Firo (FIRO), wcześniej znane jako Zcoin (XZC), to nastawiona na prywatność kryptowaluta i otwartoźródłowy ekosystem blockchain zaprojektowany z myślą o prywatnych płatnościach cyfrowych. Projekt założył we wrześniu 2016 roku Poramin Insom, a kierunek rozwoju kryptograficznego wyznaczały badania, które prowadził kryptograf Aram Jivanyan.
Firo wystartowało jako Zcoin i było jedną z pierwszych kryptowalut, które wdrożyły protokół Zerocoin, zapewniający prywatność on-chain. W kolejnych latach projekt rozwijał swoją architekturę kryptograficzną, przechodząc od Zerocoin do Sigma, a następnie do Lelantus i Lelantus Spark.
Pod koniec 2020 roku Zcoin przeszedł rebranding i zmienił nazwę na Firo, co odzwierciedlało rozwój technologii projektu i koncentrację na modelu prywatności opartym na Lelantus.
Rozwój Firo: od Zcoin do Lelantus Spark
Historia Firo jest ściśle związana z rozwojem technologii prywatności tego projektu:
- 2016 — start Zcoin: projekt wprowadza prywatność opartą na Zerocoin.
- 2019 — Sigma: Zcoin zastępuje Zerocoin protokołem Sigma, eliminując potrzebę zaufanej konfiguracji (trusted setup).
- 2020 — Zcoin staje się Firo: projekt przyjmuje nową nazwę i tożsamość.
- 2021 — Lelantus: nowa generacja protokołu prywatności Firo zostaje uruchomiona w sieci głównej. Później tego samego roku Firo ogłasza jego następcę, Lelantus Spark.
- 2024 — Lelantus Spark: Spark zostaje uruchomiony w sieci głównej i wprowadza takie funkcje jak adresy Spark oraz zwiększona prywatność transakcji.
Czym jest moneta Firo w świecie kryptowalut?
FIRO to natywna kryptowaluta sieci Firo. Można jej używać do wysyłania i odbierania środków, dokonywania płatności, udziału w zabezpieczaniu sieci oraz korzystania z elementów ekosystemu Firo.
Jednym z jej głównych zastosowań są prywatne płatności peer-to-peer. Architektura prywatności Firo ma chronić szczegóły transakcji, takie jak nadawca, odbiorca i kwota, przed publicznym ujawnieniem w blockchainie.
FIRO sprawdza się również w codziennych płatnościach i transakcjach. InstantSend został zaprojektowany tak, aby blokować transakcje w ciągu kilku sekund, dzięki czemu nadaje się do sytuacji, w których przydaje się szybsze potwierdzenie.
Moneta odgrywa też rolę w zabezpieczaniu sieci Firo. Operatorzy masternodów uczestniczą w usługach sieciowych i otrzymują część nagród za bloki, a górnicy wnoszą pracę obliczeniową w ramach systemu Proof-of-Work Firo.
Firo obejmuje też Elysium, warstwę tokenizacji zaprojektowaną do obsługi niestandardowych aktywów tworzonych w ekosystemie Firo, w tym tokenów z funkcjami prywatności i innych aktywów opartych na blockchainie.
Kluczowe cechy monety Firo
Lelantus Spark
Lelantus Spark to główna technologia prywatności Firo. Łączy model „spal i odbierz” (burn-and-redeem) z dowodami z wiedzą zerową. Protokół pozwala spalić monety, a później odebrać je jako nowe monety.
Spark wprowadza też adresy Spark, które mają poprawiać prywatność odbiorcy i umożliwiać otrzymywanie środków bez publicznego ujawniania tradycyjnej historii transakcji.
Domyślna prywatność
Firo opiera się na zasadzie domyślnej prywatności. Jego protokół ma chronić informacje o transakcjach, zamiast traktować prywatność jako dodatkową funkcję, którą użytkownik musi ręcznie włączyć.
Jednocześnie model Firo obejmuje opcjonalną przejrzystość, dając użytkownikom możliwość ujawnienia informacji o transakcjach, gdy wymagana jest przejrzystość.
Kopanie za pomocą FiroPoW
Firo wykorzystuje FiroPoW, odporny na ASIC algorytm Proof-of-Work, zaprojektowany z myślą o kopaniu na sprzęcie konsumenckim.
Celem jest zmniejszenie zależności udziału w zabezpieczaniu sieci od specjalistycznego sprzętu do kopania przy zachowaniu mechanizmu konsensusu Proof-of-Work.
Masternody i ChainLocks
Firo łączy Proof-of-Work z infrastrukturą masternodów. Masternody uczestniczą w grupach kworum, które wspierają bezpieczeństwo sieci oraz ChainLocks, mechanizm zaprojektowany, aby zapewniać szybką finalność bloków i chronić sieć przed niektórymi atakami polegającymi na reorganizacji łańcucha.
InstantSend
InstantSend pozwala szybko blokować transakcje za pośrednictwem infrastruktury masternodów. Dzięki temu FIRO może być praktyczniejsze w płatnościach, w których czekanie na wiele potwierdzeń w blockchainie byłoby uciążliwe.
Dandelion++
Firo wykorzystuje również Dandelion++ jako mechanizm prywatności w warstwie sieciowej. Zmienia on sposób propagowania transakcji między węzłami, przez co trudniej powiązać źródło transakcji z konkretnym połączeniem sieciowym.
Czym Firo różni się od innych monet prywatności?
Firo, Monero (XMR), Zcash (ZEC) i Zano koncentrują się na prywatności transakcji, ale korzystają z różnych architektur kryptograficznych i sieciowych.
Firo wykorzystuje Lelantus Spark, oparty na modelu prywatności „spal i odbierz”. Jego architektura łączy dowody z wiedzą zerową z adresami Spark i ukrytymi informacjami o transakcjach.
Monero stosuje inne podejście, oparte na ukrytych adresach, podpisach pierścieniowych i RingCT. Mechanizmy te współdziałają, aby uczestnicy transakcji i kwoty pozostawały prywatne bez stosowania modelu „spal i odbierz”.
Zcash wykorzystuje zk-SNARKs do transakcji osłoniętych. Jego wcześniejsze pule osłonięte, Sprout i Sapling, wymagały ceremonii zaufanej konfiguracji. Pula Orchard, wprowadzona wraz z aktualizacją NU5 w 2022 roku, wyeliminowała ten wymóg. Firo przeszło podobną drogę: jego pierwotna implementacja Zerocoin korzystała z zaufanej konfiguracji, dopóki w 2019 roku nie zastąpiła jej Sigma. Monero i Zano nigdy jej nie wymagały.
Zano wykorzystuje m.in. podpisy pierścieniowe d/v-CLSAG, ukryte adresy i Bulletproofs+. Łączy też funkcje prywatności z hybrydową architekturą Proof-of-Work/Proof-of-Stake i obsługuje poufne aktywa.
Kolejna różnica to podejście do prywatności:
- Firo: domyślna prywatność oparta na Lelantus Spark.
- Monero: prywatność transakcji jest wbudowana w protokół.
- Zano: prywatność jest wbudowana w architekturę transakcji.
- Zcash: obsługuje zarówno transakcje przejrzyste, jak i osłonięte.
Firo wyróżnia się też warstwą Elysium, która rozwija sieć w kierunku obsługi wielu aktywów z funkcjami prywatności.
Tokenomia Firo
Tokenomia Firo łączy model ograniczonej podaży, zaplanowane redukcje emisji i podział nagród za bloki między różne części ekosystemu.
Projekt podaje maksymalną podaż na poziomie około 21,4 miliona FIRO oraz czteroletni cykl halvingu wzorowany na Bitcoinie.
Nagrody za bloki są rozdzielane między kilka grup uczestników sieci i inicjatywy rozwojowe:
- 50% — masternody
- 25% — górnicy
- 15% — fundusz rozwoju
- 10% — fundusz społeczności
Ta struktura ma kierować nowo wyemitowane FIRO na bezpieczeństwo sieci, infrastrukturę, rozwój protokołu i inicjatywy społeczności.
Ponieważ parametry podaży i emisji mogą się z czasem zmieniać, zanim oprzesz się na historycznych danych dotyczących tokenomii, sprawdź aktualną dokumentację Firo.
Gdzie przechowywać Firo?
Jeśli szukasz portfela Firo, na oficjalnej stronie Firo znajdziesz listę obsługiwanych portfeli, w tym rekomendowany Reference Wallet, Campfire i Electrum. Campfire jest zalecany większości użytkowników i dostępny na komputery oraz urządzenia mobilne, a Electrum to lekki portfel z obsługą portfeli sprzętowych.
Zanim wybierzesz portfel Firo, sprawdź aktualną kompatybilność i obsługiwane funkcje na oficjalnej stronie portfeli Firo, zwłaszcza jeśli planujesz korzystać z funkcji Spark.
Cena Firo i prognoza ceny
Cena Firo zmienia się wraz z warunkami rynkowymi i aktywnością handlową. Na SwapSpace możesz sprawdzić aktualną cenę FIRO bezpośrednio w widżecie wymiany i porównać dostępne oferty przed wymianą. Chcesz już wymienić? Wpisz FIRO i wybraną kryptowalutę w widżecie SwapSpace, aby porównać dostępne oferty od wielu dostawców w jednym miejscu.
Powyżej znajdziesz również wykres ceny FIRO, który pokazuje zmiany ceny w czasie i śledzi wartość Firo, wcześniej znanego jako Zcoin. Na tej stronie możesz też sprawdzić dodatkowe dane rynkowe: kapitalizację rynkową FIRO, 24-godzinny wolumen obrotu, zmiany ceny i podaż w obiegu.
Jeśli zastanawiasz się, jak cena Firo może się zmieniać w przyszłości, zajrzyj na naszą stronę prognozy ceny Firo, gdzie znajdziesz osobny przegląd historycznych wyników i dostępnych prognoz.
