Tòa án Tối cao ở London đã chuyển vụ việc của người tự nhận là người sáng tạo ra Bitcoin, Craig Wright, sang Crown Prosecution Service. Ông bị cáo buộc làm giả chứng cứ và đưa ra nhiều tuyên bố sai sự thật nhằm chứng minh mình có liên quan đến việc tạo ra các loại tiền mã hóa.

Nhà khoa học và doanh nhân người Úc Craig Wright đã tuyên bố mình là người sáng tạo ra Bitcoin Satoshi Nakamoto từ năm 2016. Ông đã thử nhiều cách khác nhau để đòi quyền sở hữu trí tuệ đối với mã nguồn chương trình Bitcoin mã nguồn mở và quyền tác giả của khái niệm này (white paper).

Vào tháng 5 năm 2024, sau phiên tòa kéo dài năm tuần, tòa án xác định rằng Wright không phải là Satoshi Nakamoto. Vụ việc được đưa ra bởi Crypto Open Patent Alliance (COPA), một nhóm bao gồm trang X của nhà sáng lập Jack Dorsey. Họ cáo buộc Wright làm giả tài liệu và khai man, cho rằng ông đã “nói dối ở quy mô khó tin” trong nhiều năm. Các thẩm phán đã đồng ý với lập luận của họ.

Một khi vụ việc được chuyển giao, công tố viên sẽ phải quyết định có ban hành lệnh bắt giữ Wright hay yêu cầu dẫn độ ông, vì ông đã rời khỏi Anh.

Khởi đầu câu chuyện – cuộc điều tra của Wired

Nói chung, Craig Wright không hề có ý định tự nhận mình là Satoshi Nakamoto; có lẽ ông chỉ đơn giản là tận dụng tình huống này. Năm 2015, The Wired thực hiện một cuộc điều tra báo chí nhằm giải danh tính ẩn danh của Satoshi Nakamoto, và trong bài viết của họ, họ cho rằng đó là Craig Wright. Họ đi đến kết luận này từ thư từ cá nhân của Wright do một người quen cung cấp, cùng với một số sự trùng hợp. Ví dụ, các bài đăng blog của Wright vào năm 2008 bàn về những ý tưởng cho một hệ thống thanh toán phi tập trung tương tự như Bitcoin, sớm hơn một năm so với chính Satoshi Nakamoto.

Năm 2013, ông đã đầu tư hơn một triệu BTC vào một dự án tạo ra Bitcoin Bank của mình, được cho là số tiền mà chỉ chính người sáng tạo ra Bitcoin mới có thể sở hữu. Tuy nhiên, số bitcoin triệu này có thể đã bị đánh cắp bởi David Kleiman, một người đàn ông có thể là một trong những nhà phát triển ban đầu của Bitcoin core. Kleiman qua đời vào năm 2013, và Wright, đồng nghiệp của ông, đã lợi dụng điều này và lấy cắp toàn bộ số BTC của ông. Điều này được nêu trong một vụ kiện do gia đình Kleiman đệ đơn chống lại Wright, và cho đến nay Wright vẫn chưa bác bỏ.

Bản thân Craig Wright đã không bình luận về cuộc điều tra này — có vẻ như vào thời điểm đó ông chưa nhận ra rằng mình có thể kiếm lợi từ nó. Tuy nhiên, cảnh sát Úc đã chú ý và khám xét nhà Wright gần như ngay sau khi bài viết được đăng trên The Wired. Họ nghi ngờ rằng ông sẽ không nộp được khoản thuế khổng lồ trên số lợi nhuận mà ông có thể kiếm được nếu thực sự là người sáng tạo ra Bitcoin.

Những lời nói dối của Craig Wright

Wright lần đầu công khai nhận mình là Satoshi Nakamoto vào năm 2016, cung cấp cho The Economist, BBC, và tạp chí GQ “bằng chứng không thể chối cãi” về việc ông tham gia tạo ra Bitcoin. Kể từ đó, ông đã kiện các nhà phát triển tiền mã hóa và các sàn giao dịch trên toàn thế giới. COPA cho rằng Wright chưa bao giờ cung cấp bằng chứng đáng tin cậy để chứng minh các tuyên bố của mình và cáo buộc ông nhiều lần làm giả tài liệu để hỗ trợ các vụ kiện. Wright phủ nhận việc làm giả tài liệu. 

Năm 2020, Wright hứa sẽ “phá hủy” Bitcoin bằng cách làm sụp đổ giá trị của nó, sau đó ông còn hứa sẽ tiến hành cái gọi là cuộc tấn công 51% lên Bitcoin, chiếm hơn một nửa tài nguyên hoạt động của nó để thao túng dữ liệu. Kể từ đó, giá trị Bitcoin đã tăng gấp nhiều lần, và blockchain của nó vẫn tiếp tục hoạt động trơn tru.

Cựu CEO Binance, Changpeng Zhao, nhiều lần gọi Craig Wright là “một nỗi ô nhục của ngành crypto.” Theo Zhao, nhà khoa học người Úc không thể là Satoshi Nakamoto thật sự vì ông ta “không đủ tài năng.” Nhà sáng lập sàn exchange nhấn mạnh rằng nếu Wright thực sự là người tạo ra Bitcoin, ông ta có thể chứng minh điều đó nhiều lần và bằng nhiều cách.

Phiên tòa

Quá trình của Crypto Open Patent Alliance (COPA) chống lại Wright bắt đầu vào năm 2021. Tổ chức này đã kiện doanh nhân người Úc để ngăn ông kiện các nhà phát triển và những thành viên khác của cộng đồng crypto, cũng như ngăn ông đòi quyền sở hữu trí tuệ đối với công nghệ Bitcoin.

Tháng 3 năm 2024, thẩm phán James Mellor phán quyết rằng Wright, trái với các tuyên bố của mình, không phải là Satoshi Nakamoto, tác giả của white paper Bitcoin hay người tạo ra đồng tiền mã hóa đầu tiên. 

Hai vụ việc khác liên quan đến “pseudo-Satoshi” — chống lại Coinbase và Block của Jack Dorsey — cũng được đưa vào. 

Sau đó tòa án đã phong tỏa tài sản của Wright trị giá 6 triệu bảng Anh (khoảng 7,58 triệu USD) để bảo đảm chi phí được thanh toán. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh doanh nhân này rút tiền khỏi Anh sau khi có phán quyết bất lợi cho ông.

Vào ngày 20 tháng 5 năm 2024, thẩm phán Mellor ban hành phán quyết bằng văn bản, trong đó ông kết luận Wright phạm tội khai man, làm giả tài liệu và “sử dụng tòa án như một công cụ để gian lận”. 

Những diễn biến cuối cùng

Kể từ đó, Tiến sĩ Wright tiếp tục nói dối và nói với mọi người rằng ông là Satoshi Nakamoto. Mối quan hệ này lên đến đỉnh điểm ngay trong tháng này khi Craig và “đồng nghiệp” Bitcoin SV của ông nói rằng họ sẽ kiện bất kỳ ai bôi nhọ Wright, gọi ông là “Not-Satoshi” hoặc “False-Satoshi” và nói chung là phủ nhận công lao của ông trong việc tạo ra Bitcoin.

Trong khi ông ta diễn trò hề tự nhận mình là người sáng tạo ra Bitcoin, mọi người đều chịu đựng và phớt lờ ông. Cộng đồng tiền mã hóa đầy rẫy những kẻ lập dị như vậy, giống như John McAfee với tuyên bố rằng ông sẽ ăn mất danh dự của mình nếu BTC không đạt 1,000,000,000,000 vào cuối năm 2020. Tuy nhiên, Wright bắt đầu đe dọa kiện bất kỳ ai không đồng ý với những lời nói dối của mình — đó là lúc cộng đồng crypto quyết định đấm vào mũi vị giáo sư người Úc dối trá.

Vào ngày 22 tháng 7, Craig Steven Wright đã đăng trên tài khoản Twitter/X cá nhân của mình tuyên bố cùng với thông báo cập nhật về ý định kháng cáo quyết định của Mellor.