Tất cả những gì bạn cần biết về các vụ lừa đảo tiền mã hóa

Khi bạn bắt đầu đầu tư vào crypto, bạn có thể либо nhận được lợi nhuận mà trong phạm vi đầu tư truyền thống là không thể có được, hoặc bị lừa rất dễ dàng và mất sạch mọi thứ chỉ trong một lần. Hãy cẩn thận, rủi ro là rất cao – và chúng ta thậm chí còn chưa nói đến sự biến động mạnh của thị trường. Sự thật là, lừa đảo quá phổ biến trong thế giới tiền điện tử. Những người mới bước vào con đường giao dịch gặp khó khăn khi định hướng giữa nhiều khái niệm khác nhau và phân biệt dự án tử tế với gian lận. Sự thiếu hiểu biết đáng tiếc này thường bị những kẻ phạm tội lợi dụng nhằm đánh cắp tài sản từ các nạn nhân của một vụ lừa đảo. Hãy cùng xem những chiến lược mà tội phạm và hacker dùng để dụ dỗ các nạn nhân xấu số của họ. Vậy, các vụ lừa đảo trong lĩnh vực crypto thực chất trông như thế nào?

ICO gian lận

Giả sử, phi tập trung hóa và ẩn danh không chỉ mang lại lợi ích cho chúng ta. Cùng với chúng, một kiểu lừa đảo mới đã bùng nổ. Một ICO giả, hay exit scam, là một vụ lừa đảo do những kẻ quảng bá tiền điện tử phi đạo đức thực hiện, rồi biến mất cùng tiền của nhà đầu tư trong hoặc sau một ICO. Đơn giản là vậy: những người sáng lập khởi động một startup crypto mới dựa trên một ý tưởng đầy hứa hẹn, dựng lên một chiến dịch gọi vốn giả, tạo tiếng vang marketing và thuyết phục mọi người mua vào. ICO sau đó thu tiền từ nhà đầu tư và hoạt động một thời gian. Rồi những người sáng lập đã gom hết tiền biến mất, bỏ mặc nhà đầu tư trong cảnh khốn đốn. Sự thiếu hiểu biết và bất cẩn của các nhà đầu tư mới, những người mơ về lợi nhuận gấp trăm lần chỉ trong vài ngày bằng cách chỉ “hodling” các token ICO của họ, đã tiếp tay cho phần còn lại. Điều này đã xảy ra nhiều lần – chỉ cần nhớ đến các vụ lừa đảo như PlexCoin, Benebit, hay Confido.

Làm thế nào để tránh các vụ lừa ICO?

Chúng tôi khuyên bạn nên nghiên cứu kỹ lưỡng trước khi tham gia. Hãy tìm hiểu đội ngũ: phải có những con người thực sự đứng sau công ty. Ngày càng phổ biến việc kẻ lừa đảo bịa ra những nhà sáng lập và tiểu sử giả cho dự án của họ. Sau đó, hãy xem xét whitepaper thật kỹ – đây là tài liệu thường có trên website dự án, nêu rõ mục tiêu và chiến lược của dự án. Trước hết, hãy kiểm tra xem nó có nguyên bản và không bị sao chép từ đâu đó không. Cần có một roadmap kèm mốc thời gian chỉ ra tất cả các giai đoạn của dự án trong tương lai ở các mức độ chi tiết khác nhau. Mục đích của các tài liệu như vậy là để giải đáp mọi câu hỏi tiềm năng của nhà đầu tư, vì vậy tránh xa các dự án có bất kỳ điểm mù mờ nào trong tài liệu chính thức là lựa chọn đúng đắn duy nhất. Điều quan trọng là phải nhận ra rõ ràng liệu đợt chào bán coin đó có đủ khả năng để thành công hay không.

Lừa đảo phishing

Lừa đảo phishing là một kiểu gian lận trên internet nhằm lấy thông tin nhạy cảm của người dùng. Trong lĩnh vực tiền điện tử, điều này bao gồm việc đánh cắp mật khẩu, private key và seed phrase khôi phục. Nó có thể là mạo danh qua e-mail khi người dùng nhận được hàng loạt thư với cảnh báo giả từ sàn giao dịch hoặc crypto wallet, thúc giục họ thay đổi hoặc cập nhật thông tin tài khoản qua đường link bên dưới. Một cách khác là các website phishing tìm cách lấy thông tin đăng nhập bằng cách dụ nạn nhân nhập dữ liệu không phải trên website thật mà trên một bản sao y hệt. Để bảo vệ tài sản của bạn trước kiểu tấn công này, hãy cảnh giác và không bao giờ tiết lộ mật khẩu hoặc seed phrase khôi phục cho bất kỳ ai. Bất cứ ai hỏi bạn những thông tin đó đều đang cố lừa bạn. Điều tương tự cũng có thể nói về kiểu lừa đảo tiền điện tử tiếp theo.

Lừa mạo danh

Một cách khác nữa là hoạt động trên mạng xã hội, Twitter hay Telegram, chỉ để kể vài cái tên. Kẻ phạm tội có thể mạo danh một thực thể hợp pháp, từ các nhân vật sáng lập lớn trong crypto (ví dụ, hiện nay có khá nhiều tài khoản trên Twitter mang tên Vitalik Buterin) cho đến một quản trị viên chat bình thường. Nhân tiện, đó là lý do tồn tại quy tắc không liên hệ bộ phận hỗ trợ trên Telegram: quản trị viên chat sẽ không bao giờ liên hệ bạn trước và hơn nữa, cũng không bao giờ đề nghị bất kỳ khoản đầu tư nào với lợi nhuận nhanh. Để tự bảo vệ mình, đừng mắc bẫy những lời hứa thưởng khủng. Hãy thừa nhận rằng Elon Musk hầu như chưa bao giờ quyết định thưởng cho ngay cả một người ủng hộ tận tâm đến thế.

Mô hình Ponzi

Mô hình Ponzi là một kiểu lừa đảo đầu tư khác, dụ dỗ người ta rồi trả lợi nhuận cho các nhà đầu tư hiện tại bằng tiền do những người mới đóng góp. Ý tưởng là tạo ảo giác rằng lợi nhuận đến từ các phương thức hợp pháp như bán hàng chứ không phải từ các nhà đầu tư khác. Trái với các kiểu gian lận đã nêu ở trên, kim tự tháp Ponzi cần tồn tại lâu hơn để thu được lợi nhuận đáng kể. Kiểu lừa đảo này đòi hỏi dòng tiền đầu tư mới liên tục, vì vậy nó càng duy trì được ảo giác là hợp pháp lâu bao nhiêu thì càng thu được nhiều tiền bấy nhiêu. Khi việc thu hút khoản đầu tư mới trở nên khó khăn, hoặc khi một số lượng lớn nhà đầu tư hiện tại rút tiền, các trò lừa này thường sụp đổ. Mô hình Ponzi là một kỹ thuật khá lỗi thời. Kiểu lừa đảo này được đặt theo tên tên lừa đảo khét tiếng Charles Ponzi, kẻ đã lừa các nhà đầu tư vào những năm 1920 bằng một kế hoạch đầu cơ tem thư. Một ví dụ điển hình về lừa đảo Ponzi trong ngành crypto là kim tự tháp tài chính OneCoin, bắt đầu từ năm 2015. Công ty này định vị mình trên thị trường như một nhà phát triển của một tiền tệ số tương tự Bitcoin, nhưng trên thực tế, họ không có bất kỳ giấy phép nào và đã bị công nhận là một vụ lừa đảo.

Lừa đảo Pump and Dump

Một kiểu lừa đảo internet phổ biến khác liên quan đến “pump and dump scheme” kinh điển. P&D là một hình thức thao túng giá nhằm đẩy giá một tài sản lên thông qua lời khuyên đầu tư dựa trên thông tin sai lệch hoặc gây hiểu lầm. Trong thị trường chứng khoán truyền thống, hành vi này là bất hợp pháp và có thể dẫn đến các khoản phạt nặng. Nhưng vì thị trường crypto vẫn chưa được quản lý ở phần lớn các quốc gia, việc thao túng tỷ giá đã trở nên khá phổ biến trên mạng xã hội. Vậy nó hoạt động như thế nào? Có khá nhiều nhóm chat và kênh Telegram nơi kẻ lừa đảo tổ chức “pump group” và đăng các “signal” được gọi như vậy, dụ thành viên đầu tư nhanh vào một loại tiền điện tử cụ thể. Mô hình này thường nhắm vào các altcoin nhỏ, thanh khoản thấp vì tỷ giá của chúng dễ bị thao túng hơn: không cần quá nhiều người mua để “pump” giá. Khi giá tăng vọt và khối lượng bán đạt đến ngưỡng tới hạn, kẻ lừa đảo bán phần nắm giữ của mình, khiến giá giảm mạnh. Những trader nhanh và giỏi nhất có thể kiếm đến 150% hoặc thậm chí hơn, còn những người khác thì chịu lỗ. Nhưng tín hiệu có gì sai nếu đầu tư đôi khi cũng chẳng khác gì đánh bạc? À, bản thân ý tưởng về signal hàm ý có phân tích kỹ thuật và cơ bản chi tiết, nhưng theo chiến lược P&D, kẻ lừa đảo chỉ đơn giản chọn ngẫu nhiên một altcoin và cố đẩy giá của nó lên cao hơn.

Kết luận

Chúng ta đã xem xét các loại lừa đảo chính phổ biến trong lĩnh vực tiền điện tử, và dưới đây là một số quy tắc cơ bản mà tất cả chúng ta nên tuân theo. Trước hết, hãy giữ thái độ hoài nghi. Bất cứ khi nào một người bạn không quen biết đưa cho bạn một mẹo đầu tư nóng hổi không được yêu cầu, hãy tự hỏi: Tại sao là tôi? Tại sao người xa lạ này lại cho tôi lời khuyên này? Họ được lợi gì nếu tôi giao dịch? Biết trước thì sẽ được đề phòng trước: để tránh bị lừa, dù một lời đề nghị có hấp dẫn đến đâu, hãy luôn tự mình tìm hiểu, ghi nhớ nguồn thông tin và chú ý đến các dấu hiệu cảnh báo. Và một lần nữa – hãy chú ý đến độ tin cậy của đội ngũ đứng sau dự án, đừng tin vào những khoản lợi nhuận phi thực tế được hứa hẹn trong các chiến dịch quảng cáo rầm rộ, và kiểm tra tài liệu thật cẩn thận.