Sàn giao dịch tiền mã hóa lai là gì

Hệ sinh thái phi tập trung của blockchain và tiền điện tử đã giành được đáng kể các khu vực ảnh hưởng từ nhiều cấu trúc tập trung khác nhau, chẳng hạn như các sàn giao dịch và ngân hàng quen thuộc. Nhưng không phải mọi thứ đều đơn giản như vậy — vẫn còn một số vấn đề mà phi tập trung hóa chưa giải quyết được. Vì vậy, vẫn tồn tại một trạng thái cân bằng mong manh giữa các sàn giao dịch tập trung và phi tập trung, vì chúng bổ trợ cho nhau, phần nào bù đắp cho những thiếu sót.

Đồng thời, giải pháp này đã tồn tại (từ khá lâu) — đó là các sàn giao dịch lai có thể tận dụng ưu điểm của cả giải pháp tập trung lẫn phi tập trung. Hãy cùng xem các điều kiện dẫn đến sự xuất hiện của sàn giao dịch lai, vì sao chúng tốt hơn, cũng như các đặc điểm của giải pháp lai.

Tiền đề cho sự xuất hiện của sàn giao dịch lai

Như bạn đã biết, sàn giao dịch tiền điện tử là môi trường duy nhất để mua, trao đổi và bán Bitcoin (BTC) hoặc bất kỳ altcoin nào. Có hai loại sàn giao dịch phổ biến — tập trung (CEX) và phi tập trung (DEX).

Trong giai đoạn 2015–2016, sàn giao dịch tập trung chiếm ưu thế trên thị trường tiền điện tử. Khi đó, người dùng đã hiểu rõ rằng sàn giao dịch tập trung là cách duy nhất để giao dịch tài sản crypto. Các công ty chuyên biệt đã được thành lập để phát triển những sàn giao dịch như vậy, vốn dĩ không quá nhiều.

Mọi thứ thay đổi sau khi giá Bitcoin tăng lên 10.000 USD. Đó là lúc nhiều startup cạnh tranh với nhau xuất hiện. Cuộc cạnh tranh này có lợi cho ngành — các sàn giao dịch crypto tập trung công nghệ cao đã được tạo ra. Tuy nhiên, ngay cả những CEX như vậy cũng có “lỗ hổng bảo mật” riêng. Lối thoát nhanh chóng được tìm ra — các giải pháp sàn giao dịch phi tập trung đã xuất hiện trên thị trường.

CEX vs DEX

Trong khi CEX hiện đang dần mất vị thế thống trị, chúng vẫn được coi là tiêu chuẩn của thị trường crypto vì cung cấp xử lý lệnh nhanh, thanh khoản và các công cụ phù hợp cho giao dịch ký quỹ.

Trong số các ưu điểm có khả năng mở rộng tốt, thanh khoản, tính hấp dẫn cho các giao dịch lớn và tốc độ giao dịch. Tuy nhiên, CEX có nhiều nhược điểm. Trong số đó có phí giao dịch cao, yêu cầu đăng ký theo KYC, và các vấn đề về bảo mật. Những sàn giao dịch như vậy đóng vai trò trung gian, tức là một bên thứ ba, điều này đi ngược lại một trong những ý tưởng cốt lõi của tiền điện tử. Điều đó có nghĩa là nhà giao dịch phải đặt niềm tin vào sàn giao dịch để giữ tiền của họ, trong khi thực tế cho thấy luôn có khả năng đáng kể xảy ra thao túng, can thiệp của chính phủ và mất tài sản do các cuộc tấn công của hacker.

Ví dụ, vào tháng 9 năm 2017, hoạt động của sàn giao dịch lớn nhất ở Trung Quốc — BTCChina đã bị đình chỉ sau khi lệnh cấm quốc gia đối với các giao dịch tiền điện tử được ban hành. Điều tương tự cũng xảy ra ở Ấn Độ. Hoặc hãy nhớ đến các vụ hack quy mô lớn của các sàn Mt: Gox, Bitfinex, Bitstamp và Coincheck, khiến người dùng mất hàng triệu đô la.

Tính đến nay, DEX đã phát triển đáng kể nhờ một số yếu tố.

Việc sử dụng các nhà tạo lập thị trường tự động (AMM) và pool thanh khoản đảm bảo giao dịch phi tập trung trên DEX, thu hút người dùng bằng các cơ hội giao dịch tốt hơn và độ trượt giá thấp hơn.

Sàn giao dịch phi tập trung (DEX) có mức độ bảo vệ cao, vì tiền được lưu trữ ở phía người dùng, chứ không phải trên sàn. DEX giữ riêng tư cho khách hàng vì không yêu cầu họ đăng ký KYC. Trên các nền tảng phi tập trung, giao dịch được thực hiện trên cơ sở bình đẳng giữa những người tham gia, không cần trung gian bên thứ ba, từ đó giảm chi phí vận hành và phí giao dịch.

Lưu ý rằng cả hai loại sàn giao dịch đều không cung cấp đầy đủ chức năng đảm bảo giao dịch hiệu quả trên thị trường cho cả nhà đầu tư tổ chức lẫn nhà đầu tư cá nhân.

Vì sao là sàn giao dịch crypto lai?

Vitalik Buterin, đồng sáng lập Ethereum, trong một cuộc phỏng vấn với TechCrunch, đã mong các sàn giao dịch crypto tập trung “cháy trong địa ngục” và thừa nhận rằng các sàn giao dịch lai và bán tập trung là một giải pháp tốt hơn nhiều so với các sàn hoàn toàn tập trung. Lời nhận xét đầy cảm xúc này được lý giải bởi ảnh hưởng quá lớn của các sàn giao dịch tập trung đối với thị trường tiền điện tử — họ thường quyết định đồng nào được niêm yết và đồng nào thì không.

Nói đơn giản, sàn giao dịch lai (đôi khi được gọi là bán tập trung) bổ sung các thành phần phi tập trung vào một nền tảng tập trung. Ví dụ, trong một số trường hợp, người dùng có thể giao dịch trực tiếp bằng ví của mình với các token được đưa vào một hợp đồng thông minh trước khi giao dịch bắt đầu. Điều này đảm bảo không có tổ chức bên thứ ba nào lưu trữ tiền của người dùng, qua đó giảm các rủi ro bảo mật tiềm ẩn.

Nói cách khác, sàn giao dịch lai là sự kết hợp giữa những giải pháp tốt nhất của tập trung và phi tập trung. Ví dụ, nền tảng lai Nash.io cung cấp chức năng CEX, tính minh bạch và thanh khoản, đồng thời vẫn có được bảo mật và tính ẩn danh của DEX.

Một ví dụ khác về sàn giao dịch lai là ApolloX, một sàn lai độc đáo nơi bạn có thể chọn chế độ DEX hoặc CEX chỉ bằng một công tắc trong giao diện. Bạn chỉ có thể mua Bitcoin hoặc đồng nội tệ ApolloX, nhưng bằng đô la hoặc một trong nhiều loại tiền tệ khác mà trang web hỗ trợ. Việc sử dụng tiền pháp định yêu cầu Visa/Mastercard.

Vì vậy, sự xuất hiện của sàn giao dịch tiền điện tử lai cho thấy một điều — quá trình phát triển của các nền tảng giao dịch vẫn đang tiếp diễn. 

Ưu điểm của sàn giao dịch crypto lai

Ngày nay, ngày càng nhiều người dùng ưu tiên các sàn giao dịch phi tập trung. Mặt khác, có những người cần sự đảm bảo cho khoản đầu tư của mình, điều mà chỉ các sàn giao dịch tập trung mới có thể mang lại. Tức là, nhà giao dịch crypto cần một nền tảng có thể bảo vệ tài sản và dữ liệu cá nhân của họ, đồng thời vẫn mang lại sự dễ sử dụng.

Và việc kết hợp hai mô hình trong một giải pháp lai sẽ giúp giảm những rủi ro này.

Các ưu điểm chính của sàn giao dịch lai là tăng niềm tin của nhà đầu tư, cả cá nhân lẫn tổ chức; loại bỏ bên thứ ba; lưu trữ đáng tin cậy. Điều này là nhờ các sàn giao dịch crypto lai là một phương tiện độc đáo để thu hẹp khoảng cách giữa ưu điểm của sàn giao dịch tập trung và ưu điểm của sàn giao dịch phi tập trung.

Tóm lược các lợi ích khác:

• Tiện lợi: Sàn giao dịch lai mang đến cách giao dịch tiền điện tử và tiền pháp định thuận tiện, tất cả ở cùng một nơi.
• Thanh khoản: Thanh khoản cao giúp mua và bán khối lượng lớn tiền điện tử dễ dàng hơn mà không ảnh hưởng đáng kể đến giá thị trường.
• Công cụ giao dịch nâng cao: Một số sàn giao dịch lai cung cấp các công cụ nâng cao như giao dịch ký quỹ, giao dịch hợp đồng tương lai và lệnh dừng lỗ, có thể hữu ích cho các nhà giao dịch nhiều kinh nghiệm hơn.
• Trải nghiệm người dùng: Thường có giao diện thân thiện với người dùng hơn DEX.
• Hỗ trợ khách hàng: Nhiều sàn giao dịch lai cung cấp dịch vụ hỗ trợ khách hàng, hữu ích nếu bạn có bất kỳ câu hỏi hoặc vấn đề nào với tài khoản của mình.

CEX + DEX = HEX

Sàn giao dịch lai giờ không còn hiếm: đã biết đến một số cái tên như Qurrex, Eidoo, CoinCasso, PryvateX, Stoxum, Joyso. Họ định vị mình là “người tiên phong”, nhưng mỗi bên lại có những cơ sở khác nhau để xem mình là “lai”. Tất cả đều có điểm chung — sự kết hợp giữa tính sẵn có và tốc độ của CEX với bảo mật nâng cao của DEX.

Các mô hình lai này tận dụng những khả năng tốt nhất của sàn giao dịch, như tích hợp fiat, bảo mật phi tập trung, giao diện người dùng mạnh mẽ, tính minh bạch và giảm thiểu front-end launch. Trên một nền tảng lai, người dùng quản lý khóa riêng của mình, được lưu trữ trong ví lạnh.

Sàn giao dịch lai Qurrex hoạt động dựa trên “niềm tin” của người dùng, trong đó, ngoài các yếu tố khác, hứa hẹn cung cấp cho khách hàng các chức năng kiểm toán và mọi thông tin cần thiết, cụ thể là: báo cáo hàng quý, kết quả kiểm toán, và “các báo cáo về hoạt động của hệ thống từ một ủy ban độc lập.”

Một nền tảng lai khác, CoinCasso, cũng cho phép người dùng trực tiếp lưu trữ khóa riêng của họ. Một chi tiết thú vị được người đứng đầu sàn giao dịch lai này, Luke Ozimsky, chia sẻ: nhờ sử dụng mô hình lai, họ có thể chia sẻ lợi nhuận với cộng đồng.

Việc chia sẻ lợi nhuận với cộng đồng không phải là điều điển hình ở CEX, nhưng điều này khiến họ tiến gần hơn đến lý tưởng của Satoshi, người không chỉ viết về việc tạo ra các nền tảng đáng tin cậy mà còn về việc mở rộng cơ hội để cộng đồng quản lý chúng.

Vì vậy, có vẻ như các sàn giao dịch lai thực sự đã sẵn sàng thống trị thị trường sàn giao dịch crypto.