Token là gì?

Một token là một loại tiền mã hóa đóng vai trò là tài sản hoặc có mục đích sử dụng cụ thể và tồn tại trên một blockchain. Bạn có thể dùng token cho mục đích đầu tư, để lưu giữ giá trị hoặc để thanh toán mua hàng. Token mật mã là một tập hợp các quy tắc được mã hóa trong một smart contract.

Token có liên quan đến tiền mã hóa, vốn là những đơn vị đặc biệt trao cho chủ sở hữu quyền vận hành trên một tài nguyên chung phi tập trung. Tài nguyên này thường là một blockchain. Mỗi token chỉ tồn tại trong một hệ sinh thái cụ thể và không thể được sử dụng ngoài hệ thống này.

Token Hoạt Động Như Thế Nào?

Token khác với tiền mã hóa truyền thống. Khi được tạo ra, quá trình này sử dụng một blockchain sẵn có. Điều này giúp đơn giản hóa và tăng tốc đáng kể quá trình tạo lập, đặc biệt nếu so với quy trình cần thiết để tạo ra một tiền mã hóa. Để phát triển tiền mã hóa, bạn cần tạo một blockchain hoàn toàn mới từ đầu. Quá trình này có thể kéo dài và đòi hỏi rất nhiều công sức cũng như tiền bạc.

Trong trường hợp của token, không cần phải tạo blockchain hay thực hiện một hard fork. Thay vào đó, các nhà phát triển sẽ bắt đầu bằng cách chọn một hệ thống phù hợp trong số những hệ thống hiện có. Ethereum được xem là blockchain phổ biến và thích hợp nhất — nền tảng này thậm chí còn có nhiều tiêu chuẩn để phát triển token. Những token này có thể được dùng cho nhiều mục đích khác nhau. Mặc dù có nhiều token được tạo ra để giúp công chúng thực hiện giao dịch mà không cần một cơ quan kiểm soát trung gian, các token này có thể có những mục tiêu khác. Một ví dụ là các ứng dụng phi tập trung (dApps) tồn tại trên blockchain Ethereum. Mỗi ứng dụng đều có một mục tiêu cụ thể.

Ví dụ, Synergy of Serra là một trò chơi thẻ bài sử dụng token riêng của mình. Token này cần thiết như một loại tiền tệ trong game. Tuy nhiên, việc sử dụng token cho thấy người chơi không chỉ chơi mà còn có thể kiếm token để bán trong tương lai.

Các Loại Token Chính

Phần lớn các đơn vị số trong các dự án blockchain đều có thể thay thế lẫn nhau. Điều này có nghĩa là một token không thể phân biệt với token khác. Ví dụ, 1 USDT sẽ luôn giống hệt với bất kỳ đơn vị số Tether nào khác. Trên thị trường cũng có các token không thể thay thế (NFT). Ngoài ra, các dự án crypto còn sử dụng những đơn vị kế toán đặc biệt (như stablecoin tiện ích hoặc sàn giao dịch stablecoins).

Currency Coins

Các đơn vị này là phương tiện thanh toán. Ban đầu, về mặt lịch sử, công cụ trao đổi là kim loại quý. Sau đó, các ngân hàng bắt đầu phát hành tiền giấy có thể quy đổi thành vàng. Mọi người tin tưởng tiền giấy và tiền xu, và chấp nhận chúng như một hình thức thanh toán. Token crypto cũng có chức năng tương tự.

Platforms Coins

Các đơn vị số cho phép các ứng dụng phi tập trung (DApps) hoạt động. Ví dụ, stablecoin DAI được neo theo đồng đô la Mỹ. Tuy nhiên, giá của nó được duy trì thông qua một cơ chế tích hợp trong các smart contract. Vì vậy, một coin có thể được gọi là đơn vị kế toán của nền tảng.

Loại token này phụ thuộc vào ứng dụng mà nó được tạo ra cho. Đơn vị này cung cấp tính bảo mật và hỗ trợ hoạt động giao dịch. Platforms coins có phạm vi ứng dụng rộng: từ phục vụ các playground và vật phẩm sưu tầm kỹ thuật số (CryptoKitties) cho đến quảng cáo toàn cầu và các marketplace.

Security Tokens

Khi mua cổ phiếu thông thường, nhà đầu tư bỏ vốn vào công ty với kỳ vọng giá trị vốn hóa và lợi nhuận của công ty sẽ tăng. Một người mua một phần trong doanh nghiệp để nhận cổ tức. Ngoài ra, một số loại cổ phiếu nhất định còn trao quyền biểu quyết tại đại hội cổ đông của công ty.

Security token hoạt động theo cách tương tự. Chúng là bằng chứng cho thấy nhà đầu tư sở hữu một phần công ty đã phát hành token.

Security token không phải lúc nào cũng cho nhà đầu tư quyền đưa ra quyết định về hoạt động của công ty. Tuy nhiên, có một cách khác để triển khai chức năng này — Governance token.

Đây là một loại token trao cho người nắm giữ quyền đưa ra quyết định về giao thức dự án, sản phẩm và các chức năng của nó. Nhà đầu tư có thể ảnh hưởng đến các sự kiện trong hoạt động của startup: triển khai tính năng mới, thay đổi mô hình phân bổ các đơn vị kế toán blockchain, và thậm chí tái cấu trúc hệ thống quản trị.

Utility Tokens

Utility token thu hút sự chú ý gắn liền với làn sóng ICO bùng nổ năm 2017. Khi đó, nhiều dự án đã phát hành các đơn vị kế toán của mình để huy động vốn cho việc triển khai ý tưởng. Đợt phát hành coin ban đầu là một dạng chiến dịch crowdfunding trên thị trường tiền mã hóa, tương tự IPO trong chứng khoán. Các startup triển khai ICO để gọi vốn cho một dự án, ứng dụng hoặc coin mới. Utility token đóng vai trò là công cụ huy động vốn và trở thành phương tiện đầu cơ cho các nhà đầu tư mua đơn vị kế toán của dự án với hy vọng thu được lợi nhuận lớn.

Và dù vậy, service coin vẫn có một mục tiêu rõ ràng — đảm bảo hoạt động trên mạng lưới. Nhu cầu đối với giao thức càng lớn, giá trị của đơn vị và của toàn bộ dự án càng cao.

Governance Tokens

Governance token đại diện cho quyền sở hữu đối với một giao thức phi tập trung. Chúng trao cho người nắm giữ những quyền nhất định ảnh hưởng đến hướng phát triển của giao thức. Điều này có thể bao gồm phát triển sản phẩm hoặc tính năng mới, chi tiêu ngân sách, tích hợp hoặc hợp tác, và nhiều hơn nữa.

Nói chung, việc thực thi ảnh hưởng này có thể diễn ra theo hai hình thức. Thứ nhất, người nắm giữ governance token có thể đề xuất thay đổi trong quy trình nộp đề xuất chính thức. Nếu đề xuất đáp ứng một số tiêu chí nhất định và được đưa ra bỏ phiếu, họ có thể dùng token của mình để biểu quyết các thay đổi được đề xuất. Các cơ chế và quy trình cụ thể để thực thi những quyền này khác nhau ở từng giao thức.

Trong bối cảnh sở hữu phân tán và phẳng, cùng với việc không có một ban lãnh đạo cố định như trong các tổ chức phân cấp truyền thống, governance token là một cơ chế ra quyết định quan trọng đối với các tổ chức tự trị phi tập trung (DAO).

App Coins

APPC là các đơn vị giao thức phân tán kỹ thuật số dành cho chương trình trên di động và máy tính để bàn dựa trên blockchain. Đây là tiền tệ ảo mà người dùng (kể cả những người không có tài khoản ngân hàng) dùng để thực hiện giao dịch trực tuyến, bao gồm cả mua hàng trong ứng dụng (IAPs). Bạn cũng có thể kiếm APPC mà không cần phải có thẻ.

NFT

Vào năm 2021, non-fungible token trở thành tâm điểm chú ý. NFT trở nên phổ biến nhờ trò chơi blockchain Crypto Kitties. Người dùng tạo và nhân giống những chú mèo số độc nhất. Để nâng cấp thú cưng của mình, họ mua thêm tính năng và trả bằng ETH. Mỗi chú mèo có một bộ thuộc tính và một số định danh duy nhất.

Một số phiên bản cực kỳ hiếm. Chúng có thể được xem như khoản đầu tư. Ví dụ, CryptoKitty # 896775 đã được bán với giá 600 ETH. Khả năng trao đổi hình ảnh của những sinh vật này được hiện thực hóa nhờ các đơn vị số Ethereum theo ERC-721. NFT được sử dụng trong các lĩnh vực sau:

• Gaming. NFT cho phép người chơi trao đổi nhiều loại tài sản khác nhau: áo giáp, vũ khí, vật phẩm, và nhiều thứ khác.
• Đồ sưu tầm và tác phẩm nghệ thuật.
• Định danh kỹ thuật số. Nếu người dùng lưu dữ liệu của mình trên blockchain, điều này sẽ loại bỏ các rào cản hành chính.

Debt Tokens

Các đơn vị kế toán của khoản nợ — tài sản crypto xác nhận các nghĩa vụ đối với thế chấp, trái phiếu doanh nghiệp và các cơ chế cho vay phổ biến khác. Loại coin số này chi trả cổ tức định kỳ. Tuy nhiên, giống như các công cụ tín dụng mà chúng dựa trên đó, Debt token cũng đối mặt với rủi ro mất giá hoặc không thực hiện nghĩa vụ nợ.

Asset-Backed Tokens

Chúng ghi nhận quyền sở hữu đối với tài sản: hàng hóa, bất động sản, tác phẩm nghệ thuật, và nhiều loại khác. Công nghệ smart contract thúc đẩy việc chia sẻ tài sản một cách minh bạch, công bằng và bình đẳng giữa các nhà đầu tư.

Ethereum Blockchain Tokens

Ethereum được xem là một trong những altcoin lớn nhất. Hệ thống này có blockchain riêng và tiền mã hóa ETH. Mạng lưới được thiết kế để mang lại những cơ hội mới cho các nhà phát triển ứng dụng phi tập trung. Tuy nhiên, nhiều nhà phát triển đã sử dụng Ethereum như một cách để tạo ra các tiền mã hóa hoàn toàn mới. Những tiền mã hóa được phát triển dựa trên blockchain Ethereum được gọi là token. Uniswap, IDEX, MakerDAO và CryptoPunks được xem là một trong những token phổ biến nhất trên blockchain Ethereum. Mỗi token có mục đích riêng và phục vụ một nhóm đối tượng cụ thể.

Cryptocurrency Exchange Tokens

Đôi khi token được tạo ra không phải cho ứng dụng, mà để hỗ trợ quá trình trao đổi tiền tệ số. Token của sàn giao dịch tiền mã hóa ngày càng phổ biến, trong đó được dùng nhiều nhất là BNB hay Binance Coin. Đây là native token trên mạng Binance, được dùng như gas token cho các giao dịch thực hiện trên nền tảng.

Khi đăng ký Binance, bạn có thể chuyển khoản nạp của mình sang BNB. Từ đó, bạn có thể đổi BNB sang các loại tiền mã hóa khác. Lợi thế ở đây là việc sử dụng token giúp giảm chi phí hoa hồng giao dịch.

Other Tokens

Còn có các loại token khác. Một loại token khác cũng đang ngày càng phổ biến là đồ sưu tầm. Đây là các tài sản số có thể ở dạng thú ảo, thẻ bài, v.v. Thông thường bạn mua một token cụ thể đóng vai trò là vật sưu tầm cho nền tảng. Token này là một lá thẻ hoặc một món đồ sưu tầm khác.

Reward token là một ví dụ khác về việc sử dụng tài sản số. Chúng thường được cung cấp như phần thưởng hoặc tiền công trong mạng lưới. Token có thể được ghi nhận cho các nhiệm vụ nhất định. Người dùng có thể đăng ký trên mạng, tham gia sự kiện và giải các nhiệm vụ cụ thể. Nhờ đó, số token tương ứng sẽ được ghi có vào tài khoản của họ, tùy theo cơ chế thưởng hiện tại.

Sự Khác Biệt Giữa Tiền Mã Hóa Và Token

Khác biệt lớn nhất giữa token và tiền mã hóa là tiền mã hóa có blockchain riêng — trong khi token là một loại tài sản số không được phát triển trên blockchain mới. Tiền mã hóa là tài sản của blockchain và được xem là coin, còn các blockchain hiện có được dùng để tạo token.

Một token có sức mua rất giống với tiền mã hóa. Tiền mã hóa là tiền tệ số của blockchain. Tiền mã hóa luôn có nền tảng blockchain riêng và được dùng làm phần thưởng cho miner — những người tham gia đào coin. Tiền mã hóa cũng được dùng để thực hiện giao dịch trong mạng blockchain này.

Vì vậy, tiền mã hóa thực hiện các chức năng sau:

• Đơn vị thanh toán trong blockchain để thực hiện chi trả
• Tham gia vào các giao dịch
• Khuyến khích miner
• Là nơi lưu trữ giá trị

Trong thế giới tiền mã hóa, token có hai ý nghĩa chính:

Token As a Financial Instrument

Token là một công cụ tài chính được trao cho nhà đầu tư trong quá trình ICO để hỗ trợ tài chính cho dự án. Tùy thuộc vào dự án, token có thể là một phần cổ phần công ty mà nhà đầu tư nhận cổ tức (loại token này khá hiếm) hoặc là một dạng token có thể được dùng để thanh toán trong thị trường nội bộ của công ty.

Để hiểu rõ hơn về khái niệm "token," hãy xem một ví dụ: tất cả token quen thuộc trong tàu điện ngầm cũng là token. Bạn mua chúng ở quầy bán vé và có thể dùng chúng để đi tàu điện ngầm. Đồng thời, bạn sẽ không thể dùng chúng để thanh toán ở bất kỳ đâu ngoài tàu điện ngầm; hơn nữa, token của tàu điện ngầm St. Petersburg sẽ không hoạt động ở tàu điện ngầm Kazan.

Tàu điện ngầm trong ví dụ của chúng ta là thị trường nội bộ của công ty, nơi token không có giá trị bên ngoài. Quầy bán vé tàu điện ngầm là tương tự của sàn giao dịch tiền mã hóa, nơi bạn có thể mua chính những token này.

Token As Digital Key in the Blockchain

Token là một khóa số trong blockchain, thực hiện chức năng an toàn thông tin và được dùng để nhận dạng người dùng.

Loại token này đóng vai trò như chữ ký số của người dùng để truy cập thông tin trong mạng blockchain.

Giá trị token phổ biến nhất đầu tiên là như một công cụ tài chính. Với loại token này, bạn có thể:

• Nhận cổ tức (nếu token đóng vai trò là cổ phần của công ty)
• Dùng token như tiền tệ nội bộ của dự án
• Bán token để đổi lấy tiền mã hóa có tính thanh khoản trên các sàn giao dịch

Làm Thế Nào Để Mua Và Lưu Trữ Token?

Tài sản của các công ty có thể được mua thông qua nhiều sàn giao dịch và điểm giao dịch khác nhau. Ngoài các phương thức truyền thống, cũng không loại trừ giao dịch trực tiếp giữa người bán và người mua theo các điều khoản cùng có lợi. Việc mua token rất giống với quá trình mua và giao dịch tiền mã hóa và rất thường có sẵn thông qua các ví điện tử quen thuộc của chúng ta.

Việc lưu trữ những coin này cũng không khác gì việc lưu trữ tiền mã hóa. Thông thường, nhà tạo token sẽ phát hành ứng dụng ví của riêng mình, nơi bạn có thể lưu trữ tài sản ảo của mình. Tất nhiên, ứng dụng riêng biệt này là một phần của một nền tảng token hóa thống nhất. Cũng như khi lưu trữ tiền mã hóa, việc lưu trữ token có những quy tắc bảo mật riêng.