Yield Farming là gì?

Yield Farming là gì?

Yield farming là một trong những chiến lược đầu tư phổ biến nhất trong lĩnh vực tài chính phi tập trung (DeFi).

DeFi là một thuật ngữ chung dùng cho các sản phẩm tài chính dựa trên các hợp đồng thông minh mã nguồn mở. Các giao thức DeFi phổ biến như Compound, Balancer, Curve và 0x đã mở ra cả một thế giới cơ hội mới cho các nhà đầu tư đang tìm kiếm thanh khoản sâu, các tỷ lệ rủi ro - lợi nhuận khác nhau, cũng như những công cụ tài chính hiện đại thú vị và dễ tiếp cận.

Trong yield farming, những người nắm giữ tiền mã hóa đóng góp vốn vào các pool thanh khoản để cung cấp thanh khoản cho người dùng khác. Vì vậy, những người nắm giữ này trở thành nhà cung cấp thanh khoản (LPs).

Cần lưu ý rằng pool thanh khoản là một kho tài sản crypto kỹ thuật số được khóa trong các hợp đồng thông minh. Các nhà cung cấp thanh khoản được bù đắp bằng cách thêm thanh khoản vào pool. Phần bù đắp có thể đến từ phí cơ bản của nền tảng DeFi hoặc từ một nguồn khác.

Các pool thanh khoản cung cấp các token khác nhau làm phương thức thanh toán. Sau khi nhận phần thưởng, các token khuyến khích có thể được đưa vào các pool thanh khoản bổ sung để tiếp tục nhận phần thưởng. Tuy nhiên, khái niệm cơ bản là một nhà cung cấp thanh khoản nạp tiền vào pool thanh khoản và nhận lại phần thưởng.

Trên blockchain Ethereum, yield farming thường được thực hiện bằng cách sử dụng token ERC-20, và một số token ERC-20 khác thường đóng vai trò là phần thưởng. Trong tương lai, nhờ sự phát triển của công nghệ blockchain, Ethereum có thể sẽ có các đối thủ cạnh tranh. Tuy nhiên, cho đến nay, hệ sinh thái Ethereum vẫn là blockchain phổ biến nhất cho yield farming.

Các cầu nối liên chuỗi và những phát triển liên quan khác cuối cùng có thể cho phép các ứng dụng DeFi trở nên độc lập với blockchain. Điều này có nghĩa là chúng có thể hoạt động trên nhiều mạng blockchain khác nhau, tạo điều kiện cho việc sử dụng các hợp đồng thông minh.

Để theo đuổi thu nhập cao, các yield farmer thường chuyển tiền giữa các giao thức khác nhau. Do đó, các nền tảng DeFi có thể đưa ra thêm lợi ích tài chính để thu hút nhiều vốn hơn vào hệ thống của họ. Thanh khoản có xu hướng thu hút thêm thanh khoản, tương tự như các sàn giao dịch tập trung.

Yield Farming hoạt động như thế nào?

Yield farming được thực hiện bằng nhà tạo lập thị trường tự động (AMM), là các giao thức được sử dụng trong các pool thanh khoản để định giá tài sản tự động.

Các nhà cung cấp thanh khoản gửi tiền vào các pool thanh khoản. Người dùng khác có thể vay hoặc giao dịch các token đã được nạp này trên một sàn giao dịch phi tập trung hoạt động dựa trên một pool cụ thể. Các nền tảng này tính thêm phí, sau đó khoản phí này được phân phối cho các nhà cung cấp thanh khoản theo tỷ lệ tham gia của họ trong pool thanh khoản.

Khi công nghệ này không ngừng phát triển, nhiều cách tiếp cận mới có thể xuất hiện và thậm chí thay thế các mô hình hiện tại.

Ngoài hoa hồng, việc phát hành một token mới cũng có thể đóng vai trò kích thích việc gửi tiền vào pool thanh khoản. Ví dụ, một token chỉ có thể được cung cấp với số lượng khiêm tốn trên thị trường mở. Tuy nhiên, nó có thể được tạo ra bằng cách cung cấp thanh khoản cho một pool.

Mỗi cách triển khai giao thức có quy tắc phân bổ riêng. Tóm lại, các nhà cung cấp thanh khoản kiếm doanh thu dựa trên lượng thanh khoản họ cung cấp cho pool.

Mặc dù không bắt buộc, các stablecoin neo theo đồng USD thường được dùng làm phương thức nạp tiền. USDT, USDC, BUSD và các stablecoin khác là một trong những stablecoin được sử dụng phổ biến nhất trong DEFI.

Những lợi thế chính của Yield Farming

Điều kiện linh hoạt

Bạn không bắt buộc phải đồng ý với một thời hạn khóa cố định trong các pool yield-farming. Điều này có nghĩa là lượng thanh khoản có thể thay đổi khi cần. Bạn chỉ cần rút tiền ngay lập tức nếu cảm thấy không được bảo vệ và có rủi ro từ một pool cụ thể. Mặt khác, bạn có thể đầu tư thêm token nếu thấy một pool yield farming cụ thể cung cấp điều kiện tốt hơn.

Lợi nhuận cao

Tùy thuộc vào cặp giao dịch bạn chọn, bạn cũng có thể nhận được mức lợi nhuận đáng kể, vượt xa các phương thức khác. Điều này phụ thuộc vào mức độ biến động và thanh khoản của cặp đó. Ví dụ, rất có khả năng pool sẽ cung cấp APY ba chữ số để cung cấp thanh khoản cho một tài sản crypto hoàn toàn mới và chưa được biết đến. Farming rất phổ biến vì nó có thể tạo ra lợi nhuận hai chữ số ngay cả với các cặp có tính thanh khoản rất cao.

Lợi suất hàng trăm và hàng nghìn phần trăm đến từ đâu?

Yield farming có đặc điểm là lợi nhuận cao. Mức bình thường là hàng chục phần trăm mỗi năm, và thường có thể là hàng trăm hoặc thậm chí hàng nghìn phần trăm. Mức lợi nhuận như vậy đến từ đâu?

Lợi nhuận cao giúp các giao thức giải quyết các vấn đề của chính mình:

• Thu hút thanh khoản nhanh chóng. Người dùng mang thanh khoản đến, và các giao thức sử dụng nó để kiếm tiền.
• Quảng cáo. Các ngân hàng tập trung và công ty bảo hiểm chi tiền cho quảng cáo để thu hút người dùng. Các ngân hàng và công ty bảo hiểm phi tập trung trực tiếp phân phối tiền của họ cho người dùng như một hình thức quảng cáo.
• Xây dựng một cộng đồng. Cộng đồng giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong crypto. Đối với các dự án lớn, cộng đồng còn quan trọng hơn cả đội ngũ và thường hòa quyện với đội ngũ thành một thể thống nhất. Thành viên cộng đồng có thể đồng thời là người dùng, người nắm giữ token quản trị, nhà phát triển và người truyền bá dự án. Việc phân phối rộng rãi token quản trị là bảo chứng cho sự ổn định và phi tập trung của dự án.

Thông thường, lợi suất hàng trăm và hàng nghìn phần trăm sẽ không kéo dài lâu. Phần lớn “kem béo” đã được gỡ bởi các nhà đầu tư sớm, những người tham gia giao thức trong vài ngày đầu tiên. Sau đó lợi suất giảm xuống. Các giao thức không thể duy trì APY cao mãi mãi — việc phát hành quá nhiều sẽ tạo ra nguồn cung token dư thừa, gây áp lực lên giá.

Vì vậy, hầu hết các “farmer” hardcore luôn tìm kiếm dự án mới. Trên thế giới có một cộng đồng quốc tế gồm các DeFi-farmer nhỏ (vài chục nghìn người) nhưng cực kỳ năng động và cơ động. Những người này là những người đầu tiên phát triển các giao thức mới. Nhiều người vận hành với hàng triệu đô la và liên tục chuyển vốn từ dự án này sang dự án khác để tìm kiếm lợi nhuận cao nhất.

Rủi ro của Yield Farming

Yield farming có nhiều rủi ro phổ biến khác nhau, bao gồm impermanent loss, rủi ro hợp đồng thông minh, biến động, rủi ro pháp lý, rủi ro thanh lý, sự thiếu công bằng, rủi ro scam, phí gas, lỗi trong mã nguồn và rủi ro giá cả. Impermanent loss xảy ra khi giá trị tài sản thay đổi trong lúc cung cấp thanh khoản, dẫn đến khoản lỗ lớn hơn so với việc chỉ nắm giữ tài sản.

Các chiến lược phức tạp nhất chỉ phù hợp với người dùng nâng cao hoặc whale (chủ sở hữu vốn lớn). 

Những rủi ro khác đáng biết là gì?

Lỗi và lỗ hổng vẫn liên tục được phát hiện ngay cả trong các giao thức lớn và uy tín. Một số lỗi có thể dẫn đến việc mất tiền của người dùng, và không thể hoàn trả do đặc tính kỹ thuật của blockchain - mọi giao dịch đều không thể đảo ngược.

Rủi ro cao do lỗi hợp đồng thông minh. Đặc biệt, nhiều dự án được phát triển bởi các nhóm nhỏ với ngân sách hạn chế.

Toàn bộ hệ sinh thái DeFi được cấu thành từ các “khối xây dựng.” Điều này vừa có lợi vừa có hại. Trong khi giao thức nền tảng có thể không có lỗ hổng, nó lại có thể liên quan đến các giao thức khác có lỗ hổng. Do đó, chỉ vì lỗi ở một khối mà người dùng có thể mất tiền.

Biến động lợi nhuận: Lợi suất thay đổi sau mỗi vài giây tùy thuộc vào tình hình thị trường. Bạn không bao giờ có thể biết trước nó sẽ là bao nhiêu và bạn sẽ kiếm được bao nhiêu. Hôm nay tỷ lệ có thể rất cao, nhưng ngày mai có thể rất thấp.

Xét về mặt pháp lý, các nền tảng DeFi không phải là nơi an toàn nhất để đầu tư tiền. Chúng không được bất kỳ ai quản lý và thường không cung cấp bảo hiểm trong trường hợp mất tiền.

Điều quan trọng là nhà đầu tư phải nghiên cứu tài sản thật kỹ, đa dạng hóa và sử dụng các công cụ quản lý rủi ro để giảm thiểu những rủi ro này.

Cách giảm rủi ro

• Rủi ro impermanent loss có thể được giảm theo một số cách:
• Đầu tư vào các pool stablecoin. Ví dụ, USDap/USDN, DAI/USDC/USDT, hoặc DAI/BUSD. Tỷ giá của các stablecoin phổ biến dao động trong biên độ hẹp, nên rủi ro impermanent loss trong các pool như vậy là nhỏ. Nhưng rủi ro thấp thì phải đánh đổi bằng lợi suất thấp hơn. Lợi suất trên 15% đối với stablecoin được xem là cao.
• Đầu tư vào các pool của tài sản có tương quan. Tài sản có tương quan tăng giảm giá đồng bộ. Mức tương quan mạnh là đặc trưng của đồng native coin của mạng lưới và token của DEX lớn nhất trên mạng đó. Ví dụ, BNB-CAKE hoặc AVAX-JOE.

Các nền tảng DeFi cho Yield Farming

yearn.finance

yearn.finance là một bộ tổng hợp các giao thức tín dụng (Compound, Aave, v.v.). Ngoài ra, nó còn cung cấp một bộ đầy đủ các dịch vụ tài chính khác, từ giao dịch đến bảo hiểm. Một trong những tính năng là tối ưu hóa lợi nhuận nhờ tự động tìm kiếm giao thức tín dụng có lợi suất cao nhất tại bất kỳ thời điểm nào. Sau khi nạp tiền, các khoản vốn sẽ được chuyển thành yTokens, rồi được phân bổ lại vào các pool khác nhau dựa trên mức sinh lợi của chúng.

Compound Finance

Compound là một trong những thị trường tiền tệ lớn và được săn đón nhất trong hệ sinh thái DeFi. Nó được dùng như một công cụ phụ trợ trong nhiều dự án khác. Nó giúp người dùng cho vay tiền mã hóa của họ để lấy lãi hoặc vay tài sản bằng tài sản thế chấp của người khác. Bất kỳ ai có ví Ethereum đều có thể cung cấp thanh khoản cho một pool. Lãi suất, giống như trong các giao thức tương tự khác, được điều chỉnh độc lập tùy theo cung và cầu của từng tài sản cụ thể.

Curve Finance

Curve Finance là một giao thức sàn giao dịch phi tập trung được phát triển chủ yếu cho stablecoin. Điều này cho phép thực hiện các giao dịch với stablecoin với lợi suất cao hơn nhiều so với cùng Uniswap. Nói cách khác, các nhà cung cấp thanh khoản sẽ được thưởng. Token gốc CRV được dùng làm phần thưởng.

Synthetix

Synthetix là một giao thức được sử dụng để tạo ra các tài sản tổng hợp. Bất kỳ người dùng nào cũng có thể khóa tiền mã hóa của mình (hoặc các tài sản khác trong danh sách tài sản được hỗ trợ) trong một hợp đồng thông minh và tạo ra số lượng synths tương đương (tài sản tổng hợp). Token phụ trợ là SNX. Synths rất tiện lợi vì chúng có thể được dùng để token hóa ngay cả tiền pháp định hoặc kim loại quý nhằm quản lý chúng trên nền tảng phi tập trung.

Maker

Nền tảng Maker cho phép bạn tạo ra stablecoin DAI, với tỷ giá được neo theo thuật toán với đồng đô la Mỹ. Người dùng có thể mở kho lưu trữ của riêng mình trên một nền tảng tín dụng phi tập trung rồi khóa tài sản ở đó làm tài sản thế chấp (hỗ trợ nhiều token ERC-20, bao gồm bitcoin được token hóa wBTC). Dựa trên tài sản thế chấp đã bị khóa, người tham gia tạo ra DAI, và theo thời gian, khoản nợ này phát sinh lãi. Mức lãi suất cụ thể do các thành viên nắm giữ token MKR quyết định.

Uniswap

Uniswap là một DEX (giao thức sàn giao dịch phi tập trung). Cho phép người dùng trao đổi token mà không cần tin tưởng bên lưu ký. Pool để giao dịch được hình thành nhờ các nhà cung cấp thanh khoản, và nhà giao dịch thực hiện giao dịch dựa trên các tài sản có sẵn trong đó. Các nhà cung cấp thanh khoản nhận hoa hồng từ tất cả các giao dịch diễn ra trong pool mà họ đầu tư. Mỗi pool là một cặp giao dịch.

Aave

Aave là một giao thức cho vay và nạp tiền phi tập trung. Hỗ trợ điều chỉnh tự động lãi suất. Đổi lại khoản nạp của mình, người tham gia nhận aTokens, ngay lập tức bắt đầu mang lại thu nhập lãi. Aave cũng là một trong những dự án đầu tiên giới thiệu công nghệ flash loan không cần tài sản thế chấp.

Balancer

Balancer là một giao thức tương tự Uniswap và dựa trên khái niệm pool thanh khoản. Điểm khác biệt là, với sự hỗ trợ của nó, người dùng có thể tự quản lý cách phân bổ token trong pool, trong khi Uniswap tự động chia khoản đầu tư theo nguyên tắc 50-50. Các nhà cung cấp thanh khoản nhận phí hoa hồng từ các giao dịch trao đổi cho công sức của họ.