Bitcoin Ordinals: Câu chuyện đến nay

Mặc dù Bitcoin vẫn là đồng tiền mã hóa lâu đời và danh giá nhất, nhưng về mặt kỹ thuật, nó đang tụt lại so với các dự án dựa trên Ethereum. Những dự án này là nền tảng cho smart contracts, DeFi, NFT và các công nghệ tài chính mới khác. Tuy nhiên, với các token không thể thay thế (NFTs), Bitcoin giờ đây cũng có thể sở hữu bộ sưu tập kỹ thuật số của riêng mình.

Bitcoin Ordinals là một dạng tài sản kỹ thuật số mới được lưu trữ trên blockchain Bitcoin. Đây là các token không thể thay thế (NFT) gắn với từng satoshi riêng lẻ, đơn vị nhỏ nhất của Bitcoin. Ordinals cho phép gắn metadata như hình ảnh, video và các dữ liệu khác vào một satoshi cụ thể. Nghiên cứu này giới thiệu một phương pháp mới để tạo và bảo vệ các hiện vật kỹ thuật số bằng một mã định danh duy nhất.

Bitcoin Ordinals là gì?

Bitcoin ordinals là một phương pháp tạo ra token không thể thay thế (NFT) bằng cách gắn dữ liệu như hình ảnh và video vào một satoshi riêng lẻ trên blockchain Bitcoin gốc. Mỗi ordinal là một con số duy nhất được gán cho một satoshi, tạo ra một hệ thống đánh số cho từng satoshi trong blockchain Bitcoin. Hệ thống đánh số duy nhất này cho phép tạo ra NFT trên mạng Bitcoin.

Giao thức không chính thức công nhận thứ tự duy nhất này của các satoshi, nhưng cộng đồng đã coi hệ thống đánh số này là quan trọng và phát triển các công cụ tôn trọng nó.

NFT của ordinals có kiến trúc khác biệt so với các token tương tự khác.

Hệ thống của nhà phát triển Casey Rodarmor sử dụng hệ thống đánh số của Satoshi để mã hóa dữ liệu vào phần "witness" của một giao dịch Bitcoin.

Việc triển khai Segregated Witness (SegWit) vào tháng 8 năm 2017 đã tạo điều kiện cho hiện tượng ordinal này, và soft fork Taproot được triển khai vài năm sau đó. Bản cập nhật sau cùng này, cùng với các yếu tố khác, đã góp phần tạo ra các giao dịch rẻ hơn và riêng tư hơn.

SegWit chủ yếu nhằm giải quyết các vấn đề về khả năng mở rộng bằng cách thay đổi cấu trúc khối. Thay đổi này cho phép tách chữ ký khỏi quá trình chuyển và tăng kích thước khối Bitcoin từ 1 lên 4 MB. Tuy nhiên, Taproot nới lỏng các yêu cầu về giới hạn dữ liệu, về mặt lý thuyết cho phép một khối 4 MB đầy ắp NFT từ Ordinals.

Các inscription tiêu chuẩn này chứa dữ liệu thô được ghi trực tiếp lên blockchain Bitcoin. Ví dụ, có thể bao gồm nhiều loại nội dung như hình ảnh, âm thanh, video và văn bản. Thậm chí có thể bao gồm cả ứng dụng, bao gồm một phiên bản đơn giản hóa của trò chơi Doom.

Ordinals có khả năng nhúng dữ liệu trực tiếp vào blockchain Bitcoin mà không phụ thuộc vào các giao thức thứ cấp, điều này khiến chúng khác biệt so với các NFT dựa trên blockchain khác. Tuy nhiên, tiềm năng sử dụng của chúng đã làm dấy lên nhiều tranh cãi và câu hỏi về bức tranh tương lai của việc tạo token và đổi mới tài sản số trong hệ sinh thái Bitcoin.

Lịch sử của Bitcoin Ordinals

Ordinals Project, ra mắt vào tháng 1 năm 2023, đã giới thiệu khả năng nhúng hình ảnh và các loại dữ liệu khác vào blockchain của đồng tiền mã hóa có vốn hóa thị trường lớn nhất mà không cần một token riêng hay sidechain.

Khái niệm token không thể hoán đổi dựa trên Bitcoin không phải là mới. Các thử nghiệm với những tài sản như vậy bắt đầu với sự ra đời của các giải pháp như colored coins vào năm 2012 và các biến thể của chúng vào năm 2014. Khái niệm này chỉ thực sự phổ biến sau một thời gian dài.

NFT của ordinals có kiến trúc hoàn toàn khác so với các phiên bản tương tự. Hệ thống do Casey Rodarmor tạo ra sử dụng cách đánh số (serialization) của Satoshi để ghi dữ liệu vào phần "witness" của một giao dịch Bitcoin.

Việc triển khai Segregated Witness (SegWit) vào tháng 8 năm 2017 đã khiến hiện tượng ordinal này trở nên khả thi, và soft fork Taproot được triển khai vài năm sau đó. Trong số các yếu tố khác, bản cập nhật này đã góp phần mang lại các giao dịch rẻ hơn và bảo mật hơn.

Chủ yếu nhằm giải quyết vấn đề khả năng mở rộng, SegWit thay đổi cấu trúc khối để tách chữ ký khỏi quá trình chuyển. Bản cập nhật này cũng giải quyết vấn đề transaction malleability và đặt nền tảng cho sự phát triển của Lightning Network.

Những sản phẩm phổ biến đầu tiên sử dụng ordinals là các bộ sưu tập nghệ thuật số, chẳng hạn như Planetary Ordinals và Bitcoin Punks. Trái với NFT dựa trên Ethereum, nơi NFT thường đại diện cho dữ liệu được lưu ngoài chuỗi, tác phẩm nghệ thuật của ordinal tồn tại trực tiếp trên blockchain. Điều này đòi hỏi một vị trí trên blockchain để đảm bảo tính vĩnh viễn và an toàn của nó. So với các NFT truyền thống, điều này làm tăng nhu cầu đối với tài nguyên tính toán của hệ sinh thái Bitcoin.

Chỉ trích trong cộng đồng

Bitcoin Ordinals, còn được gọi là token BRC-20, đã châm ngòi cho một cuộc tranh luận trong cộng đồng tiền mã hóa. Một số người xem ordinals là một cách tiếp cận mới để tạo NFT, meme token và các tài sản khác trên blockchain Bitcoin. Những người khác cho rằng việc giới thiệu ordinals đã dẫn đến tắc nghẽn mạng và việc lạm dụng mạng Bitcoin. Điều này là do nó làm tăng nhu cầu và có thể dẫn đến phí cao hơn cùng tình trạng nghẽn mạng. Những người chỉ trích đã nêu lên lo ngại về tính hợp pháp và đạo đức của organ donation. Có lo ngại rằng các tài sản gian lận có thể được phát hành, dẫn đến scam trên blockchain.

Những người ủng hộ Bitcoin Ordinals, chẳng hạn như Michael Saylor, nhà sáng lập MicroStrategy, nhìn thấy tiềm năng đổi mới và phát triển các ứng dụng dựa trên công nghệ NFT của Bitcoin. Saylor tin rằng công nghệ này có thể mang lại lợi ích lâu dài cho các thợ đào Bitcoin và giúp tài sản này được chấp nhận rộng rãi hơn trong giới cá nhân có ảnh hưởng, doanh nghiệp và chính phủ. Ordinals cũng đã hình thành một hệ sinh thái token, giới thiệu nhiều token BRC-20 và thu hút đầu tư vào các startup liên quan. 

Tuy nhiên, không phải tất cả thành viên trong ngành tiền mã hóa đều ủng hộ các quy định này. Một nhà phát triển Bitcoin Core đã gọi các tài sản dựa trên ordinals là "rác" và đề xuất hạn chế chúng bằng một "spam filter". Cuộc tranh luận đang diễn ra xung quanh các fork của Bitcoin phản ánh sự căng thẳng giữa đổi mới và việc bảo tồn tầm nhìn nguyên bản của mạng Bitcoin.

Kết luận

Bitcoin Ordinals là một phương pháp mới mẻ và sáng tạo để tạo và lưu giữ các hiện vật kỹ thuật số trên blockchain Bitcoin. Chúng mang đến những cơ hội độc đáo cho các nhà sáng tạo và nhà sưu tầm. Ordinals đã làm tăng đáng kể sự quan tâm đối với Bitcoin.

Số lượng giao dịch BRC-20 trên mạng đã vượt qua số giao dịch với BTC. Mặc dù Bitcoin vẫn chưa thể cạnh tranh với các tích hợp DeFi của Ethereum và những dự án nổi tiếng như Bored Ape Yacht Club, nó đã vượt qua các đối thủ của Ethereum trong các giao dịch NFT và token. Trong tháng 5, khối lượng giao dịch hàng tháng của TAE và memcoins trên mạng Bitcoin đã vượt qua Solana (SOL), Polygon (MATIC) và các đồng tiền mã hóa khác.

Việc ra mắt chuẩn BRC-721 E cho phép người dùng chuyển các token không thể hoán đổi (NFT) của họ sang blockchain Bitcoin. Tiêu chuẩn mới, được ra mắt chung bởi Ordinals market và bộ sưu tập Miladys NFT Bitcoin, cho phép người dùng chuyển đổi và chuyển tài sản kỹ thuật số sưu tầm của mình từ blockchain này sang blockchain khác bằng cách đốt một token cũ dựa trên Ethereum.