Sau Tất Cả Thời Gian Này: Danh Tính Của Satoshi Nakamoto Vẫn Hấp Dẫn Như Mọi Khi

Satoshi Nakamoto là một bút danh chỉ người hoặc nhóm người đã tạo ra Bitcoin, đồng tiền mã hóa đầu tiên, và giới thiệu khái niệm công nghệ blockchain ra thế giới. Dù là một cái tên rất nổi tiếng trong cộng đồng tiền mã hóa, danh tính thật sự của Satoshi Nakamoto vẫn là một bí ẩn.

Nhân vật này dường như đã tham gia vào những ngày đầu của Bitcoin, làm việc trên phiên bản đầu tiên của phần mềm vào năm 2007. Việc liên lạc với và từ Nakamoto được thực hiện qua email, và việc thiếu các thông tin cá nhân cùng lý lịch khiến việc tìm ra danh tính thực sự đằng sau cái tên này là không thể. Trong những năm gần đây, đã có nhiều người tuyên bố mình là Satoshi Nakamoto, nhưng chưa ai trong số đó được chứng minh là đúng.

Chúng tôi đã nói về bí ẩn danh tính của Satoshi, và trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu các phiên bản gần đây về danh tính của Satoshi Nakamoto và những gì chúng ta biết về nhân vật bí ẩn này cho đến hiện tại.

Tạo ra Bitcoin

Tên miền bitcoin.org được đăng ký vào mùa hè năm 2008, và vài ngày sau đó, một mô tả về đồng tiền mã hóa Bitcoin đã xuất hiện trên trang web. Vào thời điểm đó, tài sản số chưa nhận được nhiều sự quan tâm, nên tài liệu dài chín trang này được phân phối trong giới đam mê tiền mã hóa thông qua các diễn đàn chuyên biệt.

Sách trắng Bitcoin được công bố vào tháng 10 năm 2008 bởi một cá nhân hoặc nhóm người dưới tên Satoshi Nakamoto. Tựa đề của nó là "Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System" và chỉ dài chín trang. Tài liệu này đặt nền móng cho một sự thay đổi lớn trong cách thức thanh toán toàn cầu được thực hiện và cách toàn bộ các ngành công nghiệp tiếp cận quản lý dữ liệu. Tài liệu đề xuất một hệ thống giao dịch điện tử không cần bên trung gian để thực hiện thanh toán. Về bản chất, Bitcoin dựa trên mật mã học, tức là ngành nghiên cứu các công nghệ truyền thông an toàn.

Sách trắng giải thích cách giải quyết vấn đề chi tiêu hai lần bằng cách sử dụng một máy chủ dấu thời gian phân tán để chứng minh thứ tự giao dịch. Bằng chứng này được tạo ra thông qua tính toán ngang hàng. Sách trắng Bitcoin được xem như một bản hiến pháp kỹ thuật và tài liệu quản trị cho một dạng tiền tệ mới không có nhà nước và hoàn toàn phi tập trung.

 Năm 2010, Nakamoto đã chuyển mã nguồn cho Gavin Andresen và sau đó chuyển giao lại các tên miền cho một số người nắm giữ tiền mã hóa, rồi rút khỏi sự tham gia tích cực trong dự án.

Ngay từ đầu, Satoshi đã đặt nặng tính ẩn danh. Ông luôn dùng trình duyệt Tor an toàn để truy cập mạng Bitcoin và cẩn thận che giấu danh tính của mình. Trong khi những người khác tự hỏi liệu Satoshi có phải là người kỳ quặc không, xét đến lối sống của ông, và thậm chí nghi ngờ ông có liên hệ với yakuza, ông vẫn tiếp tục làm việc trên mã nguồn của đồng tiền này cùng với những người đam mê tiền mã hóa khác.

Satoshi vẫn là người có tiếng nói với tất cả trong một thời gian dài, thảo luận các vấn đề hiện tại của Bitcoin và các giải pháp khả thi trong các cuộc trò chuyện trực tuyến. Các lỗi và khiếm khuyết trong mạng Bitcoin luôn được giải quyết với sự tham gia của ông. Tuy nhiên, theo thời gian, các chính sách và hành động của Satoshi đối với Bitcoin ngày càng bị chỉ trích. Kết quả là, ông quyết định xóa tên mình khỏi tuyên bố bản quyền, cập nhật trang web Bitcoin.org và thêm thông tin liên hệ cho các nhà phát triển đang hoạt động khác.

Rút lui

Trong email cuối cùng được gửi thay mặt Satoshi tới nhóm Bitcoin, đề ngày 26 tháng 4 năm 2011, ông viết: "Tôi hiện đang bận với các dự án khác. Bitcoin đang ở trong tay tốt nhờ Gavin và mọi người khác". Sau đó, ông ngừng xuất hiện trực tuyến (ít nhất là dưới tên Satoshi), điều này càng làm tăng thêm sự quan tâm tới danh tính của ông. Nhiều nhà nghiên cứu đã cố gắng giải mã bí ẩn xoay quanh lập trình viên này, nhưng cuối cùng phát hiện ra rằng việc xác định danh tính thật sự của Satoshi Nakamoto không hề đơn giản.

Những gì Satoshi Nakamoto đã nói về bản thân

Những thông tin mà Satoshi Nakamoto cung cấp về bản thân để lại nhiều câu hỏi chưa có lời giải. Ông nói rằng mình sinh ngày 5 tháng 4 năm 1975, và ông là người Nhật Bản. Tuy nhiên, cộng đồng tiền mã hóa tin rằng Satoshi Nakamoto là một bút danh. Điều thú vị là ở Nhật Bản, thông thường họ được viết trước tên. Tuy nhiên, người này luôn dùng thứ tự ngược lại khi giao tiếp trực tuyến. Ngoài ra, ông không bao giờ dùng từ tiếng Nhật mà luôn viết bằng tiếng Anh hoàn hảo. Một điểm đáng chú ý khác là thời điểm Satoshi Nakamoto hoạt động trực tuyến diễn ra vào ban đêm theo múi giờ Nhật Bản. Nếu ông làm việc từ quốc gia đó, điều này có nghĩa là ông đã ngủ vào ban ngày trong nhiều năm, điều này có vẻ khó xảy ra.

Các phiên bản, suy đoán và thuyết âm mưu

Ngày sinh của Satoshi, 5 tháng 4 năm 1975, có thể chứa một thông điệp ẩn. Xét mong muốn của ông trong việc phơi bày những khiếm khuyết của hệ thống tài chính hiện đại, vốn dựa trên bản vị vàng và đã bị giới tinh hoa thế giới bãi bỏ vào năm 1971, ngày này trở nên đáng chú ý. Chính vào ngày 5 tháng 4 năm 1933, U.S. Tổng thống Franklin Roosevelt đã ký một sắc lệnh hành pháp cấm người Mỹ tích trữ và lưu trữ vàng. Quyền này chỉ được trả lại cho người Mỹ vào năm 1975. Có lẽ Satoshi cũng muốn cho thấy vai trò mà ông hình dung cho Bitcoin. Thông điệp này mang tính tiên tri - ngày nay, nhiều người gọi Bitcoin là "vàng mới".

Tên Satoshi Nakamoto cũng đáng nghi ngờ và có thể mang một ý nghĩa ẩn. Trong tiếng Nhật, "satoshi" có nghĩa là "thông thái" hoặc "sáng suốt". Từ "naka" được dịch là "bên trong" và "moto" được dịch là "gốc" hoặc "nền tảng". Cũng có thể xem xét cách diễn giải theo chữ tượng hình của cái tên này, có thể được dịch là "trong cuốn sách".

Gavin Anderson là ai?

Năm 2010, Gavin Anderson gia nhập cộng đồng cryptopunk và là một trong những người cuối cùng tham gia nhóm làm việc trên Bitcoin. Sự tham gia tích cực của ông trong dự án đã khiến Satoshi Nakamoto chỉ định ông làm nhà phát triển chính của bản triển khai tham chiếu phần mềm client của mạng Bitcoin vào ngày ông biến mất. Nakamoto cũng giao cho Anderson khóa cảnh báo mạng của blockchain và cấp cho ông quyền truy cập vào kho mã nguồn.

Andersen thành lập Bitcoin Foundation vào năm 2012 để hỗ trợ và phát triển đồng tiền mã hóa đầu tiên. Năm 2014, ông quyết định rời vị trí nhà phát triển phần mềm để hoàn toàn dành toàn bộ thời gian cho việc điều hành quỹ. Đồng nghiệp nói rằng người đàn ông này hoàn toàn tận tâm và bị ám ảnh bởi tiền mã hóa. Họ cho biết ông tin rằng Bitcoin được tạo ra để thiết lập một đồng tiền của nhân dân phi tập trung, mà ông cho là có giá trị hơn vàng.

Sau khi Satoshi Nakamoto biến mất, Andersen bắt đầu chỉ trích các nhà phát triển Bitcoin vì không muốn tăng băng thông mạng, và đồng khởi xướng BTC fork đầu tiên, Bitcoin XT. Vào tháng 5 năm 2016, quyền commit của ông đối với Bitcoin Core trên GitHub đã bị thu hồi sau khi ông tuyên bố rằng Craig Wright chính là Satoshi Nakamoto. Vào tháng 11 năm 2017, Andersen ủng hộ hardfork của Bitcoin, Bitcoin Cash (BCH).

Dù Andersen có vai trò quan trọng trong dự án, cộng đồng vẫn cho rằng khó có khả năng ông là người ẩn sau bút danh Satoshi Nakamoto.

Phóng viên điều tra danh tính của Satoshi Nakamoto

Năm 2014, Newsweek đã công bố cuộc điều tra của mình, đưa ra một phiên bản về danh tính của Satoshi Nakamoto. Bài viết tiết lộ rằng có một người gốc Nhật tên là Dorian Satoshi Nakamoto sống tại Hoa Kỳ, mà các nhà báo tin rằng chính là Satoshi. Họ đưa ra một số "bằng chứng" để hỗ trợ cho phiên bản này:

Dorian Satoshi Nakamoto sống và làm việc tại California, gần trụ sở của Gilmore Group, nơi các thành viên của cộng đồng cryptopunk gặp nhau. Ông cũng chỉ cách Hal Finney, một crypto-punk nổi tiếng và là một trong những nhà phát triển của bitcoin, vài dãy nhà.

Dorian Nakamoto có bằng về vật lý và từng làm kỹ sư hệ thống cho các dự án quốc phòng mật cũng như làm kỹ sư máy tính cho các công ty dịch vụ công nghệ và thông tin tài chính, bao gồm Citibank. Nói cách khác, ông có kiến thức và kinh nghiệm trong lĩnh vực IT.

Trong một cuộc phỏng vấn với Newsweek, ông nói rằng mình "không còn tham gia vào dự án nữa" và rằng "công việc của ông giờ đang do người khác thực hiện." Các nhà báo diễn giải điều này là ám chỉ dự án tạo ra Bitcoin.

Sau đó, Dorian nhiều lần công khai phủ nhận mọi liên hệ với bitcoin. Ông cho rằng các nhà báo của Newsweek đã cố tình bóp méo lời ông trong cuộc phỏng vấn để tạo ra một vụ gây sốc, trong khi thực tế ông đang nói về kinh nghiệm trong quá khứ của mình trong ngành ngân hàng.

Một thời gian sau, công chúng không còn quan tâm đến phiên bản này về danh tính của người tạo ra Bitcoin, đặc biệt là sau khi tài khoản P2P Foundation thực sự của Satoshi Nakamoto “sống lại” sau năm năm im lặng, đăng dòng chữ "I am not Dorian Nakamoto". Tài khoản đó và email của Satoshi Nakamoto sau đó đã bị hack. Tuy nhiên, không chuyên gia nào nghi ngờ rằng thông điệp đó được đăng bởi Satoshi thật.

"Faketoshi" và các Nakamoto khác

Ứng viên nổi bật nhất cho vai trò Satoshi Nakamoto là Craig Wright, một doanh nhân, lập trình viên và nhà khoa học người Úc. Ông bất ngờ xuất hiện vào năm 2015, tuyên bố rằng Satoshi thực ra là hai người: chính Wright và đồng nghiệp Dave Kleiman, người đã qua đời vào năm 2013 và không thể xác nhận hay phủ nhận thông tin này.

Sau đó WikiLeaks tiết lộ rằng Craig không phải là người mà ông tự nhận. Wright đã cố dùng hồ sơ cũ của mình làm bằng chứng cho mối liên hệ với việc tạo ra tiền mã hóa. Tuy nhiên, trớ trêu là từ "cryptocurrency" đã được thêm vào văn bản này muộn hơn nhiều. Cộng đồng đã tìm thấy rất nhiều bằng chứng (được cho là) cho thấy Craig có thể đang nói dối, và một số người trong cộng đồng bắt đầu gọi ông bằng biệt danh "Faketoshi" (thực ra, biệt danh này thỉnh thoảng xuất hiện trong thế giới crypto và đã từng được gán cho khá nhiều người).

Hal Finney, một người theo chủ nghĩa tự do và là thành viên của cộng đồng cypherpunk, là người nhận giao dịch Bitcoin đầu tiên vào tháng 1 năm 2009. Ông dường như là ứng viên hoàn hảo để trở thành người tạo ra đồng tiền mã hóa này. Tuy nhiên, khi Dorian Nakamoto, hàng xóm và đồng hương của Finney, xuất hiện, nó lại làm dấy lên nhiều suy đoán hơn. Vào tháng 5 năm 2020, hai mẩu tin đã xuất hiện bác bỏ mối liên hệ của lập trình viên này với việc tạo ra đồng tiền mã hóa đầu tiên. Thứ nhất, Finney đã làm việc trên hệ điều hành Windows. Thứ hai, ông đã tạo một Bitcoin client cho Mac OS thay mặt cho Satoshi Nakamoto.

Nick Szabo, một nhà khoa học và nhà mật mã học người Mỹ, được một số người xem là tác giả của tiền tệ ảo. Nick đã phát triển khái niệm tiền tệ số cho kỷ nguyên số bằng cách tạo ra "Bit Gold", tiền thân của Bitcoin (nhưng do hạn chế kỹ thuật, nó không trở nên phổ biến trong công chúng). Một blogger, sau khi phân tích sách trắng của Satoshi, kết luận rằng Nick Sabo có thể là Satoshi Nakamoto. Tuy nhiên, chính Nick chưa bao giờ xác nhận giả thuyết này.

Cũng có một suy đoán thú vị rằng biệt danh Satoshi được chọn bởi một nhóm các nhà nghiên cứu từ một liên danh gồm bốn công ty: Samsung, Toshiba, Nakamichi và Motorola. Tuy nhiên, cho đến nay chưa ai có thể xác nhận hay phủ nhận giả thuyết này.

Kết luận

Xuyên suốt lịch sử của Bitcoin, đã có không dưới chín ứng viên cho danh tính Satoshi Nakamoto, nhưng cho đến nay vẫn chưa ai biết chính xác câu trả lời cho câu hỏi ông thực sự là ai: một người đàn ông, một người phụ nữ, hay một nhóm người. Và có lẽ, cuối cùng, điều đó cũng không quá quan trọng. Dù sao đi nữa, nếu danh tính của ông được tiết lộ, nền tảng của tính phi tập trung hoàn toàn của Bitcoin có thể bị suy yếu.