Co dokładnie jest innowacją w blockchainie?

Blockchain to technologia gromadzenia danych, którą można koncepcyjnie porównać do księgi rachunkowej. Jednak w przeciwieństwie do tradycyjnej księgi nikt nie może po prostu „wyrwać z niej strony”, ponieważ zapisane dane pozostają w niej na zawsze i nie mogą zostać usunięte. To odróżnia blockchain od każdej innej metody gromadzenia informacji o transakcjach, ponieważ takie rozwiązanie jest gwarancją przejrzystości, która z kolei budzi zaufanie. Dzięki temu korzystają na tym zarówno producent, jak i konsument.

Jest to cyfrowa, zdecentralizowana, peer-to-peer baza danych bloków (bez komputerów centralnych), zawierająca szczegółowe, uporządkowane chronologicznie i niezmienne informacje związane z daną operacją. Oto przykłady danych, które można znaleźć w blockchainie: kwoty, daty lub uczestnicy transakcji, poświadczone specjalnymi podpisami elektronicznymi.

Blockchain składa się z powiązanych bloków zawierających informacje. Nowe bloki lub „ogniwa” są sekwencyjnie dodawane do istniejącego łańcucha, gdy dochodzi do transakcji. Tworzy to spójną historię wszystkich działań związanych z konkretnym przedmiotem. Zastosowanie technologii blockchain gwarantuje dostęp do pełnej historii transakcji związanych z daną operacją, w tym dat, kiedy miały miejsce odpowiednie działania. Każda nowa aktywność, taka jak zmiana właściciela produktu, zostanie odnotowana w cyfrowym rejestrze.

Blockchain można zdefiniować jako funkcjonalną technologię gromadzenia danych. Oprócz głównego celu, jakim jest rejestrowanie informacji, blockchain oferuje wiele innych przydatnych funkcji. Możliwości oryginalnej, najsłynniejszej wersji technologii blockchain — Bitcoin — ograniczały się do transferu kryptowaluty. Dziś niektóre blockchainy mogą służyć do przesyłania danych, tworzenia oprogramowania, a niektóre nawet do wykonywania kontraktów (tzw. smart contracts).

Rodzaje Blockchain

Istnieją dwa rodzaje blockchain: otwarty, dostępny dla każdego z komputera osobistego i nieweryfikowalny, oraz zamknięty, zależny od administratora. Jeśli zamierzasz korzystać z tej technologii, najpierw musisz zastanowić się, do czego ma ona służyć w Twoim konkretnym przypadku, a następnie wybrać wersję blockchaina z funkcjonalnością, która najlepiej odpowiada Twoim określonym potrzebom. Na przykład, jeśli technologia ma być wykorzystywana jako faktura, trzeba znaleźć blockchain, który pozwala wczytywać dane, które będą ujęte na fakturze. W taki sposób blockchain wykorzystuje firma transportowa Alibaba.

Blockchainy można również tworzyć od podstaw i właśnie w ten sposób zaczęły się pojawiać. Jednak dziś coraz mniej organizacji wkłada wysiłek w tworzenie własnych technologii, woląc korzystać z publicznie dostępnych rozwiązań, których jest coraz więcej.

Zastosowanie Blockchain

Istnieje wiele rodzajów działalności, w których można z powodzeniem wykorzystać blockchain: sektor bankowy, sektor ochrony zdrowia, transport i nieruchomości. Blockchain może być nawet używany w wyborach.

Produkcja masowa jest uznawana za działalność wysoce nieekologiczną i często nieetyczną. Świadomość ekologiczna społeczeństwa na świecie stale rośnie. Ludzie coraz bardziej chcą dbać o środowisko, a jednocześnie mieć wysokiej jakości towary. Wszystko to sprawia, że konsument XXI wieku staje się bardziej wymagający.

Klient chce i ma prawo wiedzieć, gdzie i jak produkt został wytworzony, skąd pochodziły materiały użyte do jego stworzenia, jakie były warunki pracy w fabryce, w której został wyprodukowany, oraz jaki był wpływ produkcji na środowisko. Te potrzeby charakterystyczne dla współczesnego konsumenta można z powodzeniem zaspokoić za pomocą technologii blockchain. To narzędzie pozwala firmom przechowywać i przekazywać historię produktu z pełną przejrzystością dzięki inteligentnym etykietom.

Wykorzystanie inteligentnych etykiet zostało wdrożone w 2017 roku przez projektantkę Martina Yarlaard we współpracy z aplikacją Provenance. Owocem tej współpracy była aplikacja mobilna odczytująca blockchain z tagów NFC wszytych przez projektantkę w metki ubrań, które tworzyła. Po przyłożeniu takiej etykiety do czytnika NFC w telefonie aplikacja, odczytując numer identyfikacyjny produktu, mogła również odczytać zgromadzone w bazie danych informacje o nim.

W ten sposób użytkownik aplikacji uzyskuje dostęp do całej historii produkcji — od surowców użytych do stworzenia danego przedmiotu, przez miejsca, w których znajdował się podczas transportu, aż po finalny produkt na półce sklepowej.

Zapewnienie dostępu do jasnej i wiarygodnej wiedzy o składzie i pochodzeniu materiałów użytych w produkcji budzi zaufanie i poczucie bezpieczeństwa, a tym samym pomaga budować relacje z konsumentami, którzy są przekonani, że inwestują w produkty rzetelnie spełniające ich oczekiwania i będą bardziej skłonni zaufać marce. Obie strony transakcji korzystają na takiej decyzji.

Logistyka

Blockchain może być wykorzystywany jako elektroniczna faktura — w takim przypadku można śledzić całą trasę dostawy od dostawcy do kupującego. To rozwiązanie może zastąpić tradycyjny system CRM, czyli międzynarodowy system zarządzania fakturami. Co więcej, nowa technologia ma przewagę nad starą. CRM jest podatny na włamania do danych, ich modyfikację lub usunięcie. Po umieszczeniu w otwartym blockchainie informacje pozostają w nim i nie mogą zostać usunięte.

Przykładem organizacji wykorzystującej blockchain jako list przewozowy jest firma transportowa Alibaba, powiązana z dobrze znanym chińskim serwisem sprzedażowym AliExpress. Dzięki temu rozwiązaniu Alibaba, jej pracownicy i podwykonawcy mogą śledzić przepływ produktów transportowych oraz ich liczbę w obiegu online, ale nie mogą wprowadzać zmian do konkretnego rejestru. Na tej samej zasadzie blockchain jest używany przez duże marki odzieżowe, które w ten sposób mogą kontrolować cały proces dostarczania towarów.

Fałszerstwa

Technologia blockchain może być niezwykle skuteczna przy wykrywaniu podrobionych produktów. Najczęściej cierpią na tym producenci dóbr luksusowych — na przykład projektanci mody. Konsument również nie zawsze ma pewność co do autentyczności towaru. Autentykacja produktów za pomocą blockchain chroni zarówno markę, jak i klienta. To rozwiązanie zostało wykorzystane przez LVMH (francuski koncern Louis Vuitton), Microsoft i Consensys do stworzenia platformy Aurora, która pomaga branży luksusowej w monitorowaniu i śledzeniu towarów.

Grupa LVMH wykorzystuje technologię blockchain w niemal 60 swoich markach i planuje rozszerzyć funkcjonalność blockchaina o ochronę własności intelektualnej oraz zapobieganie oszustwom reklamowym. Wiele innych marek luksusowych poszło w ich ślady, zapewniając swoim produktom potwierdzenie autentyczności, co umożliwiło ich szybką identyfikację. Tym samym sektor sprzedaży może promować i testować etyczną produkcję, jednocześnie dowodząc swojej zrównoważoności.

Autentykacja oparta na blockchainie jest również stosowana w branży kamieni szlachetnych. Została zaprezentowana przez platformę Tracr, przeznaczoną dla przemysłu diamentowego. Wykorzystując blockchain, platforma pozwala określić autentyczność naturalnych diamentów poprzez nadawanie im indywidualnych numerów. Zarejestrowany diament z takim cyfrowym numerem można zidentyfikować, sprawdzając jego pochodzenie i powiązane transakcje.

Kryptowaluty w e-commerce

Kryptowaluty rodzą wiele pytań, które mają kluczowe znaczenie dla wiarygodności transakcji gospodarczych z wykorzystaniem takich aktywów, w szczególności dotyczących ich charakteru prawnego i związanych z tym kwestii podatkowych. Mimo to są one bardzo wygodne dla kupujących i właścicieli sklepów internetowych: płatności kryptowalutami w sklepach online stają się już czymś powszechnym.

Utility Tokeny

Blockchain może być również wykorzystywany przez platformy internetowe korzystające z tokenów użytkowych. Tokeny płatnicze mogą pełnić funkcję punktów lojalnościowych, czyli zamiast tradycyjnych punktów lojalnościowych używa się tokenów przechowywanych w blockchainie. W ten sposób znika obawa przed utratą karty lojalnościowej. Sklep internetowy, zamiast korzystać z rozwiązań e-commerce, może wdrożyć technologię blockchain i używać tokenów do tokenizacji swojej działalności. W ten sam sposób blockchain może być wykorzystywany jako system płatności na platformie internetowej. Zamiast płacić tradycyjną walutą, płatność odbywa się za pomocą tokenów.

Zalety i Wady Blockchain

Sprawdźmy, jakie zalety i wady ma technologia blockchain.

Zalety Blockchain

Technologia blockchain ma ogromną liczbę zalet. Wymieńmy je.

• Przejrzystość transakcji. Wszystkie blockchainy są dostępne publicznie, to znaczy każdy użytkownik może śledzić łańcuch transakcji od samego początku.
• Bezpieczeństwo danych. Dane są przechowywane w blokach na komputerach wielu użytkowników. Zmniejsza to ryzyko ataków hakerskich, a także awarii technicznych. Na przykład nawet jeśli kilka komputerów ulegnie awarii, informacje nie zostaną naruszone. Bloki są tworzone w porządku chronologicznym. Nie mogą być usunięte ani zmodyfikowane. Dlatego technologia blockchain jest aktywnie wykorzystywana np. w tradycyjnych finansach do zapobiegania oszustwom.
• Bezpieczeństwo. Technologia blockchain wykorzystuje różne algorytmy kryptograficzne. Mechanizmy te sprawiają, że sieć jest praktycznie niewrażliwa.
• Niezależność. W sieci blockchain transakcje odbywają się bez pośredników, a także stron trzecich, czyli blockchain nie jest kontrolowany przez firmę, bank ani państwo, co oznacza brak możliwości ingerencji w proces.
• Szybkość. Transakcje w blockchainie są realizowane w zaledwie kilka minut.
• Niskie opłaty. Opłaty za transakcje w blockchainie bez pośredników są wielokrotnie niższe w porównaniu z prowizjami bankowymi.

Wady Blockchain

Technologia blockchain ma również pewne wady:

• Po pierwsze, rozmiar blockchaina i wysokie zużycie energii elektrycznej. Ponieważ każdy użytkownik sieci przechowuje wszystkie informacje w blockchainie, pojemność pamięci powinna być wystarczająco duża. A tak przy okazji, według serwisu crypto.ru w listopadzie 2021 roku waga blockchaina Bitcoin przekroczyła 360 GB. Wolumen zwiększa się wraz ze wzrostem liczby transakcji w sieci. Na przykład synchronizacja takiej ilości informacji w sieci może zająć użytkownikowi ponad tydzień. Blockchainy wykorzystujące koncepcję Proof-of-Work do kopania są nieefektywne z powodu zużycia ogromnej ilości energii.
• Po drugie, atak 51%. Czym jest atak 51%, można przeczytać w tym artykule. Blockchain Bitcoin jest uważany za najbardziej bezpieczny i odporny podczas ataków intruzów. Inne blockchainy mają stosunkowo niską moc hash do ochrony sieci.
• Po trzecie, przejrzystość transakcji. Ta cecha blockchaina może być zaliczona zarówno do zalet, jak i wad sieci. Ponieważ wszystkie transakcje są publicznie dostępne, każdy może zobaczyć historię transakcji użytkownika, jeśli ma adres portfela właściciela.

Mimo pewnych niedociągnięć technologie blockchain są dziś mocno zakorzenione w naszym codziennym życiu. Blockchain jest wykorzystywany nie tylko w transferze cyfrowych pieniędzy, ale także w wielu obszarach działalności, takich jak cyberbezpieczeństwo, sektor bankowy, za pomocą kart identyfikacyjnych i wielu innych.

Potencjał Blockchain

Najbardziej rozpoznawalnymi przykładami wykorzystania technologii blockchain są Bitcoin i inne kryptowaluty, ale blockchain to znacznie więcej niż branża krypto. To niezwykle interesująca technologia uznawana w wielu sektorach: od usług prawnych po opiekę zdrowotną, handel, a nawet administrację publiczną. Jeśli uważnie będziemy obserwować rozwój tej technologii na świecie, możemy założyć, że w przyszłości blockchain będzie zyskiwał coraz większy wpływ na globalną gospodarkę.

Technologia blockchain pozwala tworzyć innowacyjny i przejrzysty biznes. Dzięki niej producent odpowiada na potrzeby współczesnego, świadomego i wymagającego konsumenta. Potencjał tej technologii jest dobrze znany takim gigantom sprzedaży jak Louis Vuitton i H&M, którzy jako pierwsi wprowadzili ją do swojej działalności.

Podsumowując: Przyszłość Technologii Blockchain

Technologia blockchain istnieje od ponad dziesięciu lat. Mimo to w wielu krajach nadal jest nowością, a jej wykorzystanie nie jest wystarczająco uregulowane prawnie. Biorąc pod uwagę funkcjonalność blockchaina i jego liczne zastosowania w wielu branżach, w tym w sektorze handlu, należy spodziewać się w najbliższym czasie rozwoju omawianej technologii oraz związanych z nią regulacji.

Blockchain stanowi wyzwanie zarówno dla ustawodawców, jak i praktyków, wymagając nowych rozwiązań prawnych, nowych kompetencji prawniczych oraz współpracy między środowiskami prawniczymi i IT przy tworzeniu i stosowaniu prawa. Na rynku skuteczna integracja blockchaina będzie z pewnością łatwiejszym zadaniem dla dużych konglomeratów dysponujących środkami na inwestowanie w nowe technologie. Małym markom znacznie trudniej będzie skorzystać z zalet tej technologii.

Tylko przyszłość pokaże, czy technologia blockchain zrewolucjonizuje handel w skali globalnej.