Wrapped Tokenlar Açıklandı: Wrapped Tokenlar Nedir ve Nasıl Çalışır

Kripto para birimiyle kendi yerel blok zinciri dışında işlemler yapıp yapamayacağınızı hiç merak ettiniz mi? Ne yazık ki, en azından doğrudan yapamazsınız. Kripto varlıkları bir blok zincirinden başka birine taşıyamama durumu, bazıları tarafından kripto topluluğunun karşı karşıya olduğu en sinir bozucu sorunlardan biri olarak görülebilir. Şu anda Bitcoin’in Ethereum blok zinciri üzerinde kullanılmasına olanak tanıyan doğrudan bir yol bulunmasa da, wrapped bir kripto token, blok zincirleri arasında tamamen sorunsuz bir geçişe en yakın seçenektir.

Wrapped tokenlar açıklandı

Wrapped tokenlar, kullanıcıları farklı bir blok zinciri kullanan bir platformda işlem yapmak istediklerinde kripto varlıklarını satmaya mecbur bırakmadan, kripto paraların blok zincirleri arasında kullanılmasına olanak tanımak için tasarlanmıştır. Esasen wrapped bir kripto token, değeri başka bir para biriminin değerine bağlı olan özel bir kripto paradır (değeri USD gibi itibari paraya bağlı olan stablecoinlere benzer şekilde — ancak bu durumda itibari paraya değil, orijinal coine sabitlenir). Token, bazı blok zincirleri için yerel olmayan bir para biriminin yerine geçen bir temsilci gibi düşünülebilir. Wrapped token kullanmak, sahibinin orijinal varlıklarını özel bir dijital kasada güvence altına alarak korumasına olanak tanır. Ancak token dolaşımdayken orijinal varlık, asıl sahibine erişilemez durumda kalır. Kişi yine de orijinal varlıklarını geri alabilir; fakat bunun için tokenı dolaşımdan çıkarıp yok edecek özel bir bildirim verilmesi gerekir. Bu işlem tamamlandıktan sonra, orijinal kripto varlık kasadan serbest bırakılır ve sahibine iade edilir. 

Daha ayrıntılı açıklamak için wrapped tokenların nasıl çalıştığına bakalım.

Bir wrapped token oluşturulabilmesi için, belirli miktarda kripto varlığı elinde tutan bir saklayıcıya ihtiyaç vardır. Oluşturulan wrapped tokenların değeri bu varlıkların değeriyle eşit olmalıdır. Saklayıcı genellikle bir satıcı, çok imzalı bir cüzdan (erişim için birden fazla imza gerektiren bir cüzdan türü), bir DAO (Merkeziyetsiz Otonom Organizasyon – risk sermayesi fonuna benzer şekilde çalışan, otomatik ve kitlesel kaynaklı bir yatırım organizasyonu) ya da bir akıllı sözleşme olabilir.

Bir saklayıcı, Ethereum tabanlı bir platformda işlem yapmak isteyen birinden diyelim ki 1 BTC alır. Aktarılan BTC daha sonra dijital kasaya yerleştirilir, “wrapped” edilir; buna karşılık eşit miktarda — 1 WBTC — Ethereum blok zincirinde mint edilir.

Bundan sonra kullanıcı token ile istediği her şeyi yapabilir — örneğin onu burada SwapSpace’te takas edebilir. WBTC’nin değeri BTC’nin değerine bağlıdır ve akıllı sözleşme algoritması sayesinde buna göre gerçek zamanlı olarak değişir. Müşteri WBTC’yi tekrar BTC’ye çevirmek ya da başka bir deyişle “unwrap” etmek isterse, saklayıcıya bir talep iletir; saklayıcı WBTC’yi yakar ve BTC’yi kasadan geri çıkarır. İşlemlerin kanıtı blok zincirinde saklanır. Kripto parayı wrapped ve unwrap etme işlemlerinde bir ücret (gas) olduğunu belirtmek önemlidir.

Ethereum ve Binance Smart Chain (BSC) üzerinde wrapped tokenlar

Wrapped tokenları hem Ethereum hem de Binance Smart Chain üzerinde kullanabilirsiniz.

Ethereum söz konusu olduğunda, bu tür tokenlar yerel olmayan Ethereum varlıkları yerine — yani başka platformlarda ortaya çıkan tokenlar yerine — kullanılabilir; böylece ERC-20 ile uyumlu hale gelirler (Ethereum’da token ihraç etmek için kullanılan standart).

Benzer şekilde, Binance Smart Chain üzerinde Bitcoin (BTC), Ether (ETH), USDT ve diğer çeşitli kripto paralar Binance Bridge yardımıyla BEP-20 tokenlarına wrapped edilebilir. Daha sonra bunlar satın alınabilir, satılabilir veya yield farming gibi farklı amaçlarla kullanılabilir (fonlarınızı kripto ücretleri karşılığında borç verme).

İlginçtir ki, Ethereum blok zincirindeki işlemler için ödeme yapmakta kullanılan ETH (veya Ether), ERC-20 standardından daha eskidir. Bu da Ether’in, blok zincirine yerel olmasına rağmen ERC-20 tokenına dönüştürülmesi gerektiği anlamına gelir. Bunu yapmak için Ether’i (ETH) wETH’ye wrap etmeniz gerekir; böylece Ether’in tokenleştirilmiş bir sürümü oluşturulur.

Wrapped token kullanmanın artıları ve eksileri

Wrapped tokenların en açık avantajı, çeşitli standartların çeşitli blok zincirleri arasında farklılık göstermesi ve bu standartların birbirleriyle uyumlu olmamasına dayanır. Wrapped tokenlar bu sorunun üstesinden gelmeye yardımcı olur ve başlangıçta o blok zincirine yerel olmayan tokenları da kullanabilmenizi sağlar.

İkinci olarak, wrapped tokenlar bağlantılar kurmaya ve likiditeyi artırmaya katkı sağlamaya yardımcı olur. Wrapped tokenların yaygınlaşmasıyla sermaye verimliliği artar; çünkü atıl ve birbirinden kopuk varlıklar “çalıştırılır”: tokenlar, daha fazla varlığın potansiyel olarak işlem görmesini ve işlemlerde kullanılmasını sağlarken farklı platformlar arasında da köprüler kurar.

Son olarak, wrapped tokenlar yüksek ücretlerden kaçınmaya ve işlem hızını artırmaya yardımcı olabilir.

Ancak, diğer her şeyde olduğu gibi wrapped tokenların da dezavantajları vardır.

Tokenlar gerçek anlamda blok zincirinden blok zincirine göçe izin vermez ve bu nedenle güvenilir bir üçüncü tarafın varlığını gerektirir. Bu da elbette kullanıcı için ödenecek ek ücretler anlamına gelir.

Sonuç olarak, wrapped tokenlar ideal olmasa da ve gerçek blok zincirinden blok zincirine işlemlere izin vermese de, yine de farklı blok zincirlerini birbirine bağlamaya, merkeziyetsiz finansta boşlukları kapatmaya ve kripto sermayesini daha verimli hale getirmeye yardımcı olur.