Crypto vesting được giải thích

Vesting đóng vai trò then chốt trong tokenomics, giúp ổn định token price và đồng bộ lợi ích dài hạn. Đây là một cách chiến lược để khóa token cho các thành viên team, nhà đầu tư và cố vấn—đảm bảo sự gắn bó đồng thời ngăn chặn các đợt xả hàng đột ngột trên thị trường. Trong bài viết này, chúng ta sẽ phân tích cách vesting hoạt động, các loại khác nhau, ví dụ thực tế và những xu hướng hiện tại.

Lịch vesting crypto hoạt động như thế nào

Lịch vesting crypto có các điều kiện được xác định trước, quyết định khi nào và bằng cách nào người nắm giữ token tiền mã hóa nhận được quyền sở hữu đối với tài sản, cũng như khả năng bán và chuyển nhượng chúng. Lịch vesting khuyến khích sự gắn bó và hiệu suất bằng cách đảm bảo rằng các thành viên nhận được đầy đủ lợi ích từ tổng phần thưởng của họ theo thời gian.

Các mục tiêu chính của lịch vesting crypto là:

• Khuyến khích người tham gia cam kết dài hạn: quyền tiếp cận đầy đủ tài sản bị trì hoãn, khuyến khích mọi người ở lại dự án và hoàn thành các yêu cầu nhất định để đạt được thành công cho công ty.
• Ổn định giá token: Vesting theo một lịch trình nhất định phân bổ việc bán ra theo thời gian. Điều này ngăn chặn các đợt bán tháo đột ngột và nguy cơ mất ổn định giá.
• Bảo vệ nhà đầu tư: nhân viên công ty không thể bán token ngay sau khi public sale.

Các thực hành tốt nhất khi thiết kế lịch vesting của bạn

Cấu trúc của lịch trình có thể thay đổi tùy theo thời hạn vesting, thời gian cliff (nếu có) và tần suất các đợt vesting.

• Thời hạn vesting: Thời gian cần thiết để token được chuyển giao khác nhau tùy theo thỏa thuận nhưng thường dao động từ 1 đến 4 năm.
• Thời gian cliff: khoảng thời gian tạm dừng giữa khi bắt đầu vesting và lần nhận token đầu tiên sau khi mở khóa. Nó có thể kéo dài vài tháng hoặc thậm chí trọn một năm.
• Tần suất vesting: Sau khoảng nghỉ, token có thể được vesting theo tháng, quý hoặc năm.

Thời gian vesting có thể bắt đầu sau cliff, hoặc có thể bắt đầu ngay khi token ra mắt trong Token Generation Event (TGE).

Các thiết kế vesting khác nhau

Có các loại lịch vesting chính:

Linear vesting 

Loại vesting này giả định việc mở khóa token theo đường thẳng cả về khối lượng lẫn thời gian, với các chỉ số tỷ lệ thuận với nhau. Ví dụ, một công ty có thể cho phép giải phóng 10% tổng số token bị khóa sau mỗi sáu tháng trong suốt thời gian vesting.

Graded vesting

Graded vesting cho phép giải phóng token dần dần trong một số năm hoặc tháng nhất định. Ví dụ, một công ty có thể giải phóng 25% coin trong tám tháng đầu tiên, sau đó thêm 35% ở năm thứ hai. 40% còn lại sẽ được giải phóng trong năm thứ ba.

Cliff-vesting

Trong trường hợp này, ngày bắt đầu của quy trình vesting được xác định, và cliff là khoảng thời gian được chọn để khóa token. Theo đó, nhà đầu tư sẽ nhận được phần tài sản crypto của họ sau khi đã lưu trữ thanh khoản trong dự án trong một thời gian nhất định. Khi hết thời hạn, token sẽ được phân phối thông qua linear hoặc graded vesting.

Immediate vesting

Loại này có nghĩa là người tham gia nhận được toàn bộ quyền lợi của mình ngay lập tức, không có bất kỳ độ trễ hay thời gian chờ định trước nào.

Hiểu về mô hình vesting 4 năm: vì sao nó phổ biến

Tập trung vào triển vọng dài hạn của dự án, mô hình vesting 4 năm rất phổ biến trong nhiều công ty crypto. Việc phân phối diễn ra mỗi năm — đó là một thời gian cliff. Hơn nữa, nếu một người tham gia rời dự án sớm hơn một năm, họ sẽ không nhận được gì. Sau giai đoạn hằng năm này, một phần tư tổng số grant được chuyển giao, và sau đó quyền sở hữu được chuyển dần theo tháng.

Ví dụ về lịch vesting 4 năm với thời gian cliff 1 năm:

Sự phổ biến ngày càng tăng của mô hình vesting 1 năm

Gần đây, các công ty đã lựa chọn mô hình vesting 1 năm. Trong khi vesting 4 năm truyền thống tập trung vào sự ổn định dài hạn, cách tiếp cận mới và ngắn hơn này mang lại nhiều tính linh hoạt, khả năng thích ứng hơn, đồng thời yêu cầu người tham gia tạo ra kết quả nhanh hơn. Mô hình ngắn hạn này cân bằng giữa thanh khoản nhanh và sự cam kết liên tục. Đồng thời, cơ hội kiếm lợi nhuận trong thời gian ngắn hơn thu hút những chuyên gia không ngại khối lượng công việc căng thẳng.

Sự khác biệt giữa mô hình vesting truyền thống và mô hình tăng tốc:

Mô hình truyền thống: 

• thường có thời gian vesting bốn năm, 
• cliff một năm, 
• đảm bảo phân phối equity dần dần,
• khuyến khích làm việc dài hạn.

Mô hình tăng tốc: 

• có lịch vesting một năm, 
• cho phép hiện thực hóa equity ngay lập tức,
• có thể có lợi cho tuyển dụng nhưng có thể gây khó khăn cho việc giữ chân nhân sự dài hạn

Các nghiên cứu tình huống

Cách tiếp cận vesting 1 năm của Coinbase hiệu quả đến đâu

Coinbase đã chuyển sang mô hình vesting 1 năm vào năm 2021. Khi áp dụng cấu trúc này, công ty đưa ra các hạn chế khá nghiêm ngặt đối với nhân viên. Điều này có nghĩa là số tài sản họ nhận được sẽ thay đổi tùy thuộc vào việc giá tài sản đang tăng hay giảm.

Tuy nhiên, biện pháp này đã hiệu quả trong việc đạt được thành công nhanh cho dự án và giữ chân chuyên gia. Sau khi phân tích hiệu quả của cách tiếp cận vesting 1 năm, công ty ghi nhận ít trường hợp rời đi sớm sau khi vesting hơn.

Chiến lược vesting 1 năm của Lyft và Stripe trong năm 2021

Năm 2021, Lyft và Stripe đã phân tích triển vọng của vesting trong khoảng thời gian hằng năm. 

Theo kịch bản vesting của Stripe, các thành viên team mới sẽ nhận toàn bộ tài sản của họ sau một năm làm việc. Các khoản equity award tiếp theo sẽ vesting 25% trong vòng 12 tháng. 

Với chiến lược vesting equity của Stripe, nhân viên mới sẽ nhận 25% của grant hằng năm mỗi ba tháng, trong khi đội ngũ lãnh đạo điều hành vẫn theo lịch bốn năm. Bước chuyển sang lịch vesting 1 năm này được Lyft thực hiện nhằm cân bằng đãi ngộ và đảm bảo tính nhất quán cho nhân viên hiện tại và người mới tuyển sau khi giá cổ phiếu của công ty biến động. 

Việc thay đổi từ cách tiếp cận truyền thống sang cách tiếp cận tăng tốc nhằm nâng cao khả năng thu hút và giữ chân nhân tài bằng cách cung cấp quyền tiếp cận equity nhanh hơn, khiến các gói đãi ngộ trở nên hấp dẫn hơn trong thị trường lao động cạnh tranh. Cả hai công ty đều ghi nhận sự gắn kết tăng lên với các bên liên quan, và mô hình vesting tăng tốc đã bổ trợ cho lộ trình phát triển của họ.

Những lợi thế chính của cấu trúc vesting 1 năm

Kết quả nhanh. Thời hạn gấp thúc đẩy các bên liên quan tham gia tích cực và đạt được kết quả mạnh mẽ.

Tính linh hoạt và khả năng thích ứng. Mô hình vesting rút ngắn cho phép họ thích ứng nhanh với các biến động của thị trường.

Thu hút nhân tài. Các chuyên gia có trình độ cao quan tâm đến việc nhận được lợi ích trong thời gian ngắn và vẫn cam kết với dự án cho đến khi kết thúc thời gian vesting.

Những hạn chế tiềm ẩn khi áp dụng kế hoạch vesting 1 năm

Quan điểm ngắn hạn. Người tham gia dự án có thể chỉ quan tâm đến việc nhận lợi ích nhanh, chứ không phải thành công dài hạn của dự án.

Rút lui nhanh. Sau khi nhận được toàn bộ quyền lợi, người tham gia có thể bỏ dự án, từ đó dẫn đến sự suy giảm.

Các ví dụ lịch vesting trong thực tế

Arbitrum

Thiết kế vesting: mô hình linear 36 tháng + immediate vesting  

Cliff-period: 1 năm

Nền tảng Arbitrum phân bổ token ARB của mình vào năm nhóm: nhà đầu tư, team, DAO treasury, hệ sinh thái DAO và các wallet cá nhân. Team và nhà đầu tư nhận token theo lịch linear: họ nhận quyền đối với một phần token mỗi tháng trong suốt 36 tháng. Token dành cho wallet cá nhân và hệ sinh thái DAO đã được mở khóa hoàn toàn tại TGE, không có thời gian vesting hay cliff. Điều này có nghĩa là người nắm giữ nhận toàn bộ số tài sản của họ khi token được ra mắt, cho phép họ tự do giao dịch mà không bị hạn chế thời gian.

Polkadot

Thiết kế vesting: mô hình linear 6 năm

Cliff-period: 1 năm

Polkadot, một multi-blockchain, đã phân bổ một nửa số token DOT của mình cho Web3 Foundation, đơn vị chịu trách nhiệm phát triển và duy trì nó. Những token này tuân theo lịch vesting 6 năm với thời gian cliff một năm, nghĩa là team không thể bán bất kỳ token nào trong năm đầu tiên và sau đó được tiếp cận 16,67% mỗi tháng trong năm năm tiếp theo.

Axie Infinity

Thiết kế vesting: mô hình linear 3 năm

Cliff-period: 1 năm

Trò chơi Axie Infinity phân bổ 90% token AXS của mình cho quỹ cộng đồng. Các token này gắn với lịch vesting 3 năm với cliff một năm. Sau đó, team có thể giải phóng 33,33% token mỗi tháng trong hai năm tiếp theo.

Bạn tò mò tokenomics ảnh hưởng đến các dự án crypto như thế nào?

Vesting giúp định hình cách token đi vào lưu thông, nhưng đó chỉ là một yếu tố trong tăng trưởng của dự án. Khi lĩnh vực Real World Assets (RWA) mở rộng, các yếu tố như mức độ chấp nhận của mạng lưới, phát triển hệ sinh thái và khả năng hỗ trợ tài sản được token hóa đang ngày càng trở nên quan trọng đối với thành công dài hạn. Khám phá các tài sản thực phổ biến như Chainlink, Hedera, và Stellar để tìm hiểu thêm về hệ sinh thái của chúng, theo dõi hoạt động thị trường và hoán đổi các tài sản này trên SwapSpace.

Tổng quan về Streamflow và vai trò của nó trong token vesting

Streamflow là một dịch vụ thân thiện với người dùng, được thiết kế để đơn giản hóa quy trình tạo và phân phối token cá nhân. Nền tảng này xử lý hiệu quả mọi khía cạnh của quản lý token, từ airdrop đến mining.

Streamflow cho phép người dùng cấu hình lịch vesting hoàn toàn tự động. Hệ sinh thái sẽ mở khóa token ngay lập tức cho khách hàng và chuyển token đến ví của người nhận.

Nền tảng này có ba cấp độ để quản lý token mượt mà:

• Cấp cơ bản. Cấp giao thức bao gồm một bộ smart contract trên các blockchain lớp 1 như Solana, Aptos và Sui.
• Cấp hạ tầng. Cung cấp nhiều bộ công cụ phát triển phần mềm và giao diện lập trình ứng dụng (API).
• Cấp kinh doanh là cấp người dùng. Nó bao gồm các nút và menu tiện dụng mà người dùng có thể nhấp vào để điều khiển các công cụ quản lý token phi tập trung khác nhau.

Kết luận

Nhìn chung, lịch vesting là một công cụ khá quan trọng để nghiên cứu tokenomics. Nhà đầu tư hoặc các thành viên team tiềm năng sẽ khó có thể hiểu được kế hoạch tổng thể của dự án nếu dự án không có một kế hoạch investing được xác định rõ ràng.

Các mô hình lịch vesting mà chúng ta đã xem xét đều có ưu và nhược điểm riêng. Vì vậy, mỗi dự án sẽ chọn loại vesting phù hợp nhất dựa trên mục tiêu và ưu tiên của công ty.

Một lịch vesting token cân bằng sẽ quản lý được biến động giá và tính toàn vẹn tổng thể của dự án. Lịch trình này đảm bảo sự cam kết dài hạn và các quyết định tài chính chiến lược cho công ty và nhà đầu tư.

FAQ

Lịch vesting là gì?

Lịch vesting crypto là lịch trình xác định khi nào và bằng cách nào người nắm giữ token tiền mã hóa có quyền sở hữu các tài sản này, bán chúng và chuyển nhượng chúng.

Ngày grant so với ngày bắt đầu vesting?

Ngày grant là ngày token được trao hoặc cung cấp cho bên liên quan. Ngày bắt đầu vesting là điểm khởi đầu của lịch vesting. Cá nhân đó bắt đầu tích lũy quyền sở hữu tài sản theo thời gian.

Xu hướng token vesting là gì?

Cộng đồng crypto chia làm hai phe: một số chọn thời gian vesting ngắn để linh hoạt, số khác chọn thời gian dài hơn để có triển vọng và cam kết dài hạn.