DeFi Liquidity Pools là gì và chúng hoạt động như thế nào?

Những ngày giao dịch chỉ được thực hiện theo mô hình sổ lệnh đã qua rồi, khi một người muốn bán phải tìm được một người sẵn sàng mua với cùng mức giá thì giao dịch mới thành công. Sự hiện diện của các market maker sẵn sàng mua và bán vào bất kỳ thời điểm nào sẽ loại bỏ vấn đề thanh khoản. Trong một thế giới không có phí giao dịch, đây sẽ là giải pháp tối ưu, mặc dù điều đó không đúng với thị trường crypto, nơi phí gas đã tăng đều trong những năm gần đây. Các pool thanh khoản DeFi đã trở thành giải pháp cho vấn đề này, và dưới đây là lý do chính xác vì sao.

Pool Thanh Khoản DeFi Là Gì?

Giả sử bạn đưa một cặp token khác nhau vào một pool và khóa chúng trong một smart contract. Chính giao dịch đó tạo ra một thị trường mà ở đó giá của một token phụ thuộc vào giá của token còn lại, đó là lý do LP đầu tiên thiết lập giá khởi điểm của tài sản. Điều này khuyến khích LP cung cấp giá trị bằng nhau của hai token, vì nếu họ quyết định lệch khỏi mức giá toàn cầu hiện tại của bất kỳ token nào, một cơ hội arbitrage sẽ xuất hiện và LP có thể chịu lỗ vốn. Do đó, tất cả các LP tiếp theo muốn thêm token vào pool thanh khoản đều phải tuân theo quy tắc giá trị bằng nhau giữa hai token. Mỗi lần hoán đổi token diễn ra trong pool thanh khoản sẽ được theo sau bởi một điều chỉnh giá do một thuật toán gọi là Automated Market Maker (AMM) thiết lập, cơ chế mà qua đó tích của các token có thể được giữ không đổi. Ví dụ, nếu ai đó mua ETH từ một pool DAI-ETH, lượng ETH sẽ giảm, từ đó đẩy giá tăng lên. Đồng thời, giá tương đối của DAI sẽ giảm khi AMM buộc lượng DAI phải tăng để bù cho phần ETH bị mất trong pool. Một giao dịch lớn trên một pool nhỏ sẽ ảnh hưởng đáng kể đến giá tương đối. Vì vậy, pool càng lớn thì càng có thể xử lý khối lượng giao dịch lớn hơn mà không làm giá biến động mạnh. 

Ví dụ về các pool thanh khoản DeFi lớn là gì?

Uniswap

Uniswap là một sàn giao dịch token phi tập trung hoạt động với 50% dự trữ là các hợp đồng Ethereum, và 50% dự trữ còn lại là ERC-20 tokens, chẳng hạn như Maker (MKR) hoặc Tether (USDT). Việc giao dịch ETH với bất kỳ token nào theo chuẩn ERC-20 có thể được thực hiện thông qua nền tảng mã nguồn mở này. Nó cũng cho phép bạn cung cấp thanh khoản cho pool bằng cách chỉ cần nạp bất kỳ cặp token nào được hỗ trợ theo tỷ lệ 50/50 — và đổi lại, bạn sẽ nhận được một lượng token Uniswap tương đương, cho phép bạn nhận phần phí 0.3% tương ứng cho mỗi giao dịch diễn ra trong pool, khoản phí này được phân phối cho tất cả người nắm giữ token Uniswap. Các pool phổ biến nhất trên Uniswap bao gồm DAI-ETH, ETH-USDT và WBTC-ETH.

Balancer 

Ban đầu là một nền tảng giao dịch số, Balancer đã chuyển mình thành một trong những pool thanh khoản DeFi hấp dẫn nhất hiện nay. Trong vai trò một trình quản lý danh mục không lưu ký, người dùng tạo các quỹ dựa trên các loại tiền mã hóa trong danh mục của họ. Các quỹ này không cần phải tuân theo tỷ lệ chuẩn 50/50 giúp giữ AMM không đổi, vì Balancer hỗ trợ các pool với tối đa 8 token khác nhau. Hơn nữa, việc cung cấp thanh khoản cho một pool Balancer được thưởng bằng token riêng của nền tảng là BAL và một phần phí giao dịch mỗi khi mạng sử dụng thanh khoản mà LP đã đưa vào pool để thực hiện giao dịch. MKR-WETH, BAL-WETH và WETH-DAI-USDC là một trong những pool phổ biến nhất của Balancer.

Bancor

Dựa trên Ethereum, Bancor là một nền tảng pool thanh khoản với một số tính năng thú vị giúp nó nổi bật so với các đối thủ khác. Nó sử dụng cơ chế AMM tương tự như Uniswap hay Balancer, mặc dù có phí giao dịch thay đổi, thường dao động từ 0.1 đến 0.5%. Ngoài ra, hệ thống pool của nó cho phép Ethereum, EOS tokens, token BNT riêng của nó và stablecoin USDB. Các pool phổ biến nhất trên Bancor bao gồm USDT-BNT và USDC/BNT.

Rủi ro của pool thanh khoản DeFi là gì? 

Một trong những rủi ro phổ biến nhất liên quan đến pool thanh khoản DeFi là hiện tượng được gọi là impermanent loss. Khi ai đó đang nắm giữ một tài sản số trong wallet của họ, giá trị thị trường của tài sản đó có thể tăng hoặc giảm khi thị trường quyết định mức giá. Tuy nhiên, khi một tài sản số được nắm giữ trong pool thanh khoản tăng giá so với token ghép đôi của nó, sẽ xuất hiện cơ hội arbitrage. Những người bên ngoài có thể vào pool và mua chính tài sản đó với giá rẻ hơn, rồi bán nó trên thị trường toàn cầu để kiếm lợi nhuận. Nếu LP quyết định rút tài sản của họ vào thời điểm này, khoản lỗ sẽ trở thành vĩnh viễn, trong khi nếu họ để nó trong pool và chờ giá khớp lại, khoản lỗ đó chỉ là tạm thời, tức là impermanent. Lưu ý rằng một số nền tảng, như Bancor đã nêu ở trên, cung cấp cơ chế bảo vệ LP khỏi impermanent loss (mặc dù không phải trong mọi trường hợp, vì vậy hãy đọc kỹ điều khoản nhỏ!).

Một rủi ro khác từng xảy ra trước đây là lỗi smart contracts. Điều này thường xảy ra khi các nền tảng chưa được kiểm toán hoặc bảo mật mã nguồn không đủ mạnh để chống lại các cuộc tấn công dữ liệu. 

Lợi ích của pool thanh khoản DeFi là gì?

Trở thành một LP đã chứng minh là một hoạt động sinh lời, góp phần thúc đẩy sự mở rộng của các nền tảng như Uniswap. Giải quyết vấn đề thanh khoản cho một cộng đồng đang tăng trưởng nhanh không chỉ củng cố mạng lưới và tạo thuận lợi cho giao dịch, mà còn cho phép LP kiếm phí giao dịch từ mỗi giao dịch diễn ra trên pool của họ. Kết quả là, mặc dù các nền tảng giao dịch sử dụng pool thanh khoản thường chỉ chuyên về một số lượng token tương đối nhỏ — khác với các sàn lớn hoặc các trình tổng hợp như SwapSpace — chúng vẫn có thể xây dựng một hệ sinh thái phát triển mạnh xung quanh mình.

Ngoài ra, phần thưởng dưới dạng token của nền tảng là một động lực tiêu chuẩn dành cho LP, vì các nền tảng muốn pool token của họ duy trì quy mô và quan trọng hơn hết là tăng lên. Những token này thường tăng giá trị thị trường khi dự án phát triển thuận lợi, điều đã xảy ra trong tháng qua với token Uniswap và SushiSwap.

Làm thế nào tôi có thể tham gia pool thanh khoản DeFi?

Mỗi nền tảng đều có quy trình riêng để truy cập các pool của mình, mặc dù phần lớn sẽ yêu cầu kết nối một ví Ethereum tiêu chuẩn với tài khoản mới của bạn trên nền tảng mong muốn, và sau các quy trình xác minh tương ứng, bạn sẽ có thể bắt đầu nạp token vào pool mà bạn chọn. Mặc dù đây không bao giờ là một quy trình khó khăn để thực hiện, nhưng điều quan trọng là phải theo dõi lợi nhuận, phí giao dịch và tỷ giá giao dịch.