Przechowywanie kryptowalut typu custodial i non-custodial

Aby przejść do pytania, czym są custodialne i non-custodialne sposoby przechowywania kryptowalut, najpierw podsumujmy najważniejsze kwestie dotyczące portfeli kryptowalutowych, ponieważ te pojęcia są ze sobą nierozerwalnie związane.

Czym jest portfel kryptowalutowy?

Portfel kryptowalutowy to narzędzie do interakcji z kryptowalutami w blockchainie. Dzięki niemu możesz tworzyć i zarządzać adresami służącymi do przechowywania i przesyłania aktywów cyfrowych. Jest to aplikacja z interfejsem i różnymi funkcjami do zarządzania adresem oraz przechowywanymi w nim kryptowalutami.

Czym są klucze publiczne i prywatne w portfelu kryptowalutowym?

Podczas tworzenia adresu portfel generuje klucze - identyfikatory kryptograficzne, rodzaj "karty tożsamości", dzięki której uzyskujesz dostęp do środków na swoim koncie (adresie w blockchainie).

Każdy adres zwykle ma parę kluczy - publiczny i prywatny. Są one powiązane ze sobą i z konkretnym adresem.

Adres w blockchainie to "skompresowana" wersja klucza publicznego, który może zobaczyć każdy inny użytkownik. Klucz prywatny służy do tworzenia podpisów cyfrowych i sprawdzania transakcji. Jest znany wyłącznie właścicielowi adresu, ponieważ daje dostęp do jego środków.

Do wejścia do repozytorium kryptowalut klucze nie są potrzebne - odpowiadają za to login i hasło podane podczas rejestracji.

Do czego potrzebujesz seed phrase?

Dziś większość portfeli obsługuje kolejny poziom uwierzytelniania użytkownika - z wykorzystaniem seed phrase. Jest to unikalna sekwencja 12 lub 24 słów w języku angielskim, która służy jako hasło do odzyskania dostępu do adresu lub przeniesienia go do innego portfela.

Seed phrase, podobnie jak klucz prywatny, jest przeznaczona wyłącznie dla właściciela adresu; pod żadnym pozorem nie należy jej nikomu przekazywać. Jeśli seed phrase zostanie utracona lub skradziona, możesz stracić dostęp do środków.

Czy użytkownik może mieć więcej niż jeden portfel kryptowalutowy?

Jeden użytkownik może mieć dowolną liczbę adresów i portfeli. Zwykle korzysta zarówno z portfela osobistego, jak i z wbudowanego portfela w różnych aplikacjach, na przykład na giełdach kryptowalut.

Czym jest custodialny portfel kryptowalutowy?

Custodialny portfel to aplikacja do przechowywania i przesyłania kryptowalut, której istotną cechą jest to, że jej operator (custodian) zarządza adresami użytkowników lub ma dostęp do ich kluczy prywatnych. Ponadto klienci custodian’a aktywów muszą przejść procedurę weryfikacji tożsamości (KYC).

Jaka jest różnica między custodialnymi i non-custodialnymi portfelami?

Giełdy scentralizowane mają wbudowany custodialny portfel. Chociaż każdy klient ma osobne konto i saldo, wszystkie środki są przechowywane w niewielkiej liczbie adresów zarządzanych przez giełdę kryptowalut. Upraszcza to pracę z narzędziami tradingowymi i pozwala uniknąć opłat za transakcje wewnątrz platformy.

Indywidualni klienci rzadko spotykają się z custodialnymi portfelami poza specjalnymi aplikacjami. Takie rozwiązania są jednak często wykorzystywane przez inwestorów instytucjonalnych - firmy operujące dużymi kwotami. Przesyłają oni kryptowaluty z podwyższonym poziomem bezpieczeństwa i korzystają z innych usług, na przykład ubezpieczenia. Znani custodiani: Xapo, BitGo, Gemini i Coinbase Custom.

Jakie są wady custodialnego portfela kryptowalutowego?

Główną wadą przechowywania powierniczego jest możliwość uzyskania przez custodian’a dostępu do kryptowalut klienta.

Administracja giełdy posiada klucze prywatne i publiczne do adresów, na których przechowywane są aktywa kryptowalutowe klientów. Scentralizowane przechowywanie dużych kwot środków sprawia, że platformy handlowe są częstym celem ataków hakerskich. W wyniku włamań poszczególni użytkownicy mogą stracić swoje środki.

Ponadto giełda jest podmiotem prawnym, który musi przestrzegać prawa i wymogów organów ścigania. Na ich żądanie może zarówno udostępnić dane klienta, jak i zamrozić jego środki w portfelu — na przykład w przypadku sankcji lub zajęcia majątku na mocy orzeczenia sądu.

Innym nieprzyjemnym aspektem jest możliwy brak dostępu do aktywów podczas prac technicznych, ponieważ custodian może w razie potrzeby wyłączyć dostęp dla użytkowników.

Czym jest non-custodialny portfel kryptowalutowy?

Non-custodialny portfel kryptowalutowy pozwala właścicielowi adresu zachować pełną kontrolę nad przechowywanymi środkami, ponieważ nie przekazuje nikomu swoich kluczy prywatnych. Taka aplikacja nie może zamrażać ani zarządzać środkami użytkowników, ale też nie ponosi odpowiedzialności za ich bezpieczeństwo.

Zwykle jest to aplikacja, którą można pobrać na komputer, urządzenie mobilne albo jako rozszerzenie do przeglądarki. Aby utworzyć adres w blockchainie za pośrednictwem non-custodialnej aplikacji, nie trzeba przechodzić KYC.

Udostępnienie kodu źródłowego zapewnia dodatkową wiarygodność popularnym non-custodialnym portfelom. Pozwala to niezależnym ekspertom upewnić się, że aplikacja jest bezpieczna. Ponadto takie projekty często wspierają całą społeczność programistów.

Jak non-custodialne portfele wpłynęły na branżę krypto?

Ta kategoria portfeli zapewnia użytkownikom szybki dostęp do protokołów zdecentralizowanych finansów (DeFi) i Web 3.0, a także do rynków tokenów niewymiennych (NFT). Na przykład protokół handlowy Uniswap nie wymaga rejestracji ani procedur KYC i AML. Zamiast tego użytkownik łączy się z nim za pośrednictwem swojego portfela przeglądarkowego z obsługą sieci Ethereum.

Czy non-custodialne portfele są bezpieczne?

Popularne non-custodialne portfele są niezawodne, ale nadal mają swoje wady.

Jeśli klucz prywatny i fraza służąca do jego odzyskania zostaną utracone, środki również zostaną bezpowrotnie utracone. Szczególnie ostrożnie należy przechowywać takie dane w pamięci lub na papierze.

Z punktu widzenia bezpieczeństwa najlepszym rozwiązaniem są portfele sprzętowe (Ledger, Trezor lub KeepKey), choć nie są tak łatwe w użyciu, a także mogą zawierać luki w kodzie lub zostać zgubione. Mogą też zostać skradzione. "Cold" portfele zaleca się do przechowywania dużych wolumenów kryptowalut.

Jak skonfigurować non-custodialny portfel?

Rejestracja i konfiguracja portfela kryptowalutowego zajmuje kilka minut. Wystarczy pobrać aplikację na urządzenie mobilne lub podłączyć ją jako rozszerzenie do przeglądarki (na przykład Google Chrome). Następnie wprowadza się hasło i nazwę. Aplikacja generuje też seed phrase, którą należy zapisać w bezpiecznym miejscu. Po tym, z kilkoma wyjątkami, można zacząć korzystać z portfela.

Custodialne vs non-custodialne przechowywanie

Środki wykorzystywane do tradingu lub inwestycji (na tej samej zasadzie staking) można przechowywać w custodialnym portfelu aplikacji zewnętrznej (na przykład na giełdzie). Należy jednak zwiększyć bezpieczeństwo profilu, na przykład poprzez uwierzytelnianie dwuskładnikowe.

Zalecamy natomiast przechowywanie niewykorzystywanych aktywów cyfrowych w non-custodialnym portfelu kryptowalutowym, do którego tylko Ty masz dostęp na poziomie klucza prywatnego.

Czym są hot i cold wallety?

Wszystkie portfele dzielą się na dwa typy: "hot", istniejące wyłącznie jako aplikacje cyfrowe, oraz "cold", oparte na nośnikach fizycznych.

Początkującemu użytkownikowi wystarczy zacząć od "hot" lub programowego portfela. Można ich używać na niemal każdej platformie i urządzeniu.

Jednym z najpopularniejszych "hot" portfeli krypto dla Ethereum i sieci zgodnych z EVM jest MetaMask. Ponadto ETH i tokeny ERC-20 można przechowywać w MyEtherWallet. W przypadku Bitcoina często używa się sprawdzonego w czasie repozytorium kryptograficznego, czyli Electrum.

Są też portfele wielowalutowe, które obsługują wiele blockchainów jednocześnie, na przykład Exodus, Blockchain.com lub Trust Wallet.

"Cold" portfele, czyli portfele sprzętowe, to urządzenia wielkości karty pamięci flash, w których aktywa kryptowalutowe są przechowywane offline. Zapewnia to maksymalną ochronę przed włamaniem. Aby dokonywać transferów, "cold" portfel musi zostać zsynchronizowany z blockchainem za pośrednictwem komputera podłączonego do Internetu.

Jak zabezpieczyć swój portfel kryptowalutowy?

Upewnij się, że tajna fraza (seed phrase) do odzyskiwania portfela kryptowalutowego znajduje się w bezpiecznym miejscu. Nie podawaj jej nikomu, zapisz ją na papierze albo wygraweruj na metalowej płytce.

Nie zaleca się tworzenia cyfrowej kopii wrażliwych danych, takich jak seed phrase lub hasło do konsoli kryptowalutowej. Nie jest bezpieczne robienie zrzutu ekranu na telefonie, wysyłanie kopii tajnej frazy e-mailem ani przechowywanie jej w aplikacji na urządzeniu mobilnym podłączonym do Internetu. Informacje mogą zostać skradzione przy użyciu złośliwego oprogramowania.

Uważaj na phishing. Jest to rodzaj oszustwa, w którym przestępcy zdobywają login i hasło do portfela, podszywając się pod przedstawicieli serwisów niektórych popularnych usług krypto. Linki phishingowe są bardzo podobne do URL prawdziwej aplikacji, ale nadal różnią się od niej o 1 lub 2 znaki. Dlatego dokładnie sprawdzaj adresy stron internetowych (a najlepiej zapisuj je w zakładkach), na których wpisujesz dane potrzebne do dostępu do swoich środków.

Uważaj na wiadomości e-mail. Jeśli ktoś prosi Cię o podanie poufnych informacji dotyczących kryptowalut, przejście na nieznane strony internetowe lub wysłanie aktywów, nie klikaj w link.

Nie przechowuj kryptowalut wyłącznie w jednym portfelu. Z góry określ, do jakich celów potrzebujesz aktywów i podziel monety. Aktywa potrzebne do szybkich operacji możesz trzymać w custodialnych portfelach kryptowalutowych, a te, które zamierzasz przechowywać, lepiej zachować w non-custodialnych.

Jeśli zdecydujesz się zostawić aktywa w custodialnym portfelu giełdy kryptowalut, skonfiguruj bezpieczeństwo konta: włącz uwierzytelnianie dwuskładnikowe oraz weryfikację przez numer telefonu lub e-mail.