Mạng Lightning là gì và tại sao nó quan trọng?

Các giao dịch Bitcoin chưa bao giờ là nhanh nhất, vì chúng thường mất từ vài phút cho đến cả một ngày. Điều này là do năng lực xác nhận hiện tại chỉ vào khoảng 7 giao dịch mỗi giây. Trong khi đó, các nền tảng thanh toán kỹ thuật số như Visa có thể cung cấp năng lực lên tới 65.000 giao dịch mỗi giây. Nói đơn giản, các giao dịch Bitcoin thiếu khả năng mở rộng, và đó chính là lúc Lightning Network phát huy tác dụng.

Nó hoạt động như thế nào?

Giả sử bạn có một người bạn, người thân, hoặc đối tác kinh doanh mà bạn thường xuyên gửi tiền qua lại với họ. Lightning Network cho phép bạn mở một kênh, qua đó cả hai có thể thực hiện vô hạn giao dịch ngoài blockchain. Nó hoạt động như một wallet đa chữ ký mà chỉ bạn và bên còn lại nắm giữ các private keys riêng biệt. Để vận hành, bạn chỉ cần nạp một lượng tiền điện tử mà hai bên sẽ dùng để giao dịch qua lại. Mỗi giao dịch chỉ đơn thuần là sự phân bổ lại của quỹ chung, được ghi nhận như một lần chuyển quyền sở hữu trên bảng cân đối của riêng nó. Không giao dịch nào trong số này phải đi qua sổ cái blockchain thực tế, vốn là thứ làm chậm quá trình. Thay vào đó, chúng sẽ được ghi nhận thành một giao dịch duy nhất khi bạn quyết định đóng kênh. Điểm thú vị là nếu đối tác của bạn có một kênh khác với bên thứ ba mà họ giao dịch cùng, bạn có thể tận dụng điều đó để giao dịch với chính bên đó mà không cần thiết lập một kênh mới giữa hai người. Hệ thống có thể dễ dàng mở rộng qua một mạng lưới trong đó người dùng có thể hưởng lợi từ các mối liên kết chéo lẫn nhau. Điều này giải quyết vấn đề khả năng mở rộng đến mức hơn 1.000.000 giao dịch có thể diễn ra chỉ trong một giây.

Các trường hợp sử dụng và phí là gì?

Hiện tại, Lightning Network vẫn đang ở giai đoạn thử nghiệm và chưa được triển khai rộng rãi trên các nền tảng thương mại điện tử lớn. Tuy vậy, số lượng trường hợp sử dụng thành công đang ngày càng tăng. Dưới đây là danh sách nhanh các dịch vụ đã áp dụng hoàn toàn công nghệ này:

CoinMall

Là một marketplace P2P phi tập trung hoàn toàn, CoinMall cung cấp đa dạng sản phẩm số, từ Nghệ thuật và Giáo dục đến Phần mềm và Dịch vụ. Gần đây họ đã triển khai hỗ trợ đầy đủ Lightning Network, hiện bổ sung cho các phương thức thanh toán khác bằng Bitcoin và ZCash.

Strike 

API này là một giải pháp tuyệt vời cho các merchant đang cố gắng thiết lập một hệ thống thanh toán chấp nhận tiền điện tử. Họ tính phí 1% cho tất cả giao dịch và cung cấp cho mọi người dùng quyền rút tiền miễn phí hằng ngày. 

FileBazaar

Nền tảng nội dung số này được thiết kế đặc biệt cho các content creator, vì họ có thể chấp nhận micropayments thông qua Lightning Network. Ngoài ra, các creator trên site này có toàn quyền kiểm soát nội dung và cách trình bày của nó, và hoàn toàn không có quảng cáo. 

Phoenix Wallet

Thuộc cùng công ty với Strike, Phoenix là một Bitcoin wallet được thiết kế nguyên bản để chạy các giao dịch trên Bitcoin Lightning Network, khiến nó trở thành một trong những ví nhanh nhất trên thị trường. Phí của họ là 1 sat + 0,01% giá trị giao dịch đối với thanh toán trên Lightning Network, cũng như 0,1% số tiền nhận được khi mở một kênh mới. 

Vấn đề

Một trong những vấn đề chính phát sinh với Lightning Network là các kênh có giới hạn trần. Điều này có nghĩa là mỗi kênh bị giới hạn bởi số tiền mà bạn và đối tác của mình đồng ý nạp vào đó. Người dùng có nguồn lực khá hạn chế sẽ phải quyết định liệu họ muốn giữ phần lớn thanh khoản của mình trong kênh hay bên ngoài nó, trên blockchain chính. Cho đến nay, hệ thống thỉnh thoảng vẫn còn một vài lỗi. Nghiên cứu cũng đã chứng minh rằng quyền riêng tư vẫn chưa ở mức tốt nhất, chủ yếu do quy mô mạng lưới còn tương đối nhỏ. Một bài báo gần đây từ Institute of Computer Science and Control (SZTAKI) ở Hungary kết luận rằng: “một số lượng lớn giao dịch liên quan đến một bên trung gian định tuyến duy nhất khiến việc thu thập bằng chứng thống kê mạnh về người gửi và người nhận trở nên dễ dàng”. Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng là sự tập trung hóa. Một nghiên cứu bài báo chưa được chỉnh sửa được công bố vào tháng 2 cho thấy 10% các node đang kiểm soát 80% Bitcoin Lightning Network. Nếu những con số này là đúng, điều đó sẽ đồng nghĩa với sự xung đột giá trị đối với toàn bộ quyền lực phi tập trung của blockchain, và rất có thể sẽ làm giảm động lực để nguồn lực chảy vào công nghệ này.