Ví phần mềm

Ví phần mềm là gì?

Ví phần mềm, còn gọi là ứng dụng ví hoặc ví nóng, là một ứng dụng bạn cài trên máy tính hoặc điện thoại thông minh để quản lý, gửi và nhận tiền mã hóa.

Ví này luôn kết nối internet, điều đó giúp nó khác với ví phần cứng và khiến nó trở thành lựa chọn tiện lợi cho các giao dịch hằng ngày và tương tác với dApp.

Chúng hoạt động như thế nào

Nhiều người cho rằng ví phần mềm lưu giữ tiền mã hóa của họ, nhưng thực tế không phải vậy. Blockchain mới là nơi lưu trữ tài sản. Thứ mà ví thực sự giữ là khóa công khai và khóa riêng của bạn — đây là thứ cho phép bạn truy cập tiền và xác nhận giao dịch.

• Khóa công khai: người khác có thể nhìn thấy; đây là thứ bạn chia sẻ để nhận tiền.
• Khóa riêng: khóa này chỉ dành cho bạn. Hãy xem nó như chùm chìa khóa số của bạn: nó chứng minh bạn sở hữu số tiền đó và cho phép bạn chuyển chúng đi.

Đặc điểm chính:

• Không lưu ký: hầu hết ví phần mềm đều là không lưu ký, nên bạn hoàn toàn kiểm soát khóa riêng của mình. Đây là điểm khác biệt quan trọng so với ví lưu ký trên sàn, nơi nền tảng nắm giữ khóa còn bạn chỉ cần đăng nhập bằng tên người dùng và mật khẩu.
• Cụm từ khôi phục: khi bạn thiết lập một ví phần mềm, nó sẽ tạo ra một cụm từ khôi phục — thường là 12 hoặc 24 từ ngẫu nhiên. Cụm từ này là khóa chính của bạn. Nếu mất thiết bị, cụm từ đó sẽ giúp bạn khôi phục mọi thứ trên một thiết bị mới.
• Dễ truy cập: các ví này thường miễn phí và dễ thiết lập, khiến chúng trở thành điểm khởi đầu tốt cho người mới.

Các loại phổ biến

Có ba loại ví phần mềm chính:

1. 1. Tiện ích mở rộng web/trình duyệt: các công cụ như MetaMask thuộc nhóm này. Chúng được sử dụng rộng rãi trong DeFi và các chợ NFT.
2. 2. Ví di động: các ứng dụng như Trust Wallet hoặc Phantom chạy trên điện thoại thông minh và rất tiện cho thanh toán khi bạn đang di chuyển.
3. 3. Ví máy tính để bàn: đây là các chương trình bạn cài trực tiếp trên máy Windows, Mac hoặc Linux — ví dụ như Exodus và Electrum.

Bảo mật và rủi ro

Sự tiện lợi luôn đi kèm đánh đổi. Vì ví phần mềm hoạt động trên các thiết bị có kết nối internet, chúng đối mặt với những rủi ro riêng:

• Dễ bị tấn công trực tuyến: việc là “hot” nghĩa là khóa riêng của bạn nằm trên một thiết bị trực tuyến. Nếu mã độc hoặc một cuộc tấn công từ xa xâm nhập, các khóa này có thể bị lộ.
• Can thiệp hiển thị: mã độc có thể thay đổi những gì bạn thấy trên màn hình. Sự gian lận đó có thể khiến bạn ký vào một giao dịch mà bạn không hề định thực hiện.
• Trách nhiệm: không có bên trung gian nào giám sát ví, nên trách nhiệm bảo vệ cụm từ khôi phục hoàn toàn thuộc về bạn. Nếu bạn mất cả thiết bị lẫn cụm từ khôi phục, số tiền của bạn sẽ không thể lấy lại.