Bitcoin và các loại tiền điện tử khác được bảo chứng bởi gì?

Bitcoin được tạo ra vào năm 2009 và trở thành đồng tiền điện tử đầu tiên từng tồn tại. Tiền điện tử đã ngày càng trở nên phổ biến trong vài năm gần đây vì chúng cung cấp một cách chuyển tiền hiệu quả và phi tập trung. Tiền điện tử từ trước đến nay luôn là một lựa chọn thay thế cho ngân hàng và tiền pháp định. Nhưng tại sao chúng lại có giá trị, và ai quyết định chúng đáng giá bao nhiêu? Giá trị của Bitcoin thực sự được tính thông qua cung và cầu. Bản thân tài sản số này không được bảo chứng bởi gì ngoài có lẽ là sổ cái blockchain. Mọi loại tiền điện tử đều sử dụng một sổ cái blockchain, một hệ thống ghi lại các giao dịch giữa hai hoặc nhiều bên theo cách có thể xác minh và không thể thay đổi. Điều này chắc chắn làm tăng giá trị cho Bitcoin và tiền điện tử. Tuy nhiên, đó không phải là yếu tố quyết định giá của chúng. 

Vì Sao Mọi Thứ Có Giá Trị

Tại sao bất cứ thứ gì lại có giá trị? Phần lớn là do cung và cầu. Ví dụ, các đồng tiền truyền thống chỉ được bảo chứng bởi chính phủ đã phát hành chúng. Tiền kỹ thuật số như Bitcoin không được bảo chứng hay neo vào bất kỳ dự trữ vật chất nào như vàng và chắc chắn có thể mất giá do nhiều yếu tố khác nhau. Tiền điện tử có giá trị vì chúng cần có "work" để tồn tại. Tiền điện tử được duy trì nhờ quá trình đào coin, một quá trình trong đó giao dịch được xác minh bởi nhiều người khác nhau. Quá trình này đòi hỏi một lượng công sức, điện năng và tiền bạc nhất định. 

Các Yếu Tố Chính Ảnh Hưởng Đến Giá Trị Của Tiền Điện Tử

Vì phần lớn tiền điện tử không được bảo chứng vật lý bởi bất cứ thứ gì, nên giá trị của chúng được xác định thông qua cung và cầu dựa trên một vài yếu tố quan trọng. Một trong những lợi thế lớn nhất của tiền điện tử là tính khan hiếm. Nguồn cung của phần lớn tiền điện tử là cố định, và, không giống như tiền tệ truyền thống, không ai có thể phát hành nhiều hơn giới hạn tối đa. Điều này có nghĩa là tiền điện tử có tính giảm phát theo bản chất. Một yếu tố quan trọng khác mang lại lợi ích cho tiền điện tử là tính chia nhỏ. Bất kỳ loại tiền điện tử nào cũng có thể được chia thành các đơn vị nhỏ hơn. Chỉ cần một thay đổi đơn giản trong mã của Bitcoin là tài sản số này có thể được chia thành các đơn vị nhỏ hơn vô hạn vào bất kỳ lúc nào. Ngoài ra, việc chuyển tiền điện tử có thể cực kỳ nhanh và rẻ so với các phương thức truyền thống. Phí thường khá cố định bất kể số tiền bạn gửi là bao nhiêu, nghĩa là trên lý thuyết bạn có thể gửi 1 triệu Bitcoin cho ai đó và chỉ trả vài đô la phí (hoặc thậm chí ít hơn). Theo một cách nào đó, có thể nói rằng Bitcoin và tiền điện tử được bảo chứng bởi niềm tin của công chúng vào chúng, khi mọi người đã nhận ra rằng hệ thống tiền tệ hiện tại không vững chắc như người ta vẫn nghĩ.

Vậy Tại Sao Tiền Điện Tử Lại Biến Động Mạnh?

So với tiền tệ truyền thống và thậm chí cả cổ phiếu, tiền điện tử biến động mạnh hơn nhiều, nghĩa là giá hiện tại của bất kỳ loại crypto nào cũng có thể thay đổi đáng kể chỉ trong vài giờ. Việc giá Bitcoin tăng hoặc giảm 5-10% trong vòng vài ngày là khá phổ biến. Trên thực tế, ngay cả trong những giai đoạn biến động thấp, phần lớn tiền điện tử vẫn có mức biến động giá lên tới 1-2%, điều này được xem là cực kỳ cao trên các thị trường truyền thống. Tuy nhiên, lời giải thích lại khá đơn giản. Tiền điện tử nói chung thiếu tính thanh khoản so với phần còn lại của thị trường. Theo thống kê từ Statista, khối lượng giao dịch trung bình hằng ngày trên thị trường ngoại hối toàn cầu vào khoảng 6,5 nghìn tỷ đô la mỗi ngày. Thị trường tiền điện tử, trung bình, ghi nhận khoảng 80 tỷ đô la khối lượng giao dịch mỗi ngày, và theo nhiều nguồn khác nhau, rất nhiều khối lượng đó thực ra là giả. Vấn đề của thanh khoản thấp là một người muốn bán hoặc mua một lượng lớn Bitcoin hay bất kỳ loại tiền điện tử nào sẽ đơn giản “ăn” hết tất cả lệnh trong sổ lệnh của sàn giao dịch, đẩy giá lên cao hoặc làm nó sụp đổ. Đó là lý do duy nhất vì sao tiền điện tử nói chung cực kỳ biến động. 

Một Số Tiền Điện Tử Thực Ra Được Bảo Chứng Bởi Tài Sản

Tuy nhiên, có một số tiền điện tử được bảo chứng bằng vàng, tài sản, và thậm chí cả tiền pháp định. Tether (USDT) đã trở thành đồng tiền điện tử được bảo chứng bằng tiền pháp định phổ biến nhất, sau này được biết đến như một stablecoin. 

Stablecoins

Stablecoin được thiết kế để luôn có giá trị 1,00 đô la bằng cách duy trì 1 đô la trong một dạng dự trữ nào đó. Stablecoin đầu tiên trở nên phổ biến rộng rãi là Tether, tuy nhiên, đã có rất nhiều tranh cãi xoay quanh nó. Phần lớn chỉ trích đến từ việc Tether Limited không thể chứng minh rằng họ thực sự có đủ quỹ để bảo đảm cho toàn bộ lượng Tether đã phát hành. Ngoài ra, vào ngày 30 tháng 4 năm 2019, luật sư của Tether Limited thực sự đã thừa nhận rằng mỗi đồng chỉ được bảo chứng bởi 0,74 đô la tiền mặt. Hiện tại, có hơn một chục stablecoin được bảo chứng bởi tiền pháp định, hàng hóa, và thậm chí cả tiền điện tử. TrueUSD tương tự như Tether nhưng hiện được xem là một trong những stablecoin đáng tin cậy nhất vì công ty đứng sau nó đã cực kỳ minh bạch và thực hiện một cuộc kiểm toán độc lập vào tháng 3 năm 2019.Một stablecoin phức tạp hơn là Dai, được bảo chứng bởi Ethereum và neo theo đồng đô la. Hệ thống đứng sau Dai về cơ bản khóa Ethereum trong một hợp đồng công khai. Nếu giá trị của Dai lệch quá xa so với 1 đô la, hệ thống sẽ sử dụng hợp đồng đó để ổn định nó trở lại. Tuy nhiên, có một vấn đề nhỏ: Dai không hoàn toàn phi tập trung vì công nghệ đứng sau nó đang được Maker Foundation giám sát. DigixDAO (DGD) là một stablecoin khác và nó được bảo chứng bằng các thỏi vàng thật (chúng ta cũng có thể kể đến Tether Gold và Pax Gold trong danh sách này). DigixDAO là một token ERC-20 được tạo ra vào năm 2014. Tài sản số này hoàn toàn phi tập trung và tự trị, và trên thực tế có thể được mở rộng để được bảo chứng bởi các kim loại quý khác và thậm chí cả tài sản vật lý. Theo công ty, vàng được lưu trữ trong các kho lưu ký tại Singapore Safe House, và 1 DGX sẽ luôn bằng 1 gram vàng. 

Tiền Điện Tử Được Bảo Chứng Bằng Tài Sản

Không phải mọi tiền điện tử được bảo chứng bằng tài sản đều là stablecoin. Ví dụ, đồng tiền điện tử đầu tiên được bảo chứng bằng dầu đã được Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro giới thiệu vào năm 2017. El Petro, dù bị chỉ trích rất nhiều, được cho là đồng tiền điện tử đầu tiên được bảo chứng bằng dầu nhờ trữ lượng dầu mỏ và khoáng sản khổng lồ của đất nước này. Tuy nhiên, Petro không được neo vào bất kỳ thứ gì, và giá trị của nó có thể tăng hoặc giảm vào bất kỳ thời điểm nào. 

Token hóa Tài sản

Một điều đã trở nên khá phổ biến trong vài năm gần đây là việc token hóa các cổ phiếu và tài sản truyền thống. Có vô số startup blockchain đang token hóa gần như mọi thứ để thể hiện quyền sở hữu. Việc token hóa tài sản mang lại nhiều lợi ích như thanh khoản cao hơn, minh bạch hơn, giao dịch rẻ hơn và nhanh hơn, cùng khả năng tiếp cận tốt hơn. Bản thân việc token hóa khá khó quản lý, và tất cả tài sản được token hóa đều phải tuân thủ pháp luật, điều mà các đơn vị phát hành đang gặp khó khăn để đạt được. 

Kết Luận

Mặc dù các loại tiền điện tử truyền thống không nhất thiết được bảo chứng bởi bất kỳ tài sản vật chất nào, chúng vẫn có rất nhiều giá trị chỉ dựa trên cung và cầu. Đây cũng là trường hợp của nhiều loại tài sản khác và thậm chí cả tiền pháp định. Tiền điện tử đã đi một chặng đường dài và có rất nhiều loại khác nhau. Stablecoin là phổ biến nhất khi nói đến tiền điện tử được bảo chứng bằng tài sản. Chúng đóng vai trò là một lựa chọn thay thế cho tiền pháp định và mang lại rất nhiều thanh khoản cho thị trường. Chắc chắn vẫn có những lo ngại khi mọi người đặt câu hỏi về tính ổn định của chúng, tuy nhiên, chúng đã trở thành một yếu tố quan trọng trên thị trường. Ngoài ra, các dự án khác ngoài stablecoin cũng đã triển khai tiền điện tử được bảo chứng bằng tài sản. Có rất nhiều tiền điện tử ngoài kia được bảo chứng bởi kim loại quý, tài sản vật chất, cổ phiếu, và thậm chí cả những loại tiền điện tử khác. Chắc chắn chúng ta sẽ còn thấy nhiều hơn nữa trong tương lai gần vì chúng mang lại nhiều sự an toàn hơn cho nhà đầu tư và cho toàn bộ không gian crypto nói chung.