Tất cả những gì bạn cần biết về Ethereum Merge (và PoW Ethereum Fork)

Quá trình chuyển đổi từ Proof-of-Work (PoW) sang Proof-of-Stakes (PoS) là nâng cấp quan trọng và khó khăn nhất trong lịch sử Ethereum. Quá trình đã kéo dài bảy năm này đã chạm đến vạch đích.

Trước đây, bản nâng cấp này được gọi bằng nhiều cái tên khác nhau: Serenity, Casper, Shasper, Ethereum 2.0, và cuối cùng là "merger" (The Merge).

Bản cập nhật sẽ thay đổi cơ chế đồng thuận, cơ chế xác định nguyên tắc xác thực giao dịch và phát hành block.

Kể từ năm 2014, các nhà phát triển đã tìm hiểu khả năng của PoS như một giải pháp thay thế cho các hệ thống PoW. Do tính mới và mức độ nghiên cứu còn hạn chế của thuật toán mới khi đó, “air” đã được ra mắt vào năm 2015 dựa trên công nghệ Ethash dựa trên Proof-of-Work.

Cùng năm đó, các nhà phát triển đã giới thiệu một roadmap đầy tham vọng, trong đó giai đoạn phát triển cuối cùng được gọi là Serenity. Giai đoạn này bao gồm việc chuyển đổi hoàn toàn từ Ethash sang một thuật toán PoS ổn định.

Một trong những động lực chính là cải thiện hiệu quả năng lượng của Ethereum. Các nhà phát triển kỳ vọng nhờ The Merge, chi phí điện sẽ giảm hơn 99,9%. Thay vì miners, validators sẽ đóng vai trò trung tâm trong mạng lưới, mỗi validator cần 32 ETH dưới dạng tài sản thế chấp.

Theo các nhà nghiên cứu của Galaxy Digital Research, bản nâng cấp sắp tới sẽ không thay đổi các thuật toán tương tác của người dùng với dapps. Khách hàng của các sàn giao dịch, dịch vụ lưu ký, cũng như những người nắm giữ ETH thông thường sẽ không cần chuyển coin của mình đi đâu cả.

Vào nửa sau tháng 5, nhà sáng lập Ethereum Vitalik Buterin cho biết việc blockchain chuyển sang thuật toán Proof-of-Stake sẽ diễn ra vào tháng 8, nhưng ông không loại trừ khả năng nếu có bất kỳ vấn đề nào thì bản cập nhật sẽ bị hoãn một hoặc hai tháng. Và những vấn đề đó đã phát sinh, nên vào tháng 8 chắc chắn không nên kỳ vọng Ethereum 2.0 — đây là tin tốt cho các miner Ethereum, nhưng lại gây thất vọng cho community, vốn đã chờ đợi lâu nay việc chuyển sang thuật toán "xanh" Proof-of-Stake thay cho Proof-of-Work hiện tại vốn tiêu tốn nhiều năng lượng.

Gần đây, đội ngũ Ethereum đã hoàn tất việc chuyển mạng test Goerli sang cơ chế đồng thuận Proof-of-Stake. Trên nền tảng của cuộc sáp nhập thành công, theo kết quả các cuộc thảo luận gần đây của đội ngũ, ngày chuyển sang PoS của main network đã được dời sớm hơn.

Các nhà phát triển đã nêu ngày chuyển giao khả dĩ: 19 tháng 9 năm 2022. Khi mọi thứ sẵn sàng, main network của Ethereum sẽ "merge" với Beacon Chain, trở thành một phần của nó, sử dụng proof of ownership thay vì proof of work.

Core network sẽ mang khả năng chạy smart contracts vào hệ thống proof of ownership, cùng với toàn bộ lịch sử và trạng thái hiện tại của Ethereum, nhằm đảm bảo quá trình chuyển đổi mượt mà cho tất cả người nắm giữ và người dùng ETH.

What Is Network Merger, Transition to POS, and Why Are They Needed?

Kể từ tháng 4 năm 2022, Ethereum đã vận hành hai blockchain song song, một mạng hoạt động theo proof of work và một chain thử nghiệm hoạt động theo proof of stake. Ethereum Merge hay Ether Merge là quá trình hợp nhất main network của Ethereum với Beacon test network, network này dựa trên Proof-of-stake (PoS) và sẽ trở thành mạng chính sau khi hợp nhất.

Về mặt trực quan, người dùng sẽ không nhận thấy điều gì, nhưng tương lai của Ethereum sẽ như thế nào — cho đến nay vẫn rất khó nói vì sự kiện này là chưa từng có tiền lệ.

Ngày nay, blockchain Ethereum hoạt động theo thuật toán Proof of Work, và vào tháng 9 nó sẽ chuyển sang thuật toán Proof of Pack. Sau khi chuyển đổi, miners và sức mạnh tính toán mà họ tạo ra sẽ không còn cần thiết để duy trì mạng Ethereum nữa.

Mạng sẽ được hỗ trợ bởi "validators" — tức đơn giản là những chủ sở hữu tiền mã hóa. Các nhà phát triển cho rằng thuật toán này công bằng hơn, đáng tin cậy hơn, nhanh hơn và quan trọng nhất — tiêu tốn ít năng lượng hơn nhiều.

Ngoài ra, khi chuyển sang Proof-Of-Stake, ETH có khả năng sẽ được đào chậm hơn và bị đốt với tốc độ tương tự như hiện nay, còn giá của tài sản này sẽ tăng. Nếu trước khi merger, phần thưởng block tổng hợp dành cho miner ETH vào khoảng 13.000 USD ETH mỗi ngày, thì sau merger, không chỉ miners biến mất như một nguồn gây áp lực lên giá, mà số lượng mới của $ ETH được phát hành cũng giảm xuống còn 1.500 mỗi ngày. Mức giảm ~90% này tương ứng với khoảng ba lần halving của Bitcoin. Điều này đôi khi được gọi là triple halving. Nếu trừ đi khoảng ~8.000 $ ETH bị đốt mỗi ngày, thì có thể suy đoán rằng lượng phát hành hiện tại sẽ giảm khoảng 1–2% mỗi năm.

How Will the Transition from PoW to PoS Take Place?

Chúng ta có thể nhìn nhận điều này từ góc độ người dùng/holder thông thường và từ góc độ miner. Nếu với người dùng thông thường không có gì thay đổi về cơ bản, thì với miner, việc chuyển “air” từ PoW sang PoS sẽ trở thành một vấn đề, vì họ đã đầu tư hàng triệu đô la vào các farm của mình.

Gần đây, sàn giao dịch tiền mã hóa Binance cho biết trên blog rằng họ sẵn sàng hỗ trợ quá trình chuyển đổi Efirium từ thuật toán Proof-of-Work (PoW) sang thuật toán Proof-of-Stake (PoS). Nền tảng này cũng sẽ hỗ trợ những người phản đối merger, những người dự định tiếp tục sử dụng PoW và tạo ra các fork của mạng.

Một bức thư ngỏ từ dự án ETHPow, một trong những người chơi lớn nhất trên thị trường mining của Trung Quốc, nêu rõ:

"ETHPoS sẽ phát triển như thế nào trong năm năm tới và liệu ETHPoS còn tồn tại không? Tất cả đều chưa chắc chắn. Chúng tôi tin rằng chúng ta phải đoàn kết để tạo ra một bản sao lưu cho thế giới phi tập trung của DeFi và NFT, cùng nhau cạnh tranh với ETHPoS, và để lại cho thế giới thêm một cơ hội "

Nhà sáng lập Ethereum, Vitalik Buterin, đã nói về quá trình chuyển đổi này từ năm 2015, nhưng vì một số người không đồng ý với việc chuyển broadcast sang consensus PoS nên Ethereum hard fork cũng sẽ được thực hiện vào thời điểm chuyển đổi.

Điều này có nghĩa là chúng ta sẽ có hai blockchain khác nhau: Ethereum Proof-Of-Work nguyên bản và Ethereum PoS mới.

Sau fork, mọi thứ từng có trong ETH ERC: 20 cũng sẽ được nhân bản trong mạng mới.

Vì điều này, có thể xảy ra nhiều bất lợi, do giá của cùng một tài sản sẽ khác nhau trên hai mạng này. Nếu ở đây mọi thứ không quá rõ ràng, thì bạn sẽ phải theo dõi thị trường và xem người dùng chọn mạng nào làm mạng chính. Vì nếu chúng ta có USDC 50 000 000 000 được bảo chứng bằng đô la và các tài sản khác, và sau fork, chúng đã nhiều gấp đôi, thì ở một trong các mạng chúng không được hỗ trợ bởi bất cứ thứ gì. Như Vitalik Buterin từng nói, "USDT và USDC sẽ đi về đâu thì blockchain đó sẽ là mạng chính."

Do đó, rất có thể các stablecoins trên mạng POW sẽ trở nên rỗng không. Tình trạng này cũng sẽ xảy ra với tất cả các tài sản khác trên mạng PoW, vì sẽ có ít dự án hỗ trợ nó hơn. Tình hình tương tự với NFT trên PoW, chúng sẽ không có giá trị, giống như chính file JPEG đã tải xuống từ Opensea.

Switching to PoS: Pros and Cons

Những ưu điểm rõ ràng nhất là:

• Độ tin cậy cao hơn nhờ trách nhiệm của các validators;
• Không cần thiết bị đắt tiền và điện năng cho quá trình sản xuất;
• Tăng tốc độ của Ethereum 2.0;
• Doanh thu bổ sung cho validators;
• Tăng cường hiệu ứng phi tập trung;
• Giảm đáng kể phí giao dịch.

Một số nhược điểm được nêu ra:

• Bạn phải có một lượng ETH lớn hoặc tham gia một staking pool;
• Sẽ không thể rút nhanh số tiền kiếm được (coin sẽ bị khóa trong một năm rưỡi, khoảng thời gian này cần để hợp nhất phiên bản cũ và mới);
• Tính thanh khoản thấp của stealing (theo các nhà phát triển, lợi suất sẽ không vượt quá 5%).

Nhưng có thể lưu ý rằng lợi nhuận thấp của staking có thể được bù đắp bằng sự tăng giá của phiên bản mới của Ethereum.

Thông lượng thấp và phí cao đã trở thành vấn đề chính của Ethereum 1.0, nên không có gì ngạc nhiên khi project 2.0 bắt đầu trở nên phổ biến vì phí giao dịch được kỳ vọng sẽ giảm đáng kể và tốc độ hoạt động sẽ tăng lên.

Answers to Frequent Questions about Ethereum Merge

Why is Merge so discussed?

Blockchain không thường xuyên thay đổi một cách căn bản như vậy. Trong lịch sử crypto, chưa có blockchain nào, đặc biệt là một blockchain lớn, phổ biến và có hệ sinh thái mạnh, trải qua những thay đổi đáng kể như thế.

Có rất nhiều rủi ro liên quan đến các lỗi khác nhau có thể xảy ra, và đó là một trong những lý do chính khiến việc chuyển sang PoS kéo dài như vậy.

How will Merge affect ETH?

Merge sẽ giảm phát hành ETH hằng năm từ 4,3% xuống còn 0,43%. Điều này là nhờ các cải thiện về hiệu suất do cơ chế đồng thuận mang lại. PoS cung cấp mức độ bảo mật blockchain cao với chi phí thấp hơn, do đó cho phép trả ít hơn cho việc bảo vệ mạng.

Tổng cộng, việc chuyển sang PoS làm giảm phát hành hơn 90%.

Why does Merge make ETH deflationary?

Gần như chính xác một năm trước, vào ngày 5 tháng 8 năm 2021, Ethereum đã giới thiệu bản cập nhật EIP-1559, thay đổi cách quản lý transaction fees trong Ethereum. Thay vì chỉ trả toàn bộ phí giao dịch cho miners, một phần nhất định hiện nay sẽ bị đốt.

Sau Merge, phát hành ETH giảm hơn 90%, đồng thời làm tăng tương ứng lượng ETH bị đốt trong mỗi đơn vị.

Khi phí gas của Ethereum là 7 gwei hoặc cao hơn, tốc độ đốt ETH trở nên cao hơn tốc độ phát hành ETH, dẫn đến việc nguồn cung ETH giảm.

Does Merge reduce fees?

Không. Đây là một hiểu lầm xuất phát từ sự nhầm lẫn giữa các khái niệm "Ethereum 2.0" và "Merge."

"ETH 2.0" là định nghĩa cho tương lai của Ethereum, hiện không còn được dùng trong cộng đồng Ethereum nữa. "ETH 2.0" sẽ là cách gọi đúng để chỉ một phiên bản tương lai của Ethereum, phiên bản sẽ bao gồm PoS và sharding.

Một thời gian, người ta tin rằng PoS và Sharding sẽ xuất hiện cùng lúc. Khi nghiên cứu tiến triển, các nhà phát triển nhận ra rằng họ có thể tách các bản cập nhật này thành nhiều phần và triển khai riêng rẽ.

Sharding sẽ giảm phí gas trên L1, nhưng mức giảm lớn hơn đối với người dùng cuối cuối cùng sẽ xảy ra trên L2, chẳng hạn như Optimism, Arbitrum, Polygon, StarkNet, zkSync, hoặc các L2 khác.

Quyết định giảm mức phí chưa bao giờ là giảm phí bằng L1. Ý tưởng chính là chuyển người dùng sang L2 và cho phép họ tận hưởng các giao dịch nhanh và rẻ.

Does Merge increase transaction speed?

Điều này ảnh hưởng một chút đến mục cuối cùng. Sau Merge, thời gian tạo block sẽ nhanh hơn một chút (từ 13,6 giây xuống còn 12 giây), và đây là một chỉ số rất nhỏ.

Mức tăng 12% về thông lượng giao dịch dẫn đến giảm 12% chi phí gas. Tương ứng, chúng ta sẽ không cảm nhận được sự giảm đáng kể nào trong phí giao dịch.

Does Merge reduce Ethereum's energy consumption?

Có. Đây là một trong những ưu điểm quan trọng nhất của Merge và PoS. Sau Merge, Ethereum sẽ tiêu thụ ít hơn khoảng 99,95% năng lượng so với hiện tại. PoS bảo vệ blockchain bằng vốn, chứ không phải bằng năng lượng.

Ethereum sẽ trở thành hệ thống tài chính thân thiện với môi trường nhất mà thế giới từng biết đến.

What effect can we expect from the price of ETH?

Hiện tại, có lẽ sẽ không có biến động nghiêm trọng nào, vì bối cảnh vĩ mô vẫn là yếu tố quan trọng nhất đối với toàn bộ thị trường, kể cả thị trường tiền mã hóa lớn nhất.

Đang có nhiều thảo luận nghiêm túc về việc merger sẽ ảnh hưởng thế nào đến giá. Nhiều ý kiến chỉ ra rằng nhiều người đang nắm giữ Ethereum trong steaking cuối cùng sẽ đổ chúng ra thị trường.

Tuy nhiên, trên thực tế sẽ không có việc mở khóa ngay lập tức, và chúng tôi tin rằng động lực để ủy quyền vào stealing, trừ khi xu hướng thay đổi đột ngột, sẽ cao hơn nhiều so với mong muốn bán ra.

Và nếu điều này xảy ra ở những giai đoạn thú vị hơn của thị trường, thì đây có thể là một động lực mạnh cho sự tăng trưởng giá ETH trên thị trường.