Việc Crypto được xem là chứng khoán sẽ có ý nghĩa gì?

Một trong những chủ đề nóng hổi và gây tranh cãi nhất trong giai đoạn 2023-2024 là việc quản lý thị trường tiền mã hóa. Các cơ quan chính phủ ở nhiều quốc gia đang bối rối trước sự phổ biến tăng nhanh chóng của thị trường tiền mã hóa. Khủng hoảng ngân hàng cũng đã làm nổi bật tình trạng dòng vốn chảy ra và làn sóng nhà đầu tư đổ vào Bitcoin và các tài sản crypto, điều này có thể được giải thích bởi sự suy giảm niềm tin vào hệ thống ngân hàng và việc chuyển tiền sang tiền mã hóa.

Mong muốn của các cơ quan quản lý trong việc duy trì quyền kiểm soát đối với tình hình tài chính dẫn đến sự tất yếu của việc can thiệp vào thị trường. Và nếu không thể cấm hoàn toàn tiền mã hóa, thì các vấn đề pháp lý liên quan đến chúng cần phải được giải quyết.

Để làm được điều này, trước hết cần xác định tình trạng pháp lý của chúng. Nhiều hệ thống pháp luật cho rằng tài sản số giống với chứng khoán hơn. Nhưng vậy thì việc phân phối chúng có hợp pháp không? Các cơ quan quản lý của Hoa Kỳ, trung tâm của ngành công nghiệp crypto trên thế giới, đã vướng vào vấn đề này.

Trong bài viết này, chúng tôi giải thích vì sao SEC coi tiền mã hóa là chứng khoán và hệ quả của định nghĩa như vậy là gì.

Tình trạng pháp lý của tiền mã hóa: Cách tiếp cận của các quốc gia khác nhau

Để quản lý ngành công nghiệp crypto, các nhà lập pháp từ nhiều quốc gia đã sử dụng khuôn khổ pháp lý riêng, kinh nghiệm của các quốc gia khác và khuyến nghị của các chuyên gia. Kết quả là, các quy định ở mỗi nơi lại khác nhau, nên tính hợp pháp của việc giao dịch tiền mã hóa ở các khu vực khác nhau cũng khác nhau.

Điều tương tự cũng đúng với định nghĩa về tiền mã hóa. Ví dụ, ở Hong Kong, nó được công nhận là tài sản, ở El Salvador là tiền tệ quốc gia, và ở Switzerland là một loại tài sản riêng biệt.

Có những quốc gia mà cơ quan quản lý chưa thể thống nhất về tình trạng của một công cụ tài chính mới. Điều này đã xảy ra ở Hoa Kỳ - trung tâm lớn nhất của ngành công nghiệp crypto, ảnh hưởng đến toàn bộ thị trường. Vì vậy, hiện nay mọi sự chú ý đều đổ dồn vào Mỹ và các vấn đề của nước này trong việc xác định tình trạng pháp lý của tiền mã hóa.

Tình trạng pháp lý của tiền mã hóa tại Hoa Kỳ

Tại Mỹ có hai cơ quan quản lý chịu trách nhiệm xây dựng khung pháp lý cho tiền mã hóa: Commodity Futures Trading Commission (CFTC) và Securities and Exchange Commission (SEC). Mỗi bên có câu trả lời riêng cho câu hỏi về tình trạng pháp lý của tài sản số. Khi đánh giá một đồng coin, họ xem xét nhiều yếu tố, bao gồm cả các thuật toán vận hành của nó. Hãy nhớ rằng có hai thuật toán chính:

• Proof-of-Work (PoW). Thợ đào chịu trách nhiệm phát hành - họ kết nối thiết bị của mình để xử lý các tác vụ với mạng lưới tiền mã hóa. Phần thưởng cho công việc của thợ đào là các đồng coin mới. Thiết bị càng nhiều - lợi nhuận càng cao. Bitcoin, Litecoin và Dogecoin hoạt động theo cách này.
• Proof-of-Stake (PoS). Trong các hệ thống PoS, người dùng sở hữu nhiều coin nhất sẽ kiếm được nhiều hơn những người khác. PoS thân thiện với môi trường hơn PoW vì không cần quá nhiều sức mạnh tính toán. Ethereum, Cardano và Solana hoạt động trên PoS.

Lưu ý quan trọng: Cả CFTC lẫn SEC đều chưa ban hành hướng dẫn đầy đủ để xác định tình trạng pháp lý của tiền mã hóa, nhưng vẫn có thể tìm ra các quy luật trong các tuyên bố của cơ quan quản lý. Có lẽ một ngày nào đó mọi bên sẽ đưa ra một tài liệu chính thức thống nhất, nhưng hiện tại chúng ta vẫn đang dựa vào thông tin từ nhiều vụ kiện chống lại các dự án crypto.

CFTC coi tiền mã hóa là hàng hóa. Ít nhất, Bitcoin, Litecoin và Ethereum đã được cơ quan này phân loại như vậy. Hai đồng đầu tiên chạy trên PoW, trong khi ETH chạy trên PoS. Nhiều khả năng CFTC cũng có thể phân loại các loại crypto khác hoạt động theo các thuật toán này là hàng hóa.

Cơ quan quản lý đề xuất áp dụng chế độ thuế được xây dựng cho hàng hóa đối với tiền mã hóa và xem các hành động của bên phát hành như nhà sản xuất hàng hóa. Hiện không có quy định nào buộc bên phát hành phải đăng ký token như một sản phẩm tại Hoa Kỳ.

SEC cho rằng tất cả tiền mã hóa, ngoại trừ bitcoin, đều là chứng khoán. Điều này có nghĩa là phải áp dụng cùng các quy tắc dành cho chứng khoán cho chúng: đăng ký với cơ quan quản lý và nộp thuế theo một cơ chế đặc biệt.

Việc công nhận tiền mã hóa là chứng khoán chưa được đăng ký tự động biến nó thành tài sản bất hợp pháp, và mọi giao dịch liên quan có thể bị xử phạt. Dưới đây là một vài ví dụ:

• Vào tháng 12 năm 2020, cơ quan quản lý đã truy tố dự án crypto Ripple ở California.
• Ngày 21 tháng 12 năm 2022, SEC đã buộc tội dự án Thor Technologies, CEO David Chin và cựu CTO Matthew Moravec về việc chào bán chứng khoán chưa đăng ký dưới hình thức token THOR.
• Ngày 13 tháng 2 năm 2023, nhà phát hành Binance USD (BUSD), Paxos, đã đối mặt với cáo buộc từ các cơ quan quản lý Mỹ về việc phân phối chứng khoán trái phép. Kết quả là Paxos đã ngừng BUSD.
• Ngày 22 tháng 3 năm 2023, SEC thông báo rằng các loại tiền mã hóa Tronix (TRX) và BitTorrent (BTT) thuộc nhóm "chứng khoán".
• Ngày 17 tháng 5 năm 2023, người ta biết rằng SEC coi tiền mã hóa Filecoin là chứng khoán. Đánh giá này của Ủy ban đã được Grayscale công bố, công ty trước đó đã lên kế hoạch ra mắt quỹ tín thác đầu tư dựa trên đồng coin này.

Cần lưu ý rằng vào thời điểm viết bài, các bên vẫn chưa đạt được thỏa thuận trong bất kỳ vụ việc nào được nêu trên.

Quyết định phân loại chứng khoán của SEC

Khi đánh giá tình trạng pháp lý của tiền mã hóa, SEC dựa vào phép thử Howey. Nó bao gồm bốn câu hỏi:

• Đó có phải là việc đầu tư tiền không?
• Nhà đầu tư có đầu tư vào một tài sản với kỳ vọng lợi nhuận không?
• Chúng ta có đang nói về khoản đầu tư vào một doanh nghiệp chung không?
• Lợi nhuận mà nhà đầu tư kỳ vọng có liên quan đến hoạt động của người khác không?

Bốn câu trả lời “có” sẽ là cơ sở để SEC xem tài sản đó là chứng khoán.

Niềm tin của SEC rằng Bitcoin không phải là chứng khoán mà là hàng hóa được dựa trên thực tế rằng nó không có người sáng lập công khai của dự án, nhưng lại hoạt động theo Proof-of-Work. Bitcoin không có một doanh nghiệp chung để đầu tư, không có đăng ký được pháp luật chứng nhận và không có một bên phát hành duy nhất.

Hầu hết các dự án crypto khác đều có nhà sáng lập hợp pháp, ban điều hành, đăng ký và các chi tiết hành chính khác, khiến đồng coin của họ bị xem là chứng khoán theo logic của SEC.

Dự kiến tài sản crypto hàng đầu tiếp theo theo vốn hóa lớn nhất, Ethereum, sẽ rơi vào phạm vi quản lý giống Bitcoin; việc Ethereum chuyển sang PoS chỉ làm tình hình trở nên tồi tệ hơn dưới góc nhìn của SEC.

CFTC vs SEC?

Chuyên môn của SEC khiến cơ quan này trở nên quan trọng hơn trong việc quản lý thị trường tài sản số nếu giả định rằng tiền mã hóa là chứng khoán. Cơ quan này nhìn thấy dấu hiệu của chứng khoán trong công cụ tài chính mới, và do đó cho rằng tiền mã hóa thuộc phạm vi pháp lý của mình.

Không có một cơ quan trọng tài nào có thể giải quyết tranh chấp giữa hai cơ quan quản lý của Mỹ, vì vậy mỗi bên hoạt động theo cách nhìn riêng về tình hình. Về cơ bản, SEC xét xử các công ty vì phát hành chứng khoán trái phép dưới hình thức token. Và SEC cũng đệ đơn kiện các sàn giao dịch crypto vì vi phạm luật chứng khoán. Vào tháng 6 năm 2023, hai nền tảng giao dịch lớn nhất là Coinbase và Binance đã nằm trong tầm ngắm của Ủy ban.

Các thành viên của community crypto phản đối mạnh mẽ việc đánh giá tình trạng của coin bằng phép thử Howey, vốn được tạo ra từ năm 1946. Và SEC tin rằng họ có đủ công cụ để kiểm soát thị trường crypto. Quan điểm này cho thấy Ủy ban không muốn phát triển các công cụ mới để làm việc với tiền mã hóa.

Hệ quả đối với các công ty và người dùng

Tại thời điểm viết bài, SEC đã công nhận 67 loại tiền mã hóa là chứng khoán, bao gồm Binance (BNB), Binance USD (BUSD), Solana (SOL), Cardano (ADA), Polygon (MATIC), Cosmos (ATOM), Axie Infinity (AXIE). Các đội ngũ của những dự án này sẽ phải chứng minh rằng Ủy ban đã đánh giá sai tình trạng pháp lý của đồng coin của họ, hoặc phải chịu xử phạt. Có khả năng quá trình này sẽ kéo dài nhiều năm, giống như trường hợp của Ripple.

Việc thay đổi thẩm quyền pháp lý khó có thể giúp ích, vì các cơ quan quản lý đang theo đuổi các dự án vì những hành vi vi phạm đã xảy ra tại Hoa Kỳ.

Hoặc các công ty sẽ đơn giản nộp phạt cho cơ quan quản lý (nếu cơ quan này đồng ý với cách giải quyết xung đột như vậy). Sàn giao dịch crypto Kraken đã làm như vậy, bằng cách trả 30 triệu USD. Các cáo buộc của Ủy ban đối với sàn này cũng liên quan đến vi phạm luật chứng khoán.

Tin xấu là những đồng coin chưa bị Ủy ban nhắm tới vẫn có nguy cơ bị bổ sung vào danh sách. Ngoài Bitcoin, hiện không có loại tiền mã hóa nào khác trên thị trường được SEC chính thức công nhận là hàng hóa.

Tin tốt là người dùng vẫn chưa phải đối mặt với các yêu cầu liên quan đến việc sử dụng tài sản bất hợp pháp, vì vậy các thủ tục của cơ quan quản lý chưa ảnh hưởng đến họ theo bất kỳ cách nào.

Việc quản lý và khả năng công nhận tài sản của thị trường crypto là chứng khoán có thể gây tổn hại đáng kể cho thị trường tiền mã hóa, vì tài sản số thu hút người dùng chính nhờ tính ẩn danh của chúng. Về mặt tiềm năng, thị trường có thể phản ứng bằng cách giảm mạnh giá và thanh khoản. Điều này là do quy định về chứng khoán có thể hạn chế khả năng giao dịch tiền mã hóa của một số nhà đầu tư, dẫn đến nhu cầu giảm và kéo theo giá giảm. Ngoài ra, việc công nhận Ethereum là chứng khoán có thể dẫn đến tăng nghĩa vụ thuế đối với nhà đầu tư.

Tiền mã hóa có được công nhận là chứng khoán hay không thì hiện vẫn chưa có câu trả lời chính xác, và quá trình ra quyết định có thể kéo dài nhiều năm. Nhưng nếu được xác định, đây sẽ là một sự kiện quan trọng, và hệ quả của nó sẽ làm thay đổi toàn bộ ngành công nghiệp crypto.