Trường hợp kỳ lạ của HEX

Điều gì đã xảy ra?

Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC) đã cáo buộc Richard Heart, HEX CEO, và một doanh nhân crypto kỳ cựu còn được biết đến với tên Richard Schuler, vi phạm luật chứng khoán và gian lận. Cơ quan quản lý đã tiết lộ bản chất các cáo buộc trong các thông cáo báo chí.

Theo SEC, Heart đã huy động hơn một tỷ đô la thông qua các dự án HEX, Pulse Chain và PulseX. SEC cho rằng doanh nhân này đồng thời tham gia bán chứng khoán chưa đăng ký được ngụy trang dưới dạng token. Ủy ban cũng cáo buộc Heart và PulseChain gian lận 12 triệu đô la. Với số tiền bị cho là đã thu được, doanh nhân này đã mua nhiều hàng xa xỉ như xe thể thao và đồng hồ. Ngoài ra, người ta tin rằng họ đã mua Enigma, viên kim cương đen lớn nhất thế giới nặng 555 carat.

Tính đến tháng 4 năm 2023, tài sản ròng của Richard Heart là 500 triệu đô la. Con số này dựa trên lượng Bitcoin nắm giữ, các khoản đầu tư thiên thần vào tài sản crypto, và cổ phần của ông trong các mạng HEX và Pulsechain.

Heart đã thu hút khoảng 2,3 triệu Ethereum (ETH) thông qua dự án Hex chỉ trong chưa đầy một năm. Theo cơ quan quản lý sàn giao dịch Mỹ, doanh nhân này đã hứa hẹn sẽ làm giàu cho các nhà đầu tư HEX từ năm 2018. Vào tháng 9 năm 2021, giữa đợt Bitcoin Rally (BTC), giá token HEX đã tăng mạnh. Tuy nhiên, kể từ đó, nó vẫn trong xu hướng giảm theo CoinMarketCap. Ngoài ra, doanh nhân kỳ cựu này đã huy động được hàng trăm triệu đô la trong các token PLS và PLSX, mà theo SEC, cũng là chứng khoán chưa đăng ký.

Trước các cáo buộc, tỷ giá HEX đã giảm 30% và giá PLS giảm 41%. Sàn giao dịch phi tập trung (DEX) Uniswap coi HEX là một tài sản không đáng tin cậy, và ví tiền điện tử MetaMask đã từ chối hỗ trợ token này vì vấn đề.

Vốn hóa thị trường của token HEX đã giảm gần 500 triệu đô la.

HEX là gì?

HEX là một token ERC-20 mã nguồn mở dựa trên blockchain Ethereum. Token này được phát hành vào tháng 12 năm 2019 bởi Richard Heart, người ban đầu được biết đến như một nhà văn, nhưng sau đó nhiều chi tiết thú vị hơn về tiểu sử của ông đã được hé lộ.

Trước đây, nhà sáng lập HEX không được biết đến với việc tạo ra các dự án crypto và cũng không phải là một nhà phân tích crypto. Ông từng tham gia gian lận Internet và thậm chí còn được trao danh hiệu "King Spam." Năm 2002, ông bị kết án vì vi phạm luật chống spam của bang Washington. Lúc đó, ông hoạt động dưới tên Richard James Schuler.

Kể từ khi ra mắt, token này đã gặp nhiều vấn đề. Nguyên nhân không chỉ nằm ở cấu trúc của nó mà còn ở hoạt động quảng bá rầm rộ trong giai đoạn đầu của dự án.

Vai trò của người tạo token đã gây ra nhiều tranh cãi kể từ khi ông bước vào ngành công nghiệp tiền điện tử. Một số người xem ông là một kẻ lừa đảo điển hình và không tin vào cách tiếp cận "đổi mới" của ông. Heart cho rằng những trải nghiệm sống và nhiều lần thử áp dụng các chiến lược kinh doanh của mình là nền tảng cho thành công của dự án mới.

Token HEX được phân phối cho các holder Bitcoin thông qua một snapshot của tập UTXO Bitcoin, diễn ra vào ngày 2 tháng 12 năm 2019, tại block 606227. Tỷ lệ phân phối HEX cho holder Bitcoin là 10.000 HEX cho mỗi 1 BTC.

Danh tiếng đáng ngờ của HEX

Những vấn đề xung quanh các dự án của Heart bắt đầu từ năm 2019. Trang web chính thức của HEX công khai hứa với nhà đầu tư sẽ tăng khoản đầu tư của họ "với tốc độ chưa từng có trong lịch sử." Theo Heart, tỷ lệ lợi nhuận đầu tư trong token HEX có thể lên tới 369% mỗi năm.

Vào tháng 11 năm 2022, ban biên tập một lần nữa đưa tin về các vấn đề liên quan đến HEX, PulseChain và PulseX. SEC đã trát hầu tòa Richard Heart, người quảng bá các dự án crypto của ông, để làm chứng dưới tuyên thệ. Đồng thời, giữa các tin tức gần đây, kênh tin tức hàng đầu về HEX đã kêu gọi người dùng trên Telegram sử dụng trò chuyện bí mật để ngăn chặn truy cập trái phép vào thư từ của họ. Kênh Telegram của HEX cũng đã đăng một video trên YouTube, kêu gọi người xem không hợp tác với cuộc điều tra.

Vào thời điểm đó, Richard Heart không bình luận trực tiếp về các báo cáo liên quan đến việc triệu tập các promoter ra tòa. Thay vào đó, ông đăng một tweet trong đó ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sử dụng các cuộc trò chuyện được mã hóa với tính năng hẹn giờ tự hủy để đảm bảo an toàn cho trao đổi riêng tư. Trước vụ kiện của SEC, doanh nhân kỳ cựu này giả vờ không biết gì về bất kỳ vấn đề nào với dự án.

HEX có phải là mô hình Ponzi không?

Nhiều người coi dự án này là một mô hình kim tự tháp vì token HEX hơi khác so với các đồng khác. Trang web chính thức của dự án ghi rằng, "Đây là khoản tiền gửi sinh lời cao đầu tiên trên blockchain." Theo trang web của dự án, giá của coin đã tăng gần 10.000 lần kể từ năm 2019. Ngoài việc kiếm tiền từ việc bán thông thường, người nắm giữ HEX có thể tạo ra thu nhập đáng kể bằng cách "khóa" tài sản của họ. Bằng cách ký một smart contract trong khoảng thời gian từ 1 đến 5555 ngày, bạn có cơ hội kiếm tới 25% lợi nhuận hằng năm. Lợi nhuận chính xác có thể được xác định bằng một tỷ giá cố định và lịch trình. Nếu bạn ký hợp đồng từ sớm trong dự án, phần trăm của bạn sẽ cao hơn đáng kể. Đừng quên hệ thống phạt. Nếu hợp đồng bị chấm dứt trước hạn, bạn không chỉ có thể mất lợi nhuận kỳ vọng mà còn mất một phần số coin đem staking. Điều thú vị nhất là dự án gọi quy trình đầu tư này là một "đổi mới tuyệt vời.”

Những con số hấp dẫn, khẩu hiệu lớn trên website, và các chương trình thưởng kiểu "rủ bạn bè để nhận phần trăm" trong giai đoạn đầu của dự án đều rất giống một mô hình kim tự tháp điển hình. Tuy nhiên, người tạo dự án khẳng định rằng "đỉnh" không kiếm lợi từ "đáy," và hệ thống trục lợi trong dự án còn an toàn và đáng tin cậy hơn bất kỳ ngân hàng nào. Hơn nữa, trước khi ra mắt, token đã trải qua nhiều cuộc kiểm toán độc lập, mức độ giám sát mà Bitcoin không có.

Trên thực tế, sự thật lại tầm thường hơn nhiều. Về mặt toán học, nền tảng này chỉ tạo ra các token HEX linh hoạt, mang lại cổ tức cao hơn cho những nhà đầu tư ban đầu so với những người đến sau. Trông giống kim tự tháp, đúng không? Tuy nhiên, vẫn không thể gọi nó là kim tự tháp theo nghĩa chặt chẽ, bất chấp những cáo buộc từ người dùng Reddit. Điều này là vì nhà đầu tư không được hứa hẹn bất kỳ lợi nhuận tài chính cụ thể nào, và lợi nhuận của "đỉnh" không đến từ việc lấy đi của những người ở dưới. Ở đây đang vận hành một cơ chế hoàn toàn khác, rất đặc thù. Nó vừa tinh vi vừa cực kỳ phi đạo đức.

Vậy thì HEX có vấn đề gì?

Quy trình sinh lời thông qua HEX rất đơn giản. Bạn cần đăng ký trên website, chọn một trong ba cách để nhận đồng tiền kỳ diệu và kích hoạt quá trình kiếm lãi trong khoảng thời gian từ một tuần đến 50 năm. Cách đầu tiên có lợi thế — ngoài nhiều phần thưởng – họ được hưởng một tỷ lệ lớn từ staking.

Mặc dù dự án HEX không bị coi là một mô hình tài chính kim tự tháp, nó vẫn công khai sử dụng cơ chế kim tự tháp. Không có thưởng hit. Người tham gia có thể trông đợi một khoản thưởng giới thiệu hào phóng 20% để lôi kéo người mới. Người mới đăng ký qua liên kết giới thiệu sẽ nhận thêm 10% HEX từ trên xuống.

Ngoài các khoản thưởng, còn có một số chiến thuật khác được những người ủng hộ các mô hình Ponzi sử dụng thành thạo. Thậm chí còn có một phiên bản tương tự của "máy tính hạnh phúc", cho phép chúng ta xác định hồ sơ nào có thể được hỗ trợ. Nói chung, toàn bộ website được thúc đẩy bởi lòng tham của con người. Ngay cả cái gọi là "khuyến mãi" nhận token miễn phí cho holder BTC cứ mỗi bảy ngày cũng có điều kiện kèm theo – nó làm giảm phần thưởng tiềm năng 2% để khuyến khích tham gia ngay lập tức. Thậm chí còn có những khoản phạt nặng. Ví dụ, khi chấm dứt hợp đồng thuê sớm, người thuê phải trả một nửa lợi nhuận tiềm năng mà họ có thể kiếm được. Các khoản phạt thậm chí có thể khiến nhà đầu tư rơi vào số dư âm.

Tuy nhiên, website không đề cập rằng các nhà đầu tư sớm mua Bitcoin không chỉ vì mục đích đầu cơ mà còn vì công nghệ. Nhưng Bitcoin không được tạo ra như một công cụ đầu cơ. Giá Bitcoin tăng vì các mạng cùng tên và công nghệ blockchain đang được ứng dụng rộng rãi trong thế giới hiện đại. Trong vũ trụ HEX, mọi thứ đều gắn chặt với tiền. Vì lý do nào đó, dù không có tài sản bảo chứng, các token kỹ thuật số vẫn được kỳ vọng mang lại lợi nhuận cao hơn nhiều so với hai loại tiền điện tử hàng đầu thế giới.

Vấn đề chính của dự án này

Tất cả những điều trên chỉ là một nửa sự thật. Bí mật của HEX nằm sâu hơn nhiều ở lõi của dự án. Để tránh bị bỏ tù, Richard Heart đã đăng thông tin kỹ thuật thực và thậm chí cả mã nguồn lên website. Tuy nhiên, thông tin này được trình bày bằng phông chữ rất nhỏ nên các nhà đầu tư cả tin sẽ đơn giản là không để ý. Vì vậy, trên website, bạn có thể tìm thấy một trang có tiêu đề "Disclaimer," trong đó nói rằng không có đồng coin nào được dùng, chỉ có các con số trong cơ sở dữ liệu. Không ai cho hay nhận bất cứ thứ gì và cũng không có lời kêu gọi hành động nào. Đây không phải là một fork hay airdrop, mà là một "đổi mới tuyệt vời" sẽ ngăn bạn lấy lại toàn bộ số ETH đã gửi.

Đây chỉ là phần nổi của tảng băng. Các vấn đề hiện diện trong mỗi một trong ba cách phổ biến để mua token. Holder BTC phải "claim" HEX miễn phí bằng cách cung cấp cho đội ngũ của Richard Heart các private keys của họ. Đây là phương pháp duy nhất được dùng để xác minh quyền sở hữu coin. Mua token trên sàn mang theo rủi ro sụt giảm mạnh. Bất chấp những lời hứa về "đổi mới tuyệt vời" và chương trình tăng trưởng liên tục, giá token hoàn toàn được quyết định bởi tỷ lệ cung cầu, giống như bất kỳ tài sản đầu cơ nào khác.

Tuy nhiên, việc chuyển đổi ETH sang HEX rất đáng chú ý. Như bạn có thể đã đoán, các lỗi không "biến mất" ở đâu cả mà thực ra vẫn tồn tại. Tức là, coin không bị đốt như Mika White đề xuất trong dETH. Tất cả số coin được gửi đi không còn thuộc về bạn nữa mà trở thành tài sản của Richard Heart. Theo thông tin trên website, chúng sẽ không bao giờ được trả lại cho bạn. HEX tự định vị là nền tảng duy nhất cung cấp "chứng chỉ tiền gửi trên blockchain," nhưng trên thực tế, HEX chỉ có thể được mua bằng cách bán ETH, và không hề có mối liên hệ thực sự nào với các khoản tiền gửi sinh lãi. Với việc ngay trong ngày đầu tiên, người dùng đã "quyên góp" số Ether trị giá 3 triệu đô la, và đến ngày 16 tháng 12, con số này đã vượt quá 5 triệu đô la, chúng ta có thể tự tin cho rằng ngay cả khi Richard Heart không thành công với HEX, ông chắc chắn cũng sẽ không phải sống trong nghèo khó.

Richard Heart liên tục tránh đưa ra câu trả lời trực tiếp và không công khai thừa nhận việc ông có thể truy cập vào quỹ của nhà đầu tư. Trong một buổi livestream với Peter McCormack, người tạo ra HEX đã lưu ý rằng những cá nhân có quyền truy cập vào các tài sản này "có thể chi tiêu chúng tùy ý."

Tuy nhiên, Heart không có ý định chỉ hài lòng với hàng triệu đô la lơ lửng trong không khí. Dự án HEX dường như chủ yếu tập trung vào việc làm giàu cho Heart hơn là cho nhà đầu tư. Nếu bạn truy cập mục "technical specifications" trên website, cuộn xuống phụ đề "code," nhấp vào liên kết đầu tiên để mở tài liệu Google Docs, rồi đi đến trang 14. Bạn sẽ thấy một vài dòng có thể thay đổi toàn bộ ngữ cảnh. Dự án có một "starting address" được chỉ định, nhận một nửa tất cả các khoản phạt và một bản sao của tất cả khoản thanh toán thưởng. Blogger của Goldman Sachs gợi ý rằng trong vòng một năm, khoảng 45% tổng số token HEX sẽ được nắm giữ tại địa chỉ này. Có khả năng "starting address" này cũng thuộc về Heart, và phần của ông sẽ tăng mỗi ngày nhờ trục lợi, sao chép tiền thưởng, và nhận một nửa các khoản phạt.

Một tỷ lệ sở hữu lớn như vậy trong dự án cho thấy về cơ bản nhà đầu tư đang giao số phận của đồng coin cho một cá nhân duy nhất, người có thể bất cứ lúc nào dàn dựng một đợt bán tháo lớn và kéo giá về 0. Heart đã tạo ra một trò chơi mà theo mặc định, ông nắm giữ Aces và Jokers.