CEX kontra DEX: Mądry wybór

Gdy szukasz odpowiedniej giełdy krypto do codziennego tradingu, musisz wziąć pod uwagę wiele czynników. Pierwszą rzeczą, którą musisz wiedzieć, jest to, że istnieją dwa główne typy platform handlowych — scentralizowana giełda (CEX) i zdecentralizowana giełda (DEX). Należy również przeanalizować własne doświadczenie w tradingu, stopień kontroli nad środkami, różnice w prowizjach na różnych typach giełd oraz wiele więcej. 

Doświadczenie w Tradingu 

Większość początkujących traderów wybiera CEX, ponieważ korzystanie ze scentralizowanych giełd wymaga niemal zerowego doświadczenia — wszystko jest intuicyjnie proste i zrozumiałe. Jednocześnie eksperci zalecają początkującym korzystanie z platform z prostymi narzędziami, bez dodatkowej funkcjonalności. Niektórzy traderzy wolą giełdy z większą liczbą instrumentów — i tutaj CEX w większości przypadków może zapewnić więcej możliwości niż giełdy krypto DEX. Scentralizowane giełdy (CEX) zawsze były popularne dzięki wygodnym interfejsom, które ułatwiają korzystanie z nich traderom na każdym poziomie zaawansowania. DEX-y zwykle mają ograniczone możliwości, a ich interfejsy nie zawsze są przyjazne dla użytkownika. Ponadto duże giełdy CEX nieustannie deklarują szybkość transakcji i natychmiastową wypłatę środków na żądanie użytkowników. Jednak są tu pewne „haczyki”.

Czym są DEX i CEX?

Dla większości inwestorów kryptowalutowych scentralizowana giełda kryptowalut jest jednym z najważniejszych narzędzi do kupowania, sprzedawania i przeprowadzania transakcji.

• CEX to scentralizowana giełda kryptowalut.
• DEX to zdecentralizowana giełda kryptowalut.

Scentralizowane giełdy (CEX) i zdecentralizowane giełdy (DEX) stanowią większość dostępnych dziś giełd kryptowalut. Obie pełnią tę samą główną funkcję: oferują kryptowalutę w zamian za walutę fiat lub inną kryptowalutę. Różnią się jednak sposobem realizacji tej funkcji.

Kiedy powstał Bitcoin, jego głównym celem było ułatwienie transferu waluty bez pośredników. Miało to stworzyć drogę do zdecentralizowanej gospodarki; jednak giełdy CEX stoją w sprzeczności z tą zasadą.

Jak sama nazwa wskazuje, CEX-y, takie jak Coinbase czy Kraken, są prowadzone przez jeden podmiot, który w dużej mierze działa jako pośrednik między dwiema stronami.

Scentralizowane giełdy krypto to platformy internetowe służące do kupowania i sprzedawania kryptowalut. Są najczęściej wykorzystywanym narzędziem, z którego inwestorzy korzystają do kupna i sprzedaży aktywów kryptowalutowych.

Niektórzy inwestorzy mogą uznać pojęcie „scentralizowanej” giełdy za nieco mylące, ponieważ same waluty cyfrowe są często uznawane za „zdecentralizowane”. Sugeruje to, że giełda tego typu również powinna być „zdecentralizowana” — więc dlaczego te giełdy są tak ważne dla sukcesu całej branży kryptowalut?

Zalety i wady giełd scentralizowanych (CEX)

Aby kryptowaluty mogły stać się mainstreamowe (lub przynajmniej wystarczająco powszechne), miliony ludzi muszą stać się ich użytkownikami. Większość z tych milionów nie posiada niezbędnych umiejętności technicznych do obsługi transakcji DEX, więc korzystanie z CEX jest dla nich jedynym sposobem, by stać się częścią krypto community.

CEX najlepiej porównać do transakcji brokerskich, które przechowują i przekazują środki między kupującymi a sprzedającymi. Większość giełd odpowiednich dla początkujących oferuje prosty, wygodny design, który pozwala każdemu handlować krypto bez większego wysiłku.

Kolejnym kluczowym aspektem CEX jest to, że ponieważ są zarządzane przez jeden podmiot, może on zapewnić bezpieczeństwo użytkowników i środków, zwłaszcza w przypadku sporów. 

Giełdy te są również praktyczne, oferując kilka metod płatności do zakupu kryptowalut.

Jednak CEX wiąże się z pewnym ryzykiem, zaczynając od zaufania. Jeśli ludzie stracą zaufanie do giełdy, ta ostatecznie upadnie, co może prowadzić do utraty środków użytkowników.

Dane użytkowników przechowywane w centralnym miejscu są podatne na ataki, co zdarzało się już niezliczoną ilość razy. Wraz ze wzrostem skali CEX mogą pojawić się problemy z infrastrukturą, ponieważ większy wolumen handlu wymaga większej wydajności.

Jak działają scentralizowane giełdy?

Scentralizowana giełda, taka jak Binance czy Coinbase, to strona internetowa lub aplikacja, w której ludzie mogą kupować, sprzedawać lub wymieniać kryptowaluty i tokeny notowane na tej giełdzie.

Załóżmy, że chcesz kupić Bitcoin.

Możesz przejść na giełdę, zarejestrować się podając dane bankowe i przejść KYC (jeśli jest wymagane), a następnie wpłacić gotówkę. Giełda poda Ci cenę — na podstawie „order booka” osób kupujących i sprzedających za różne kwoty — i możesz zrealizować transakcję oraz kupić Bitcoin w ilości wskazanej na giełdzie.

Następnie giełda wyświetli zakupione przez Ciebie Bitcoiny na Twoim koncie i będziesz mógł wymienić je na inne tokeny na giełdzie. W praktyce jednak nie posiadasz ich bezpośrednio, ponieważ zlecasz giełdzie przechowywanie ich w Twoim imieniu. Każdy trade, który wykonasz, na przykład wymiana Bitcoin na Ethereum, nie odbywa się w blockchainie, lecz w bazie danych giełdy.

Giełdy łączą kryptowaluty użytkowników w portfele (często „hot” wallety połączone z Internetem), kontrolowane przez giełdę. Giełda kontroluje Twoje klucze prywatne.

Zwolenicy DEX twierdzą, że atrakcyjność zdecentralizowanych giełd polega na bezpieczeństwie. Scentralizowana giełda może ograniczyć Twój dostęp do kryptowalut, ograniczyć lub zatrzymać Twoją możliwość handlu nimi, a nawet stać się podatna na ataki hakerów.

Z drugiej strony scentralizowane giełdy są zazwyczaj znacznie łatwiejsze w obsłudze dla początkujących i często mogą oferować szybki trading, ponieważ nie są związane z infrastrukturą blockchain.

Korzystanie z podmiotów trzecich

W terminie „scentralizowana giełda kryptowalut” idea centralizacji odnosi się do wykorzystania pośrednika lub podmiotu trzeciego do pomocy w przeprowadzaniu transakcji, zakupów lub sprzedaży.

Zarówno kupujący, jak i sprzedający ufają temu brokerowi, że będzie zarządzał ich aktywami. Można to porównać do banku, któremu klient powierza swoje pieniądze.

Powodem wyboru banku jest to, że banki oferują bezpieczeństwo i monitoring, których użytkownik nie jest w stanie samodzielnie zapewnić. W przypadku scentralizowanej giełdy kryptowalut obowiązuje ta sama zasada.

Inwestorzy ufają nie tylko temu, że giełda bezpiecznie przeprowadzi dla nich transakcje, ale także że zapewni sieć użytkowników do wymiany kryptowalut.

W przypadku kryptowalut, które często są przechowywane w cold walletach, osoba może stracić setki lub tysiące dolarów, po prostu zapominając klucza do portfela. Giełda nie dopuści do takiej sytuacji, ponieważ chroni aktywa inwestora.

Jednak praktyka pokazuje, że jeśli stracisz 2FA do giełdy, to w 50% przypadków giełda nie pomaga w odzyskaniu dostępu i użytkownicy po prostu tracą pieniądze. Dlatego włącz 2FA na jak największej liczbie urządzeń jednocześnie!

Zalety i wady DEX: zdecentralizowane giełdy

Funkcje DEX są niemal przeciwieństwem tych, które oferuje CEX. Ponieważ giełdy te są niezależne od centralnego podmiotu kontrolującego, a transakcje odbywają się bezpośrednio między dwoma użytkownikami, proces jest znacznie bezpieczniejszy.

Nie ma serwerów, na których przechowywane są środki — zamiast tego środki opuszczają jeden adres i są niemal natychmiast transferowane na inny.

DEX-y zapewniają również niemal pełną anonimowość, ponieważ nie wymagają rozbudowanego KYC, aby chronić swoich użytkowników. Z samej swojej natury DEX-y nie mogą zostać zamknięte przez żaden rząd ani agencję, ponieważ nie są fizycznie zlokalizowane w żadnej jurysdykcji.

Ryzyko oszukańczych transakcji w DEX jest znacznie wyższe. Osoby, które mają tendencję do gubienia haseł i kluczy, powinny również uważać na te strony, ponieważ DEX nie może pomóc w odzyskaniu tych danych.

Stworzone głównie z myślą o doświadczonych użytkownikach branży krypto, DEX wymaga od kupującego i sprzedającego samodzielnego przeprowadzenia całej transakcji, co może zająć dużo czasu.

Metody płatności są też często ograniczone, ponieważ ludzie niechętnie udostępniają poufne dane osobowe lub bankowe podmiotom trzecim (mówimy tu o KYC).

Jak działają zdecentralizowane giełdy?

Zdecentralizowana giełda wykorzystuje smart contracts (automatycznie wykonywane protokoły), aby ułatwiać transakcje między ludźmi, ale giełda nie kontroluje ich coinów.

DEX radzi sobie z tym na jeden z trzech sposobów: order book w łańcuchu, order book poza siecią lub podejście automatycznego market makera.

W order booku w łańcuchu każda transakcja jest zapisywana w blockchainie. Jest to nie tylko sam zakup, ale także zlecenie kupna lub anulowania zlecenia.

To idealna wersja decentralizacji, ale konieczność umieszczania wszystkiego w blockchainie może sprawić, że będzie to droższe i wolniejsze.

Podsumowanie

Scentralizowane giełdy mogą być używane do przeprowadzania transakcji: fiat — kryptowaluta (lub odwrotnie). Mogą być też wykorzystywane do dokonywania transakcji między dwiema różnymi kryptowalutami.

Zdecentralizowane giełdy są alternatywą; nie mają pośrednika ((podmiot trzeci — właściciel giełdy — pełniący rolę pośrednika). Tego typu giełdy działają jako giełdy peer-to-peer. Aktywa nigdy nie są przechowywane przez usługę, a transakcje i trade’y są realizowane wyłącznie na podstawie smart contracts i atomic swaps.

Podstawowa różnica między scentralizowanymi a zdecentralizowanymi giełdami polega na tym, czy istnieje 3. zainteresowana strona — właściciel giełdy.

Zdecentralizowane giełdy są mniej powszechne i mniej popularne niż scentralizowane giełdy.

Mówiąc najprościej, na scentralizowanej giełdzie istnieje właściciel, który trzyma Twoją kryptowalutę w swoim portfelu (do którego przeniosłeś środki z giełdy) i w każdej chwili, jeśli jest oszustem, może ukraść wszystkie środki.