Một số hệ quả của sự sụp đổ của FTX: Một cái nhìn tổng quan khác

Vào ngày 8 tháng 11, cả thế giới crypto đã bị sốc trước tin sàn FTX sụp đổ. Chúng tôi đã viết một bài viết chi tiết về vấn đề này. Kể từ khi bài viết được đăng, nhiều chi tiết bẩn thỉu đã xuất hiện, nhiều факт thú vị đã được hé lộ, và chúng tôi cũng có thêm thời gian để phân tích toàn bộ những sự kiện đã xảy ra.

Hôm nay chúng ta sẽ nói về vụ hack sàn trị giá 600 triệu USD, và tìm hiểu để trả lời câu hỏi: khoảng trống 8 tỷ USD trong ngân sách đến từ đâu và 1 tỷ USD tiền của khách hàng đã đi đâu? Hãy cung cấp thông tin về mối liên hệ giữa người đứng đầu FTX Sam Bankman-Fried và Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Mỹ, phân tích những dự án nào sẽ chịu thanh lý dây chuyền và theo dõi FTX, đồng thời lập luận rằng thị trường crypto đang chờ xem điều gì sẽ xảy ra tiếp theo: những lĩnh vực nào sẽ được hưởng lợi, và những lĩnh vực nào sẽ đơn giản là bị xóa sổ.

Nhớ lại rằng vào ngày 8 tháng 11, thị trường tiền mã hóa đã trải qua một cú sốc nghiêm trọng. Token gốc của sàn FTX lớn nhất đã sụp đổ hơn 90%, kéo theo giá của toàn bộ các loại tiền mã hóa đều giảm mạnh. 

Tại sao mọi người lại đổ tiền vào FTX?

Vài tháng trước khi sụp đổ, FTX đã ra mắt một loạt sản phẩm cực kỳ sinh lời: sản phẩm gửi USD với lãi suất lên tới 8%, một sản phẩm gửi BTC với lãi suất 5%, v.v. Vì vậy, rất nhiều người dùng đã gửi token, và một số người dùng thậm chí còn vay ngân hàng để gửi.

Truyền thông ước tính rằng tại Đài Loan có từ 500.000 đến 600.000 người chịu tổn thất do sự sụp đổ của FTX, thậm chí có người còn vay ngân hàng để gửi tiền vào FTX nhằm nhận lãi 8% mỗi năm.

Tình huống này cũng ảnh hưởng rất lớn đến người dùng từ Singapore. Các nhà đầu tư cá nhân Singapore không thể sử dụng Binance, Bybit và các trang web nổi tiếng khác, nên họ mang tiền của mình đến FTX. Và lời đề nghị này — kiếm 8% bằng USD — thực sự rất khó cưỡng lại.

Hơn nữa, danh tiếng của sàn FTX ngang bằng, và ở một số khía cạnh còn cao hơn cả Binance. Người đứng đầu FTX, Sam Bankman-Fried, là tiếng nói của cộng đồng tiền mã hóa trong các văn phòng ở Washington và có tiếng nói rất lớn trong mắt SEC và các cơ quan quản lý Mỹ khác. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Janet Yellen tuyên bố rằng "FTX có tính chính danh rất lớn trong mắt người dùng."

Làm sao mất 8 tỷ USD chỉ trong một đêm

Vào ngày 2 tháng 11, Coindesk công bố một cuộc điều tra, và ngay lập tức nó lan rộng khắp mọi phương tiện truyền thông crypto. Cuộc điều tra nhắm vào sàn FTX và quỹ Alameda Research — hai công ty được xem là có quan hệ thân thiết vì Sam Bankman-Fried sở hữu 50% FTX và 100% Alameda Research. Các nhà báo đã tiếp cận được tài liệu nội bộ của công ty thứ hai và phát hiện số lượng lớn token FTT trên bảng cân đối kế toán của Alameda.

FTT là token tiện ích của sàn FTX, có thể được giao dịch và dùng để thực hiện các giao dịch tài chính.

Theo cuộc điều tra, tính đến ngày 30 tháng 6, Alameda Research có 14,6 tỷ USD tài sản, trong đó 3,66 tỷ USD là "FTT tokens chưa khóa", và 2,15 tỷ USD là "FTT trong tài sản thế chấp" hoặc "token thế chấp". Đây lần lượt là tài sản lớn nhất và tài sản lớn thứ ba của công ty.

Các chuyên gia kết luận rằng phần lớn vốn ròng trong hoạt động kinh doanh của Alameda Research thực chất là token do chính họ kiểm soát tập trung. Điều đó có nghĩa là gì? SBF đã tạo ra token của FTX, đẩy giá nó lên trời, rồi dùng chính giá trị đó để thế chấp vay vốn cho công ty thứ hai của mình. Và khi token FTT sụp đổ, các khoản vay dĩ nhiên không còn được bảo đảm nữa, dẫn đến khủng hoảng thanh khoản và tạo ra lỗ hổng hơn 8 tỷ USD trong ngân sách.

Về tài sản ròng cá nhân của SBF, Bloomberg Billionaire Index định giá nó ở mức 1 USD.

Cả tình huống này không phải là một sai lầm chết người đơn lẻ của CEO của một tay chơi lớn nhất thị trường; đó là sự tích tụ có hệ thống của những quyết định sai lầm về việc phát triển FTX và Alameda Research, cùng với lòng tham và khuynh hướng gian lận của ông ta. Và tất cả điều đó, ở quy mô như vậy, dĩ nhiên không thể xảy ra nếu không có những thế lực bảo trợ lớn, điều mà chúng ta sẽ nói đến sau.

Tiền của người dùng đã đi đâu? Có ai có thể nhận lại được bất kỳ phần hoàn trả nào không?

Tiết lộ trước — sẽ không có.

Một trong những nhà phân tích tham gia cuộc điều tra phát hiện rằng Alameda nợ FTX 1,4 tỷ USD bằng BTC; mỗi khi ai đó nạp BTC lên sàn — Alameda đã vay số tiền này và xả vào người dùng, vì vậy crypto có tương quan âm và không bật lại mỗi khi thị trường vĩ mô tăng giá.

Hơn nữa, những người trong vòng thân cận của Sam Bankman-Fried đã biết việc dùng tiền của khách hàng FTX để bù vào lỗ hổng của Alameda, điều này càng làm trầm trọng thêm tình hình của SBF và toàn bộ đội ngũ của ông ta.

Cuộc phỏng vấn của Sam với New York Times

Ban đầu, sau những gì đã xảy ra, Sam từ chối giao tiếp với các tờ báo, nhưng đồng thời lại tích cực tweet. Ý chính của chuỗi tweet này là: "Hôm nay tôi đã nộp hồ sơ FTX, FTX US và Alameda cho thủ tục phá sản Chương 11 tự nguyện tại Hoa Kỳ. Tôi hy vọng vẫn còn cách để khôi phục. Cuối cùng thì tôi vẫn lạc quan. Tôi sẽ làm rõ tình hình càng sớm càng tốt về phương diện hoàn trả cho người dùng."

Trong một cuộc phỏng vấn với New York Times, SBF nhiều lần bày tỏ sự hối tiếc về những gì đã xảy ra và thừa nhận rằng các sự kiện có thể đã diễn ra ít kịch tính hơn. Theo ông, vị thế ký quỹ "lớn hơn đáng kể so với những gì ông tin" — "hàng tỷ đô la."

Sam Bankman-Fried từ chối cung cấp chi tiết về vụ sụp đổ, thảo luận về khả năng bị giam giữ và tiết lộ nơi ở của mình, với lý do lo ngại an ninh, nhưng đồng ý rằng ông đã mở rộng các lĩnh vực kinh doanh quá nhanh và bỏ lỡ các dấu hiệu của vấn đề.

Cựu tỷ phú này cũng gọi việc chỉ trích người đứng đầu Binance Changpeng Zhao là một "bước đi sai lầm về mặt chiến lược" trong các cuộc trao đổi của mình với các cơ quan quản lý.

"Ồ, xin lỗi" hay 20 năm tù? Điều gì đang đe dọa người đứng đầu FTX?

Bộ Tư pháp Mỹ có đầy đủ mọi thứ cần thiết để khởi tố vụ án hình sự chống lại cựu CEO FTX Sam Bankman-Fried và các giám đốc điều hành khác của sàn giao dịch phá sản này. Chính quyền Bahamas, Văn phòng Công tố Quận Manhattan và nhiều cơ quan khác đã bắt đầu cuộc điều tra của họ.

Một luật sư có nhiều năm kinh nghiệm trong ngành crypto đã nói với Fortune rằng có một đạo luật liên bang bao quát hành vi gian lận điện tử. Mức phạt tối đa có thể lên tới 20 năm tù.

Ông ấy nói thêm rằng như bằng chứng về ý định, lực lượng thực thi pháp luật có thể sử dụng điều khoản dịch vụ của nền tảng, các bản thuyết trình cho nhà đầu tư và các tuyên bố công khai của Bankman-Fried. Vị luật sư chuyên về crypto không hề nghi ngờ rằng các thực hành kinh doanh của sàn và hành vi của người đứng đầu đã cho thấy gian lận.

Liệu SBF có thể thoát khỏi hình phạt? Ông ta có những thế lực bảo trợ mạnh, và tin đồn về điều này từ lâu đã tràn ngập không gian thông tin, nhưng liệu họ sẽ đứng ra bảo vệ Sam hay chọn ở lại trong bóng tối, xét đến quy mô và các vụ bê bối của vụ việc?

FTX đã chết. Ai sẽ là người tiếp theo?

Với FTX và Alameda, mọi thứ đã rõ. Không ai đặt cược vào việc khôi phục hai công ty này. Chỉ cần nhìn vào những khoảng trống trên bảng cân đối kế toán của họ là đủ để hiểu rằng sẽ không có nhà đầu tư nào cung cấp thanh khoản để cứu họ. Nhưng dù sao thì Alameda Research cũng là một trong những quỹ đầu tư mạo hiểm lớn nhất trong không gian blockchain. Điều gì sẽ xảy ra với các dự án mà họ đã rót vốn?

Chẳng có gì tốt đẹp. Thị trường đang chờ hiệu ứng domino. Một số dự án sẽ nhận thêm thanh khoản và được cứu, còn một số sẽ buộc phải đơn giản là tuyên bố phá sản. Nhân tiện, để giảm tác động tiêu cực dây chuyền hơn nữa từ FTX, Binance đang lập một quỹ phục hồi ngành. Họ muốn giúp các dự án có nền tảng cơ bản vững chắc nhưng đang gặp khủng hoảng thanh khoản. Tuy nhiên, số tiền của quỹ chỉ 100 triệu USD là không đủ để giúp tất cả các startup xứng đáng.

Ai được lợi từ sự sụp đổ của FTX?

Market maker Cumberland cho rằng sự sụp đổ của FTX sẽ dẫn đến những thay đổi cấu trúc đáng kể trên thị trường và trong ngành crypto, cụ thể là sự từ bỏ tập trung hóa để chuyển sang phi tập trung hóa. Các sàn giao dịch phi tập trung (DEX), giống như các ví không lưu ký, đã trở thành bên hưởng lợi chính trong cuộc khủng hoảng này.

Để ủng hộ cho nhận định của mình, token ví phi tập trung Trust Wallet TWT đã tăng 84% trong một tuần. Tất nhiên, không thể không có sự hỗ trợ của người đứng đầu Binance, vì công ty của ông ấy sở hữu ví này.

Ngoài ra, sự sụp đổ của FTX cũng có lợi cho đối thủ chính của họ là Binance. Sàn giao dịch này đã củng cố danh hiệu là nơi đáng tin cậy nhất đối với người dùng, bắt đầu hỗ trợ các dự án bị ảnh hưởng bởi cú sập FTX, và xác nhận các tài sản có sẵn trong tài khoản của mình.

Kết luận. Thị trường crypto sẽ chờ đợi điều gì tiếp theo?

Khoảng trống tài sản 9 tỷ USD mà FTX để lại sẽ ảnh hưởng lâu dài đến thị trường crypto. Nhiều công ty từng có quan hệ thân thiết với FTX đang cố gắng che giấu khoản lỗ của mình dưới tấm thảm, nhưng bằng cách này hay cách khác, họ sẽ phải ghi nhận khoản lỗ. Nhiều market maker đã mất một lượng vốn đáng kể trên FTX, điều đó có nghĩa là sẽ có nhiều không gian thị trường hơn cho các trader vốn nhỏ và nhiều cơ hội arbitrage giữa blockchain/sàn giao dịch hơn.

Alameda Research, quỹ đã tham gia vào 186 dự án với tư cách là một quỹ đầu tư mạo hiểm. Ngoài ra, chúng ta sẽ phải chờ đợi sự sụp đổ "đột ngột" của tỷ giá các đồng coin sau những hành động xấu của Alameda/FTX trong những năm tới.

Ngành này cũng đang chờ đợi quy định chặt chẽ hơn, vì bây giờ đã rõ rằng người dùng bình thường phải được bảo vệ khỏi những tình huống như vậy. Một trong những nhà đồng đầu tư lớn của FTX đã nói: "Vốn của các tổ chức sẽ không còn đầu tư vào ngành crypto cho đến khi nó được quản lý đầy đủ."