Sui là một blockchain nhanh với phí giao dịch thấp và mô hình dữ liệu dựa trên object độc đáo, thu hút sự chú ý của các nhà đầu tư lớn và những người đam mê crypto bình thường. Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu cách hoạt động của dự án do các cựu nhà sáng tạo từ Meta phát triển, cũng như các tính năng và khả năng của nó.

Sui blockchain là gì? 

Sui Network là một blockchain Layer 1 được thiết kế để mang đến quyền sở hữu tài sản số nhanh, an toàn và tiết kiệm cho tất cả mọi người. Dự án có token SUI riêng, hướng tới các doanh nghiệp muốn tiếp cận các dịch vụ quảng cáo và thanh toán của nền tảng.

Dự án được ra mắt vào ngày 3 tháng 5 năm 2023 nhằm giải quyết các vấn đề liên quan đến sự tập trung hóa của tài sản số. Đội ngũ Sui Network tin rằng mục tiêu này sẽ giúp họ trở thành một trong những nền tảng hàng đầu thế giới.

Ai đã tạo ra Sui?

Một chút lịch sử: Năm 2019, Telegram làm việc trên TON, còn Meta thì chuẩn bị blockchain Libra (Diem). Kết quả là cả hai dự án đều bị cơ quan quản lý bóp chết và đóng cửa. Những nhà phát triển từng làm việc trên Libra đã mang theo nền tảng cơ sở của họ và đến năm 2023 đã mở công ty riêng đứng sau Sui — Mysten Labs.

Đội ngũ dự án:

• Evan Cheng — giám đốc điều hành
• Adeniyi Abiodun — giám đốc sản phẩm
• Sam Blackshear — người đứng đầu mảng công nghệ
• George Danezis — người đứng đầu mảng khoa học
• Kostas Chalkias — đồng sáng lập và trưởng mật mã học

Đội ngũ đã gặp một số vấn đề nhỏ khi ra mắt dự án. Đầu tiên, họ ám chỉ về một đợt airdrop. Sau đó, họ dường như đã nhận được cảnh báo từ SEC (Ủy ban Chứng khoán Mỹ). Sau đó, các nhà sáng lập quyết định tiến hành bán kín thay vì bán công khai.

Có nhiều cách để tham gia đợt bán riêng. Để nhận allocation với mức giá “ngon” nhất, cần phải có whitelist. Whitelist được trao cho những người tham gia sự kiện và trở thành người chiến thắng Capy Holidays, lọt vào Champions, hoặc đã ở trong Discord của dự án trước ngày 1 tháng 2 năm 2023.

Những ai tham gia được đợt bán đã nhận token SUI với giá $0.03. Sau đợt bán, họ có thể bán với giá khoảng $1.2. 

Sui hoạt động như thế nào?

Một trong những lý do khiến Sui phổ biến là tính mới mẻ, đổi mới của nó. Tiếp theo, chúng ta sẽ đi sâu vào các đặc điểm kỹ thuật của Sui và kiến trúc của dự án.

Các tính năng kỹ thuật của Sui

Sui sử dụng thuật toán đồng thuận Delegated Proof-of-Stake (dPoS), nghĩa là các validator được token holder bầu chọn và họ bảo vệ mạng lưới. Thuật toán đặc biệt của Sui dựa trên các giao thức Narwhal và Bullshark độc đáo, cho phép thực hiện tính toán song song.  

Mục tiêu của mạng lưới là cung cấp tính toán tức thì và băng thông cao, giảm chi phí triển khai các dự án web3 và dịch vụ DeFi, đồng thời trở thành một hệ sinh thái rộng lớn tương thích với các tên tuổi dẫn đầu hiện tại của ngành crypto (Ethereum, Arbitrum, v.v.).

Narwhal là một mempool băng thông cao (“phòng chờ” cho các giao dịch chưa được xác nhận), chịu trách nhiệm đảm bảo sự đồng bộ và khả năng sẵn sàng của dữ liệu được gửi đến các validator để xác nhận.

Bullshark là một giao thức đồng thuận dựa trên sự kết hợp giữa Directed Acyclic Graph và các công nghệ Byzantine Fault Tolerance. Điểm đặc biệt của Bullshark là cho phép đạt đồng thuận mà không cần phải trao đổi thông tin giữa các validator.

Ngôn ngữ lập trình của SUI — Move

Các nhà phát triển đã giải quyết vấn đề băng thông thấp bằng ngôn ngữ lập trình Move. Giờ đây, các validator của SUI có thể xử lý giao dịch song song và theo các thứ tự khác nhau. Các giao dịch đơn giản cũng có thể được xử lý nhanh hơn mà không cần xác nhận (các khoản thanh toán nhỏ hoặc chuyển tài sản). Điều này giúp tăng tốc mạng lưới rất nhiều. Blockchain Sui có thể tăng tốc lên tới 297.000 giao dịch mỗi giây (TPS), điều này giúp Sui nổi bật so với các blockchain khác, phù hợp với game đòi hỏi nhiều tài nguyên và DeFi, đồng thời mở ra khả năng sử dụng token như một phương tiện thanh toán với khối lượng lớn.

Một điểm thú vị khác về phí giao dịch là SUI mang lại mức gas fee ổn định hơn vì ủy ban validator xác định giá của nó thay đổi mỗi 24 giờ. Mức phí sẽ cố định trong suốt cả ngày.

Kiến trúc mạng lưới

Theo tài liệu kỹ thuật của Sui, blockchain bao gồm 3 thành phần:

• Objects. Đây là đơn vị lưu trữ cơ bản của blockchain Sui. Chúng được tạo và quản lý bởi smart contract. Dữ liệu mạng được chia thành 2 loại: có thể thay đổi (Move objects) và bất biến (Move packages).
• Transactions. Với sự hỗ trợ của chúng, mọi thay đổi trong mạng được ghi lại vào sổ đăng ký phân phối.
• Validators. Toàn bộ mạng lưới và các giao dịch được xử lý bởi các validator độc lập. Mỗi validator chạy phiên bản phần mềm Sui của riêng mình trên một thiết bị riêng.

Sui giải quyết những vấn đề gì?

SUI giải quyết một số nhiệm vụ cơ bản có thể hạn chế việc áp dụng và chức năng của blockchain:

Khả năng mở rộng. SUI đạt hiệu năng vượt trội nhờ xử lý song song các giao dịch không theo thứ tự như chuyển tài sản và phát hành NFT. Nhờ các thuật toán Byzantine Consistent Broadcast, mạng lưới cho phép xử lý giao dịch đồng thời với thời gian hoàn tất gần như tức thì, cải thiện đáng kể khả năng mở rộng.

Độ trễ. Các blockchain truyền thống thường gặp vấn đề về độ trễ giao dịch: việc xác nhận có thể mất khá nhiều thời gian. Thiết kế của Sui giảm độ trễ nhờ cơ chế đồng thuận độc đáo và khả năng thực thi giao dịch song song, cho phép hoàn tất nhanh.

Quản lý tài sản. Khác với các blockchain truyền thống, nơi dữ liệu xoay quanh tài khoản, SUI biểu diễn mọi thứ dưới dạng object, từ số dư token đến tài sản trong game. Các object này tồn tại độc lập với smart contract và được người dùng sở hữu trực tiếp. Điều này cho phép bạn tự mình và song song kiểm tra các luồng giao dịch không liên quan với nhau.

Tính kết hợp và khả năng tương tác. Nhờ sử dụng ngôn ngữ lập trình Move và mô hình dựa trên object, Sui cải thiện khả năng tương tác và tính kết hợp giữa các ứng dụng phi tập trung (dApp). Hệ thống hỗ trợ một số thuật toán và primitive mật mã, đồng thời có thể chuyển đổi nhanh giữa chúng. Với Sui, bạn có thể chọn giải pháp mật mã phù hợp cho hệ thống của mình và triển khai các thuật toán mới nhất ngay khi chúng khả dụng.

Quản trị. Sui là một blockchain với cơ chế quản trị dân chủ thích ứng. Với các cơ chế kiểm soát mạnh mẽ trên chuỗi, nền tảng cho phép người nắm giữ token SUI trực tiếp tham gia vào các quá trình ra quyết định.

Khái niệm NFT game động. Những NFT này cho phép nhà phát triển game chỉnh sửa metadata của tài sản mà không cần đốt hoặc phát hành lại nó. Nói cách khác, vật phẩm trong game có thể thay đổi và bao gồm một phần lịch sử trong game, phản ánh sự phát triển của dự án.

Hệ sinh thái động cho nhà phát triển và người dùng. SUI cung cấp một môi trường thuận tiện, đảm bảo bảo mật, xác minh và khả năng lập trình phong phú. Dự án cũng cung cấp các tính năng tùy chỉnh như zkLogin để truy cập dApp và một token SUI phổ quát để quản lý và thanh toán giao dịch.

Bằng cách giải quyết những thách thức này, SUI tạo ra một môi trường blockchain tiết kiệm hơn, hiệu quả hơn và an toàn hơn, có thể hỗ trợ nhiều ứng dụng và mục đích sử dụng khác nhau.

Sui khác gì so với các blockchain khác?

Những khác biệt chính giữa Sui Network và các blockchain khác là:

• Mô hình dựa trên object: Sui coi tài sản trên chuỗi là object thay vì tài khoản, giúp quyền sở hữu dễ hơn và giảm chi phí tính toán.
• Move: Ngôn ngữ lập trình Sui sử dụng Move, một phiên bản sửa đổi của Libra Move, để tạo dApp, cho phép nhà phát triển tạo ra các ứng dụng an toàn và đáng tin cậy.
• Hiệu năng cao: Sui có thể xử lý giao dịch trong vài mili giây, nhanh hơn nhiều blockchain khác. Sui mất 0,5 giây để hoàn tất giao dịch. Trong khi đó, Solana mất 2,5 giây.
• Hệ thống sở hữu object: Sui đơn giản hóa việc sở hữu và chuyển giao tài sản số, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tương tác với dApp.
• Xử lý song song: Sui sử dụng thuật toán Narwhal và cơ chế đồng thuận Bullshark để xử lý giao dịch song song, giúp cải thiện hiệu năng. So sánh thì TPS của Sui lên tới 297.000, trong khi TPS của Aptos hoặc Movement là 160.000. 

Khác với các blockchain khác, Sui:

• Không dùng lưu trữ dữ liệu chia sẻ: Sui sử dụng bộ lưu trữ riêng của mình, khác với global storage của Move, vốn được dùng chẳng hạn trong Aptos. Phiên bản object-oriented của Move cho phép quản lý dữ liệu và tài nguyên linh hoạt hơn.
• Không tận dụng bộ lưu trữ phức tạp: Sui đơn giản hóa cấu trúc dữ liệu và tài sản crypto, giúp giảm chi phí tính toán.
• Không cần cấp quyền: Sui là một blockchain công khai, không yêu cầu quyền để tham gia mạng như một số blockchain khác.

Token SUI có tiện ích gì?

Crypto chính của Sui Network là coin SUI. Chức năng của nó:

• Phương tiện thanh toán, trao đổi và tích lũy.
• Staking và tài sản thế chấp cho các validator.
• Token gốc, dùng để cung cấp thanh khoản trong mạng lưới, nền tảng của toàn bộ nền kinh tế Sui.
• Thanh toán phí cho các giao dịch trực tuyến.
• Quản trị. Cho phép người nắm giữ token tham gia quản lý dự án thông qua bỏ phiếu.

Những người tham gia nền kinh tế token:

• Người dùng tạo, sửa đổi hoặc chuyển tài sản số sử dụng ứng dụng trên Sui.
• Người dùng stake SUI hoặc trả phí.
• Các validator tham gia vào việc xử lý và thực thi giao dịch.

Kết luận

Sui là một blockchain L1 được xây dựng cho tốc độ và phí thấp. Đây không chỉ là một lựa chọn thay thế khác cho Ethereum; nó là một mạng lưới tập trung vào hiệu năng, được phát triển bởi Mysten Labs, một đội ngũ mạnh gồm các kỹ sư cựu Meta.

Việc sử dụng ngôn ngữ smart contract Move mang lại cho nó một nền tảng vững chắc để xây dựng dApp an toàn, hiệu năng cao.

Smart contract của Sui hoạt động trên các thực thể độc lập (ví dụ: NFT, wallet, vật phẩm game). Nếu các giao dịch không ảnh hưởng đến cùng một object, chúng có thể được xử lý đồng thời. Đó là lý do vì sao nó vẫn nhanh ngay cả khi mạng lưới có lưu lượng cao.

Sui thu hút sự chú ý vì nó giải quyết các vấn đề mở rộng thực tế. Nó đã trở nên phổ biến trong số nhiều nhà phát triển DeFi, NFT và game. Nền tảng giúp triển khai mọi thứ đòi hỏi giao dịch nhanh, rẻ và an toàn. Để theo dõi các thay đổi giá SUI mới nhất, hãy xem mục Price Predictions.

FAQ

Sui blockchain là gì?

Sui là một blockchain layer 1 phi tập trung, mang lại tốc độ giao dịch tuyệt vời với chi phí thấp. Blockchain không cần cấp quyền này được thiết kế để hỗ trợ nhiều loại ứng dụng khác nhau.

Sui là ai?

Sui được thiết kế bởi Mysten Labs, do các kỹ sư cựu Meta sáng lập: Evan Cheng, Sam Blackshear, Adeniyi Abiodun, George Danezis và Kostas Chalkias.

Sui crypto là gì?

SUI là coin gốc của Sui Network.

Sui protocol là gì?

Sui sử dụng giao thức DPoS (delegated Proof-of-Stake), nghĩa là các validator được token holder bầu chọn và họ bảo vệ mạng lưới.