Những Sai Lầm Phổ Biến Nhất Khi Đầu Tư Crypto

Đừng mua giá cao, đừng succumb to FOMO và FUD, đừng đầu tư toàn bộ tiền vào một tài sản, và đừng đầu tư nhiều hơn số tiền bạn sẵn sàng mất. Đây chỉ là vài nguyên tắc cơ bản của việc đầu tư vào tiền mã hóa mà dường như ai cũng cần biết. Tuy nhiên, cùng với sự phổ biến ngày càng tăng của tiền mã hóa, những người mới tham gia thị trường thường xuyên vi phạm các nguyên tắc này. Thực tế, không chỉ người mới mắc những sai lầm được mô tả trong bài viết này — ngay cả những nhà đầu tư có kinh nghiệm đôi khi cũng rơi vào cùng một cái bẫy. Tất nhiên, họ học từ sai lầm, nhưng trong thị trường crypto, cái giá của những sai sót như vậy có thể quá cao, vì vậy tốt hơn hết là đơn giản tránh chúng. Chúng tôi đã tuyển chọn những sai lầm phổ biến nhất trong đầu tư crypto.

Thiếu Nghiên Cứu và Thẩm Định Kỹ Lưỡng

Nhiều người mới đơn giản là không biết phân tích on-chain là gì. Việc không hiểu cách mọi thứ vận hành, chứ chưa nói đến cách áp dụng vào thực tế, góp phần dẫn đến hết sai lầm này đến sai lầm khác. Không có những thông tin như vậy, nhà đầu tư crypto mới thực chất tự đẩy mình vào tình thế thua-thua. Không biết cách phân tích thị trường, bạn tự tước đi cơ hội thành công, vì giao dịch và đầu tư luôn là câu chuyện của việc đánh giá xác suất một cách hợp lý, nơi không có kỳ vọng 100% tích cực hay tiêu cực.

Trước khi bắt đầu làm bất cứ điều gì trong lĩnh vực crypto (giao dịch, đào coin, đầu tư vào một dự án dài hạn), trước hết hãy học các thuật ngữ và cơ chế cơ bản:

• tiền mã hóa và blockchain là gì;
• Bitcoin và Satoshi là gì, nó hoạt động như thế nào;
• sàn giao dịch crypto hoạt động ra sao;
• ví crypto wallets là gì và cách nạp tiền vào crypto;
• nên lưu trữ trên những ví nào, v.v.

SwapSpace Academy thường xuyên đăng tải các tài liệu آموزشی, bao quát những khía cạnh này và nhiều khía cạnh khác của thị trường crypto. Bên cạnh đó, SwapSpace Blog sẽ rất hữu ích để nâng cao kỹ năng crypto của bạn.   

Đừng bỏ qua kiến thức mới, ngay cả những guru hàng đầu của tiền mã hóa cũng luôn học hỏi điều mới và nghiên cứu các coin cùng công nghệ mới — thực ra họ sống trong lĩnh vực này. Nếu bạn tích lũy được một lượng kiến thức nhất định rồi tự khép mình trong thế giới của nó để cố kiếm tiền, bạn sẽ không thành công. Hãy tiếp tục học hỏi, hãy dứt khoát và tự phê bình. Điều đó rất quan trọng!

Giao Dịch Cảm Tính: Đu Theo Hype và FOMO

Đưa ra quyết định đầu tư dựa trên cảm xúc và hype thay vì một chiến lược đã chọn là một trong những cách tốt nhất để mất tiền. Có hai thái cực đối lập:

FOMO - nỗi sợ bỏ lỡ lợi nhuận. 

Khi một tài sản tăng rất nhanh, sẽ có cám dỗ lớn muốn đầu tư vào nó. Nếu bạn vào đúng lúc, ngay từ đầu xu hướng, và thoát đúng lúc, thì bạn có thể kiếm được rất nhiều tiền. Nhưng người mới thường chỉ quyết định mua khi tài sản đã bị mua quá mức và đà tăng sắp bị thay thế bằng đà giảm.

FUD - nỗi sợ hãi, sự bất định và hoài nghi về tài sản, dẫn đến mong muốn tống khứ nó bằng mọi giá, thậm chí chấp nhận lỗ. 

Khi một tài sản giảm quá nhanh hoặc không tăng trong thời gian dài, rất khó để giữ vững tâm lý để không bán nó. Nhưng nếu đó là một dự án uy tín và về cơ bản theo thời gian nó không trở nên yếu đi, thì nhiều khả năng giá coin của nó sẽ tăng.

Một sai lầm khác là đầu tư vào crypto dựa trên hype quanh dự án hoặc các tín hiệu thông tin tích cực. Trong trường hợp này, rất dễ mua phải một token bị định giá quá cao hoặc trở thành một phần của mô hình pump-and-dump. 

Đà tăng dựa trên hype và FOMO luôn nhường chỗ cho một đợt giảm nhanh. Hãy cố gắng thu thập thêm ý kiến chuyên gia về dự án và tự phân tích trước khi đưa ra quyết định.

Bỏ Qua Quản Lý Rủi Ro

Người mới rất thường không sẵn sàng chấp nhận khoản lỗ đã xảy ra, vì vậy họ làm đủ loại chuyện ngớ ngẩn. Giữ vị thế đến đồng xu cuối cùng với hy vọng giá đảo chiều, hoặc thậm chí tăng gấp đôi khối lượng giao dịch, bạn có nguy cơ bị âm vốn. Vì vậy, bạn cần đặt stop-loss hoặc stop-limit ở mức mà giá sẽ không còn đảo chiều nữa.

Lệnh stop-loss sẽ tự động bán tài sản của bạn nếu giá trị của chúng giảm xuống dưới mức đã chỉ định.

Lệnh stop-limit đảm bảo cho bạn việc mua các token không cao hơn một mức giá nhất định.

Các mức chốt lỗ và chốt lời này phải được quy định bởi các nguyên tắc của chiến lược giao dịch đã chọn. Bạn nên luôn tuân thủ các mức đã đặt và không thay đổi chúng trong quá trình giao dịch.

Đồng thời, bạn cũng không nên đóng ngay một giao dịch đang lỗ ngay khi vừa vào vùng âm. Thông thường, giá tiền mã hóa sẽ hồi lại trước khi xu hướng tiếp diễn.

Hãy chắc chắn sử dụng các công cụ nói trên để bảo vệ bản thân khỏi biến động thị trường, chốt lời và giảm thiểu thua lỗ.

Xem Nhẹ Bảo Mật

Nếu bạn không tuân thủ các nguyên tắc bảo mật cơ bản, bạn có thể dễ dàng mất toàn bộ tài sản số của mình.

Điều quan trọng là phải hiểu rằng khi bạn sở hữu private key từ ví crypto của mình, bạn có toàn quyền kiểm soát đối với tiền mã hóa của mình. Không ai có thể tịch thu chúng, nhưng đồng thời, toàn bộ trách nhiệm về sự an toàn của chúng chỉ nằm ở bạn. Làm mất private keys, seed phrase, hoặc mật khẩu ví, nhập sai địa chỉ người nhận hoặc số lượng chuyển khoản, đều có thể khiến bạn mất tiền.

Những lỗi bảo mật phổ biến nhất của nhà đầu tư crypto là:

• Gửi coin đến sai địa chỉ. Tất cả giao dịch trên blockchain đều không thể đảo ngược - chúng không thể bị hủy hoặc viết lại hồi tố. Đôi khi điều này có thể thực hiện được, nhưng bạn sẽ cần sự đồng ý của đa số người dùng mạng, và bạn sẽ cần thực hiện một fork cứng - một nhánh tách ra của mạng, trong đó một chuỗi khối mới sẽ được khởi chạy. Nhưng vì lỗi của bạn, các nhà phát triển dự án khó có thể làm vậy.
• Gửi coin trên sai mạng. Hầu hết các sàn giao dịch không có quyền truy cập vào số tiền đã gửi trên sai blockchain network, vì vậy sai lầm này có thể dẫn đến mất tiền, bởi một khi coin đã được gửi sang sai mạng, việc khôi phục chúng có thể cực kỳ khó khăn hoặc thậm chí không thể. Ngoài ra, các phí giao dịch liên quan đến việc gửi coin trên sai mạng cũng có thể góp phần gây thua lỗ tài chính cho nhà đầu tư. Để tránh sai lầm này, nhà đầu tư crypto cần kiểm tra kỹ địa chỉ người nhận và khả năng tương thích của mạng trước khi thực hiện bất kỳ giao dịch nào. Cũng rất quan trọng là phải cập nhật về mọi thay đổi hoặc cập nhật mạng có thể ảnh hưởng đến khả năng tương thích của giao dịch.
• Mất private key hoặc seed phrase (còn gọi là seed phrase). Nếu bạn làm mất chúng, sẽ không thể khôi phục được gì. Private key cấp quyền truy cập vào một địa chỉ cụ thể, còn seed phrase cấp quyền truy cập vào một ví (nó cần để khôi phục quyền truy cập vào ví nếu quên mật khẩu hoặc đăng nhập vào ví từ thiết bị khác). Vì vậy, điều quan trọng là phải giữ chúng ở nơi an toàn, chỉ bạn mới có thể tiếp cận. Theo Chainalysis, trong số 19 triệu bitcoin đã được đào, khoảng 20% nằm trong các ví mà chủ sở hữu không còn truy cập được. Những coin này đã mất vĩnh viễn.
• Lệnh đặt sai. Do bất cẩn, nhà đầu tư có thể vô tình nhập dữ liệu không chính xác vào một lệnh giao dịch. Ví dụ, 1.000 coin thay vì 100. Lỗi này còn được gọi là fat finger error. Nhắc lại - giao dịch đã hoàn tất thì không thể hủy.
• Để kẻ gian lừa bạn. Những hình thức lừa đảo crypto phổ biến nhất là phishing, giả mạo quản trị viên và nhân viên hỗ trợ, và hack ví phần cứng.

Bỏ Qua Việc Tuân Thủ Quy Định

Tiền mã hóa chưa được quản lý ở nhiều quốc gia, và người mới thường nghĩ rằng không có quy tắc hay yêu cầu nào, và hoạt động của họ sẽ không bị theo dõi. Điều này không đúng, chính phủ của mỗi quốc gia đều đang nỗ lực xây dựng khung pháp lý để kiểm soát thị trường tiền mã hóa.

Không tuân thủ các quy định hiện hành có thể dẫn đến phạt tiền, kiện tụng và làm tổn hại danh tiếng của cá nhân hoặc tổ chức. Điều này cũng có thể cản trở tăng trưởng kinh doanh và tính bền vững trong dài hạn.

Vì vậy, điều quan trọng là phải hiểu môi trường pháp lý và quy định trước khi đầu tư. Cũng cần hiểu các tác động thuế khi đầu tư vào tiền mã hóa.

Cũng không nên bỏ qua bối cảnh tin tức. Hãy chắc chắn theo dõi tình hình hiện tại, vì bất kỳ thay đổi nào trong tình trạng pháp lý của tài sản số hoặc hành động của các cơ quan quản lý đều có thể dẫn đến hậu quả tiêu cực cho nhà đầu tư. Ví dụ, sau khi chính phủ Trung Quốc cấm đào coin và lưu thông tài sản crypto trong nước, giá của chúng đã giảm mạnh, gây ra cho nhà đầu tư tổn thất hơn 300 tỷ USD.

Bỏ Qua Đa Dạng Hóa

Khi xây dựng danh mục đầu tư, việc đa dạng hóa rủi ro là cực kỳ quan trọng, tức là phân bổ vốn đầu tư giữa các tài sản crypto khác nhau, chứ không chỉ mua một loại duy nhất cho toàn bộ số tiền. Điều này giúp tăng tính ổn định của danh mục: nếu một số coin giảm giá, những coin khác có thể tăng lên và bù đắp khoản lỗ của bạn.

Tối ưu nhất là đầu tư vào 7-12 dự án. Nếu ít tài sản hơn, rủi ro sẽ tăng. Nếu nhiều hơn, danh mục sẽ thường xuyên phải tái cân bằng (thay đổi tỷ trọng tài sản), khả năng sinh lời sẽ giảm, trong khi mức độ đa dạng hóa vẫn không đổi.

Một cách khác để đa dạng hóa là mua crypto từ các lĩnh vực thị trường khác nhau hoặc vận hành trên các công nghệ khác nhau. Ví dụ, các coin có đào coin (BTC, LTC), tài sản của các nền tảng smart contract (ETN, ADA, EOS), stablecoins (USDT, USDC), và token DeFi.

Thiếu Kiên Nhẫn và Tầm Nhìn Dài Hạn

Người mới thường chưa sẵn sàng về mặt tinh thần khi giá tài sản crypto của họ giảm và hoảng loạn trước một đợt điều chỉnh nhỏ, mà không chờ xu hướng thay đổi.

Một sai lầm khác là không bán một tài sản đã mang lại lợi nhuận rất tốt. Việc đồng coin đã tăng 500% không đảm bảo rằng nó sẽ tiếp tục tăng. Ngày mai giá coin có thể sụp đổ và không bao giờ quay lại mức đỉnh trước đó.

Nếu bạn sợ bỏ lỡ một tài sản sẽ trở thành Bitcoin mới và bán ở mức giá cao, hãy bán một phần và ghi nhận lợi nhuận. Số tiền đó có thể dùng để tái đầu tư (mua tài sản khác), đa dạng hóa rủi ro. Cách dễ nhất là chốt lời theo chiến lược đã chọn, chẳng hạn khi đạt đến mức giá bạn đặt ra.

Kết Luận

Tất cả các sai lầm được liệt kê của nhà đầu tư đều là những điều rất bình thường, đa số đều biết rõ về chúng nhưng vẫn tiếp tục mắc phải. Lý do là vì đọc về chúng và tự mình trải nghiệm là hai chuyện hoàn toàn khác nhau. Nói “Đừng hoảng loạn khi giá giảm” thì dễ, nhưng nhìn danh mục của bạn bị giảm một nửa lại hoàn toàn khác. Rất khó không succumb to FOMO khi một Shitcoin khác tăng hàng chục lần chỉ trong vài ngày, và nếu bạn đầu tư sớm, có lẽ bạn đã không cần làm việc suốt phần đời còn lại. Rõ ràng là nên mua tài sản khi giá điều chỉnh, nhưng làm sao biết đó là đáy chứ không phải sự tiếp diễn của đà giảm?

Vì vậy, chỉ có kinh nghiệm mới giúp tránh được sai lầm — sau khi đã mất một khoản tiền và tinh thần nhất định. Điều đó là bình thường. Nhưng điều quan trọng là phải giảm thiểu hậu quả của những sai lầm này, và nếu có thua lỗ thì chỉ thua ít, rồi nhất định bù lại bằng lợi nhuận. Để làm được điều đó, cần tuân thủ các nguyên tắc đã liệt kê ở trên.