Điều gì đang thiếu trong thị trường game crypto

Trên quy mô rộng lớn của mạng lưới, bạn nhiều khả năng sẽ bắt gặp quan điểm chung rằng trò chơi dựa trên blockchain sẽ cách mạng hóa lĩnh vực game và thu hút hàng tỷ người dùng đến với Web3. Tuy nhiên, thực tế là lĩnh vực này vẫn còn rất nhiều điều phải vượt qua.

Sự khác biệt giữa game Web2 và Web3

Trước hết, hãy xem điều gì làm nên sự đặc biệt của các game crypto và chúng khác với game Web2 như thế nào.

Blockchain

Không còn gì để nói thêm vì mỗi trò chơi thực sự được xây dựng trên blockchain riêng của nó. Thường thì các game này được phát triển trên blockchain Ethereum, Polygon và Solana, hoặc các biến thể của chúng, còn gọi là blockchain Layer 2.

Token

Token là mạch máu của nền kinh tế trong game và có nhiều điểm tương đồng với tiền tệ trong game truyền thống, ngoại trừ việc token của game crypto thường được giao dịch trên một sàn giao dịch phi tập trung hoặc tập trung nào đó. Vì vậy, tỷ giá của nó (và do đó, giá trị của các quyền lợi khác nhau trong game) có thể thay đổi. Tương ứng, việc nắm giữ loại tiền tệ này vẫn tiềm ẩn rủi ro cao do chịu tác động mạnh từ biến động.

Khi chơi một game crypto như vậy và mua token, bạn trở thành một nhà đầu tư thực thụ, vì việc chờ token tăng giá hay bán ngay tại thời điểm đó hoàn toàn phụ thuộc vào bạn.

NFT

Non-fungible token đã trở thành dấu ấn chính của game crypto. Loại token này được thiết kế để xác nhận quyền sở hữu các tài sản trong game (đất đai, vũ khí, hình ảnh, v.v.). Chúng cũng được thể hiện dưới dạng token và có thể được lưu trữ trong ví tiền điện tử của bạn.

Bối cảnh lịch sử của các game dựa trên blockchain

Sự hình thành của game Web3 bắt đầu trong những giai đoạn đầu tiên đáng kể của sự phát triển công nghệ blockchain. Cụ thể, với sự ra đời của smart contract và dApp của Ethereum vào đầu những năm 2010. 

Game crypto đầu tiên là Dapper Labs' CryptoKitties, ra mắt vào năm 2017. Trò chơi crypto “sưu tầm” này cho phép người chơi mua, lai tạo và giao dịch mèo số, mỗi con là một tài sản NFT độc nhất trên blockchain Ethereum. 

Nhờ công nghệ blockchain, người chơi thực sự có thể sở hữu tài sản trong game của mình, điều này đã thách thức các game truyền thống. CryptoKitties ngay lập tức trở nên nổi tiếng đến mức lưu lượng truy cập cao và tải trọng đi kèm trên mạng Ethereum đã dẫn đến giảm tốc độ giao dịch và tăng phí. CryptoKitties đã chứng minh giá trị của vật phẩm trong game và thúc đẩy việc áp dụng công nghệ blockchain và NFT trong game. Chính định dạng token đã mang lại tính thanh khoản cao hơn cho vật phẩm trong game và cho phép kiếm lợi nhuận bằng cách đầu cơ giá. Điều này tất nhiên đã thu hút sự chú ý của đông đảo công chúng. Khi blockchain phát triển, công nghệ này bắt đầu được ngày càng nhiều game sử dụng, mở ra cánh cửa cho việc mở rộng quy mô game Web3.

Ngày nay, phần lớn game crypto đã chuyển sang mô hình play-to-earn (P2E) và mang lại nhiều hơn một “bộ sưu tập” mèo dễ thương như CryptoKitties. Axie Infinity, Gods Unchained và nhiều game khác đã xuất hiện, mỗi game đều đóng góp một điều gì đó khác biệt vào sự hình thành của thị trường game crypto.

Thể loại P2E cho phép người chơi nhận phần thưởng dưới dạng NFT và token cho thời gian bỏ ra trong game, cho việc hoàn thành nhiệm vụ, hoặc cho việc phát triển hệ sinh thái. Các game có cấu trúc này đã tiếp tục dịch chuyển mô hình chơi game theo hướng tăng thu nhập, thay vì tận hưởng trò chơi. Đây dường như là một trong những vấn đề của thị trường game crypto.

Những yếu tố còn thiếu trong thị trường game crypto

Cơ hội kiếm tiền trong những game như vậy đã trở thành yếu tố thành công then chốt của game crypto. Và cho đến nay, chúng ta vẫn chưa biết đến bất kỳ game Web3 nào mà mình đến để chơi, chứ không phải để kiếm tiền nhanh. Vì sao điều đó xảy ra, và game crypto còn thiếu điều gì?  

Chất lượng và sự đa dạng của game

Hiện tại, GameFi còn tụt khá xa so với các lĩnh vực game khác về chất lượng và giá trị nội dung tổng thể. Giờ đây, thu nhập thụ động và phần thưởng được xem là điều tối quan trọng trong phần lớn game crypto. 

Đáng tiếc là điều đó phải đánh đổi bằng nội dung game chất lượng cao, vốn không hề thua kém các trò chơi điện tử khác. Ngay cả ngành game di động, vốn được xem là một phân khúc ít chất lượng hơn và mang tính giải trí nhẹ nhàng hơn, cũng đang vượt xa thị trường GameFi về mọi chỉ số quan trọng. Từ lối chơi, thiết kế hình ảnh, khả năng chơi lại cho đến thiết kế nhân vật và cốt truyện, GameFi còn rất ít thứ có thể hấp dẫn ngay cả đối với cộng đồng game thủ casual.  

Một phần nguyên nhân là do đa số nhà phát triển game nổi tiếng vẫn chưa thử nghiệm với công nghệ blockchain, khiến ngành này vẫn nằm trong tay những người mới bắt đầu. Vì vậy, nếu động lực phần thưởng trở nên bất ổn — điều vốn xảy ra khá thường xuyên — thì các dự án game crypto sẽ chẳng còn gì để giữ chân người chơi. 

Trải nghiệm người dùng và khả năng tiếp cận

Vấn đề tiếp theo là hệ quả từ những điều trên - giao diện không rõ ràng với người dùng cũng như trải nghiệm chơi game. Việc quản lý ví điện tử, tìm hiểu và hiểu các thuật ngữ blockchain có thể khá phức tạp và mệt mỏi đối với người mới vốn đã quen với game truyền thống. Do đó, hiện đang thiếu một hệ thống điều khiển ví trực quan hoặc những hướng dẫn dễ hiểu, sẵn có cho tất cả mọi người để quản lý quy trình.

Đơn giản hóa trải nghiệm và xây dựng giao diện tiện lợi — đó là con đường đúng để cải thiện khả năng tiếp cận, giúp người chơi thích nghi nhanh và tăng sức hấp dẫn đại chúng.

Khả năng mở rộng và hiệu năng

Các dự án GameFi thường gặp vấn đề về khả năng mở rộng vì các nền tảng có giới hạn trong việc xử lý giao dịch đồng thời. Khi nhu cầu vượt quá không gian block sẵn có, chi phí giao dịch tăng mạnh làm giảm khả năng truy cập của một số người dùng. Nhìn chung, một trò chơi buộc người chơi phải chờ lâu cho các giao dịch trong game và trả phí cao thì khó có thể thu hút được lượng lớn người chơi.

Về mặt này, các nhà phát triển game thường chọn những mạng nhanh hơn như Solana, Polkadot, Polygon, Wax và BSC (Binance Smart Chain). Và các blockchain cũng đang nỗ lực tăng khả năng mở rộng và tạo ra tích hợp cross-chain.

Ngoài ra, không phải mọi game crypto đều có thể tự hào về chất lượng hiệu năng, trong khi hoạt ảnh mượt mà, đồ họa trơn tru và âm thanh chất lượng cao đóng vai trò rất quan trọng trong việc tạo nên nội dung game hấp dẫn.  

Khả năng tương tác

Ý tưởng về tính tương thích giữa các blockchain có lẽ là ý tưởng phổ biến nhất trong lĩnh vực crypto hiện nay. Việc vượt qua rào cản giữa các nền kinh tế ảo sẽ mang đến cho thế giới Web3 một hệ sinh thái hợp nhất, năng động, nơi tài sản số giữ được giá trị và mức độ liên quan ngay cả ngoài phạm vi của từng dự án riêng lẻ. Nhà phát triển game cũng đang hướng tới mục tiêu này. Khi đạt được điều đó, người chơi sẽ có thể di chuyển tự do giữa các game, chuyển tài sản của mình và mở ra những cơ hội mới cho hợp tác liên game, giao dịch và tương tác xã hội. Dù chúng ta vẫn mới ở những bước đầu trên con đường này, nhưng ngày nay nó không còn giống như một điều không tưởng nữa. 

Tính không bền vững

Trong khi đó, game crypto chỉ thu hút người chơi bằng cơ hội kiếm tiền. Cần lưu ý rằng phần lớn người chơi là cư dân của các quốc gia khu vực châu Á - Thái Bình Dương, nơi sử dụng game như một nguồn thu nhập. Các dự án P2E thưởng cho người dùng theo thời gian họ dành trong game. 

Gần đây, hệ thống này đã thoái hóa thành mô hình play-to-airdrop. Điều đó có nghĩa là người chơi không cần ở trong game quá lâu, và chỉ cần chờ airdrop là đủ để bù lại thời gian đã bỏ ra. Nếu một trò chơi như vậy không cuốn hút người dùng bằng lối chơi chất lượng, không tạo động lực để họ tiếp tục chơi, thì nó sẽ dần lụi tàn. 

Xu hướng mới nhất của game crypto P2E là game clicker. Chúng cũng làm dấy lên nghi ngờ về thời gian tồn tại của mình. Mặc dù lượng người quan tâm đang tăng, nhiều chuyên gia vẫn dè dặt với những game như Notcoin và Hamster Combat. Họ cảnh báo rằng những dự án theo trào lưu này có thể sụp đổ như các kim tự tháp tài chính khi cạn vốn hàng loạt. Tuy nhiên, những người khác lại nhìn thấy tương lai của game crypto và sự gia tăng chấp nhận đối với những trò chơi dễ tiếp cận này.

Nghiên cứu tình huống và ví dụ

Bây giờ hãy cùng xem qua các trường hợp của một số dự án phổ biến.

Axie Infinity

Axie Infinity, ra mắt năm 2018 bởi Sky Mavis, nhanh chóng được công nhận là game Web3 hàng đầu, nhờ cộng đồng cộng đồng sôi động của nó. Dựa trên blockchain Ethereum và Ronin, trò chơi vận hành theo mô hình play-to-earn, nơi người chơi lai tạo và chiến đấu với thú cưng được gọi là Axies. Chúng có thể được nâng cấp cho các trận PvP và được giao dịch trên marketplace phi tập trung Katana. Người chơi kiếm token SLP thông qua đăng nhập hằng ngày và các chuyến phiêu lưu.

Vào thời kỳ đỉnh cao năm 2021, Axie Infinity tự hào có 2,8 triệu người chơi mỗi ngày và hơn 4 tỷ USD giao dịch hằng năm. Tuy nhiên, đến mùa thu năm 2022, số người chơi hằng ngày đã giảm xuống dưới 400.000 do biến động token, một vụ hack nghiêm trọng trên Ronin, phí cao và sự quan tâm suy giảm.

Các bản cập nhật gần đây như Axie Infinity Origin nhằm ổn định nền kinh tế bằng cách biến native token thành tài sản giảm phát và giới thiệu các tính năng gameplay mới, từ đó khuyến khích người chơi gắn bó lâu dài thay vì chỉ chạy theo hoạt động đầu cơ.

Sandbox

Sandbox đã phát triển vượt ra ngoài một trò chơi đơn thuần để trở thành một nền tảng nơi người chơi tạo ra các dự án dựa trên NFT và sở hữu tài sản ảo LAND. Người chơi kiếm tiền bằng cách phát triển và bán các tài sản độc đáo trên marketplace, cho thuê LAND của mình và tham gia các hoạt động của nền tảng để nhận token SAND.

Ban đầu nổi tiếng nhờ các hợp tác và sự kiện, lượng người chơi của Sandbox đạt đỉnh với 1.000-2.000 người dùng mỗi ngày. Tuy nhiên, việc duy trì sự quan tâm trở nên khó khăn, dẫn đến mức giảm còn khoảng 650 người chơi hoạt động. Dù vậy, khoản tài trợ gần đây trị giá 20 triệu USD nhằm nâng cao chức năng của nền tảng, bao gồm kế hoạch ra mắt ứng dụng di động vào năm 2025, qua đó thúc đẩy giá trị token SAND.

Nền tảng này cũng chú trọng đến sự tham gia và trao quyền sáng tạo của các nhà phát triển game, đồng thời bổ sung dự trữ bằng các đồng tiền điện tử SHIB, PEPE, DOGE.

Giải pháp tiềm năng và định hướng tương lai

Chắc chắn, lĩnh vực game tiền điện tử sẽ tiếp tục phát triển. Liệu các dự án crypto có thể làm chúng ta say mê bằng một thế giới game hấp dẫn, hay sẽ chỉ còn là một phương tiện kiếm tiền — thời gian sẽ cho biết mô hình nào sẽ chiếm ưu thế.

Việc chơi game chất lượng cao như thông thường sẽ xảy ra nếu các trò chơi bắt đầu chuyển từ mô hình “play-TO-earn” sang mô hình “play-AND-earn”. Khi đó, người chơi, giống như trong game nhập vai truyền thống, sẽ chủ yếu quan tâm đến chính lối chơi, chứ không phải thu nhập như mục tiêu chính, mà sẽ chỉ đóng vai trò là phần thưởng và bổ sung thú vị. Sự xuất hiện của các game AAA (như Star Atlas hoặc Illivium) và sự gia nhập của các studio game lớn, rất có thể, là dấu hiệu cho thấy sự chuyển dịch sang mô hình này. Mặt khác, tính đầu cơ của thị trường tiền điện tử lại góp phần vào sự sống sót và phát triển của các dự án như crypto casino và game clicker. 

Đừng quên các vấn đề pháp lý. Khi thị trường game crypto phát triển, việc giải quyết những vấn đề này sẽ quyết định hướng đi tương lai của nó. Tính minh bạch và tuân thủ sẽ là yếu tố thiết yếu để xây dựng niềm tin và tính hợp pháp trong ngành, đảm bảo bảo vệ người chơi khỏi gian lận. Sự hợp tác giữa các bên liên quan trong ngành, cơ quan quản lý và giới chính trị sẽ mang lại sự rõ ràng cho một môi trường pháp lý phức tạp và mở khóa toàn bộ tiềm năng của game crypto cho cả người chơi, nhà phát triển lẫn nhà đầu tư.